ABD’de küçük işletme güveni Ekim 2024’ten bu yana en düşük seviyeye indi

ABD ekonomisinin önemli dinamiklerinden biri olan küçük işletmelerde iyimserlik, mayıs ayında belirgin şekilde zayıfladı. Ulusal Bağımsız İşletmeler Federasyonu’nun (NFIB) açıkladığı verilere göre, küçük işletme sahiplerinin ekonomiye ilişkin beklentilerini ölçen iyimserlik endeksi, Ekim 2024’ten bu yana en düşük seviyesine gerileyerek Donald Trump’ın ikinci kez başkan seçilmesinin ardından oluşan iyimser havanın büyük bölümünü sildi.

NFIB Küçük İşletme İyimserlik Endeksi, mayıs ayında 0,6 puan düşüşle 95,3 seviyesine indi. Endeks, Trump’ın seçim zaferinin ardından Aralık 2024’te son altı yılın en yüksek seviyesine ulaşmıştı. Ancak son dönemde artan maliyet baskıları ve jeopolitik belirsizlikler, küçük ölçekli işletmelerin görünümünü olumsuz etkiliyor.

Enflasyon ve jeopolitik riskler işletmeleri zorluyor

Küçük işletme sahipleri açısından en önemli sorunların başında yükselen fiyatlar ve tedarik zinciri kaynaklı aksaklıklar geliyor. İran savaşı nedeniyle artan ekonomik belirsizlik ve enerji maliyetlerindeki yükseliş, işletmeler üzerinde ilave baskı oluşturuyor.

Araştırmaya katılan işletmelerin %70’i tedarik zinciri sorunlarının faaliyetlerini belirli ölçüde etkilediğini belirtirken, bu oran nisan ayına göre 6 puanlık artışa işaret etti.

“Enflasyon, küçük işletmeler için üst üste üçüncü ayda da en önemli sorun olarak öne çıktı.”

İşletme sahiplerinin enflasyonu en büyük problem olarak gösterme oranı, art arda üçüncü ayda da yükseliş kaydetti. Özellikle yakıt maliyetlerindeki öngörülemeyen artışlar, büyük şirketlere kıyasla daha sınırlı fiyatlama gücüne sahip küçük işletmeler açısından önemli bir zorluk oluşturuyor.

NFIB Başekonomisti Bill Dunkelberg, küçük işletmelerin artan akaryakıt maliyetlerini müşterilerine yansıtmakta daha fazla zorlandığını vurgulayarak, bunun kârlılık üzerinde baskı yarattığını ifade etti.

Fiyat artışları tüketicilere yansıyabilir

Ankete göre, satış fiyatlarını artıran işletmelerin net oranı %36’ya yükselerek son üç yılın en yüksek seviyesine çıktı. Aynı orandaki işletme sahibi, önümüzdeki üç ay içinde fiyat artışına gitmeyi planladığını belirtti.

Bu durum, ABD’de tüketici enflasyonunun önümüzdeki dönemde de yukarı yönlü baskı altında kalabileceğine işaret ediyor.

“İşletmelerin fiyat artırma eğiliminin güçlenmesi, enflasyonun beklenenden daha uzun süre yüksek kalabileceğine yönelik endişeleri artırıyor.”

Öte yandan yapay zeka teknolojilerine yönelik küresel ilgiye rağmen, küçük işletmelerin yatırım iştahında zayıflama dikkat çekti.

Yatırım ve istihdam planlarında zayıflama yaşanıyor

NFIB verilerine göre, önümüzdeki üç ila altı ay içinde sermaye harcaması yapmayı planlayan işletmelerin oranı %16’ya geriledi. Bu oran, nisan ayına göre 1 puanlık düşüşe işaret ederken, 2009’dan bu yana kaydedilen en düşük seviyelerden biri olarak öne çıktı.

İstihdam tarafında da benzer bir tablo görüldü. Yeni işe alım planlayan işletmelerin oranı ile açık pozisyonları doldurmakta zorlandığını belirten işletmelerin payı, son altı yılın en düşük seviyesine geriledi.

“Küçük işletmelerin yatırım ve istihdam konusundaki temkinli yaklaşımı, ABD ekonomisindeki büyüme görünümüne ilişkin soru işaretlerini artırıyor.”

Ekonomistler, küçük işletmelerin ABD istihdam piyasasında ve ekonomik aktivitede önemli paya sahip olduğuna dikkat çekerek, bu kesimdeki güven kaybının ilerleyen dönemlerde ekonomik büyüme üzerinde etkili olabileceğini belirtiyor.

NFIB Küçük İşletme İyimserlik Endeksi: 95,3 puan

Aylık değişim: -0,6 puan

Endeksin en düşük seviyesi: Ekim 2024’ten bu yana

Tedarik zinciri sorunu yaşayan işletmeler: %70

Nisan ayına göre artış: 6 puan

Fiyat artıran işletmelerin oranı: %36

Sermaye harcaması planlayan işletmeler: %16

Yatırım planlarında görülen seviye: 2009’dan bu yana en düşük düzeylerden biri

ABD’de küçük işletmelerin ekonomik görünüme ilişkin beklentileri zayıflamaya devam ediyor. Enflasyon baskıları, tedarik zinciri sorunları ve jeopolitik gelişmeler, işletmelerin yatırım ve istihdam kararlarını daha temkinli hale getiriyor.

Küçük işletme güvenindeki gerileme, ABD ekonomisinde büyüme ivmesinin yavaşlayabileceğine yönelik beklentileri güçlendirebilir. Yatırım harcamalarındaki düşüş ve işe alımlardaki zayıflama, Fed’in para politikası kararlarında yakından izlenecek göstergeler arasında yer alabilir. Buna karşılık, fiyat artırma eğiliminin güçlenmesi enflasyon endişelerinin canlı kalmasına neden olabilir.