SPK’nın yeni fiili dolaşım hesabı 247 hisseyi etkiledi
EKOTÜRK Araştırma Masası’nın Merkezi Kayıt Kuruluşu’nun (MKK) 10 ve 11 Eylül 2026 tarihli verileri üzerinden yaptığı karşılaştırma, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) fiili dolaşım hesabında yaptığı değişikliğin Borsa İstanbul’daki etkisini ortaya koydu. Yeni hesaplama yöntemiyle 247 şirketin fiili dolaşım oranı gerilerken, en sert düşüş Fuzul GMYO’da yaşandı.
Sermaye Piyasası Kurulu’nun fiili dolaşımdaki payların hesaplanmasına ilişkin yaptığı değişikliğin Borsa İstanbul’daki şirketlere yansıması MKK verilerinde görülmeye başladı.
EKOTÜRK Araştırma Masası’nın MKK’nin 10 ve 11 Eylül 2026 tarihli Fiili Dolaşım Raporları üzerinden yaptığı karşılaştırmaya göre, her iki raporda ortak olarak yer alan 630 hissenin 593’ünde fiili dolaşımdaki pay adedi veya fiili dolaşım oranında değişiklik meydana geldi.
Değişimlerin önemli bölümü sınırlı kalırken, bazı şirketlerde fiili dolaşım oranındaki gerileme çift haneli puanlara ulaştı.
Yeni hesaplama yöntemi devreye girdi
Değişimin arkasında SPK’nın pay sahipliği bildirim sınırı ile fiili dolaşımdaki payların hesaplanmasına ilişkin yeni düzenlemesi bulunuyor.
Düzenlemeyle borsada işlem gören şirketlerde pay ve oy hakkı bildirim yükümlülüğünün alt sınırı yüzde 5’ten yüzde 3’e çekilirken, fiili dolaşımdaki pay kavramı ve hesaplama yöntemi de yeniden tanımlandı.
Yeni yöntemde fiili dolaşımdaki pay oranı, MKK tarafından izlenebilen paylar üzerinden hesaplanan fiili dolaşımdaki pay adedinin MKK tarafından izlenen toplam pay adedine bölünmesiyle hesaplanıyor.
Kamu tüzel kişilikleri, şirket kurucuları, konsolidasyona tabi ilişkili kuruluşlar, yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile üst düzey yöneticilerin sahip olduğu paylar hesaplamanın dışında tutuluyor. Geri alım yoluyla edinilen paylar ile şirket sermayesinin yüzde 10’undan fazlasına sahip ortakların payları da fiili dolaşım kapsamında değerlendirilmiyor.
En büyük değişim Fuzul GMYO’da
EKOTÜRK Araştırma Masası’nın karşılaştırmasına göre, fiili dolaşım oranındaki en sert gerileme Fuzul GMYO’da (FZLGY) gerçekleşti.
Fuzul GMYO’nun 10 Eylül’de yüzde 34,86 olan fiili dolaşım oranı, 11 Eylül verilerinde yüzde 14,36’ya geriledi. Böylece oran bir günde 20,50 puan azaldı.
Manas Enerji’de (MANAS) oran yüzde 92,71’den yüzde 73,77’ye gerilerken düşüş 18,94 puan oldu. LDR Turizm’de (LIDER) 18,38 puan, Blume Metal Kimya’da (BLUME) 18,32 puan ve Trend GMYO’da (TDGYO) 18,12 puanlık düşüş hesaplandı.
İnfo Yatırım’da (INFO) fiili dolaşım oranı 17,79 puan, GSD Holding’de (GSDHO) 13,66 puan, Ostim Endüstriyel Yatırım’da (OSTIM) 10,77 puan azaldı. Odine Teknoloji’de (ODINE) 9,93 puan, Ayes Çelik’te (AYES) ise 9,79 puanlık gerileme görüldü.
Sermayeler değil, sınıflandırma değişti
Karşılaştırmada dikkat çeken noktalardan biri, şirketlerin sermayelerinde aynı ölçekte bir değişiklik yaşanmamasına karşın fiili dolaşım oranlarının önemli ölçüde gerilemesi oldu.
İncelenen 630 hissenin yalnızca KLYPV kodlu hissede sermaye rakamında değişiklik tespit edildi. Diğer şirketlerdeki hareketler fiili dolaşımdaki payların yeni yöntem kapsamında yeniden sınıflandırılmasından kaynaklandı.
Bu nedenle oranlardaki düşüş, şirketlerin piyasadaki gerçek hisse arzında aynı büyüklükte bir azalma yaşandığı anlamına gelmiyor.
Araştırmada ayrıca 10 Eylül raporunda bulunan 44 hissenin 11 Eylül raporunda yer almadığı tespit edildi.
Fuzul GMYO’da fiyat değişimi sınırlı kaldı
Araştırmada fiili dolaşım oranındaki değişimin hisse fiyatlarına yansıması da incelendi. Tarihsel fiyatı doğrulanabilen Fuzul GMYO’da 10 Eylül’de 9,140 TL olan kapanış fiyatı, 11 Eylül’de 9,090 TL’ye geriledi.
Böylece hissedeki günlük kayıp yüzde 0,55 olurken, aynı dönemde fiili dolaşım oranındaki düşüş 20,50 puana ulaştı.
Fiili dolaşım hesabındaki değişiklik şirketin gerçek hisse arzını değiştirmediği için, iki oran arasında doğrudan bir ilişki kurulmaması gerekiyor.
Endeks ağırlıkları açısından takip edilecek
Fiili dolaşım oranları, Borsa İstanbul endekslerindeki şirket ağırlıklarının hesaplanmasında kullanılan unsurlar arasında bulunuyor. Bu nedenle yeni metodolojinin şirketlerin endeks ağırlıklarına nasıl yansıyacağı önümüzdeki dönemde izlenecek başlıklar arasında yer alıyor.
Fiili dolaşım oranındaki değişikliklerin endeks ağırlıklarında revizyona yol açması halinde, endeksleri takip eden pasif fonların portföylerinde de buna bağlı değişiklikler gündeme gelebilecek.
Bu nedenle MKK verilerindeki son değişiklikler doğrudan bir hisse satışı veya piyasadaki pay miktarının aynı ölçüde azalması olarak değil, SPK’nın yeni hesaplama yönteminin fiili dolaşım verilerine yansıması olarak öne çıkıyor.
