ABD ile Kanada arasında tarife krizi: Yüzde 50 vergi için süre daralıyor

ABD-Kanada ticaret görüşmelerinde yüzde 50’lik yeni gümrük vergisi için süre daralıyor. Taraflar, milyarlarca dolarlık ticareti etkileyecek düzenleme öncesinde anlaşma arıyor.

Kanadalı yetkililer Janice Charette ve Dominic LeBlanc görüşmeleri hafta sonu da sürdürdü. Ayrıca pazartesi günü ABD’li yetkililerle temaslara devam edildi.

Kanada Başbakanı Mark Carney, müzakerelerin yoğun şekilde sürdüğünü açıkladı. Ancak görüşmelerin ayrıntıları konusunda bilgi vermedi.

Carney ile ABD Başkanı Donald Trump da pazartesi günü telefonda görüştü. Yeni tarifelerin uygulanıp uygulanmayacağı konusunda son karar Trump’a ait olacak.

Anlaşma sağlanamazsa yaklaşık 20 milyar dolarlık Kanada ürününe yüzde 50 gümrük vergisi uygulanacak.

ABD-Kanada görüşmelerinde otomobil tarifesi düğümü

Tarafların önündeki önemli başlıklardan biri otomotiv sektöründeki gümrük vergileri oldu. Görüşmelerde henüz bu konuda uzlaşma sağlanamadı.

ABD'nin Kanada kaynaklı otomotiv ithalatına uyguladığı tarife yüzde 25 seviyesinde bulunuyor. Hesaplamada ABD'de üretilen parçaların değeri kapsam dışında tutuluyor.

ABD tarafı, otomotiv tarifesini yüzde 15'in altına indirmeye sıcak bakmıyor. Aynı oran Güney Kore ve Japonya gibi otomobil ihracatçılarına da uygulanıyor.

Buna karşılık Kanada daha düşük bir gümrük vergisi talep ediyor. Ülkenin otomotiv sektörü ABD'nin Ortabatı eyaletlerindeki üretim ağıyla yakından bağlantılı.

ABD ile Kanada arasında 900 milyar dolarlık ticaret

İki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin büyüklüğü görüşmelerin önemini artırıyor. ABD ile Kanada'nın mal ve hizmet ticareti geçen yıl 900 milyar dolara yaklaştı.

Trump, ikinci başkanlık döneminin başından itibaren Kanada ve Meksika'ya yönelik tarifeleri artırdı. Ayrıca Kuzey Amerika serbest ticaret düzenine ilişkin eleştirilerini sıklaştırdı.

Temmuz ayında ise Kanada üzerindeki baskı yeni bir aşamaya geçti. Trump, 1930 tarihli Tarife Yasası'nın 338. bölümünü devreye sokacak bildiriyi imzaladı.

Bu düzenleme daha önce hiç kullanılmadı.

Yüzde 50 tarife hangi Kanada ürünlerini kapsayacak?

Taraflar anlaşamazsa yeni tarifenin çarşamba günü yürürlüğe girmesi bekleniyor. Uygulama Washington saatiyle 00.01'de başlayacak.

Yeni yüzde 50 verginin yaklaşık 20 milyar dolarlık ithalatı kapsaması öngörülüyor.

Hokey ekipmanları, süt ürünleri ve alkollü içecekler kapsamdaki ürünler arasında bulunuyor. Bununla birlikte petrol ve doğal gazın yeni tarifeden etkilenmemesi bekleniyor.

Söz konusu ürünler Kanada'nın ABD'ye toplam ihracatının yaklaşık yüzde 5'ini oluşturuyor.

Tarife pazarlığında karşılıklı talepler masada

ABD yönetimi Kanada'dan bazı ticari kısıtlamaları kaldırmasını istiyor. Bunların başında Amerikan alkollü içeceklerine yönelik satış yasakları geliyor.

Bazı Kanada eyaletleri bu ürünlere geçen yıl kısıtlama getirmişti. Karar, ABD'nin gümrük tarifelerine karşı misilleme amacıyla alınmıştı.

Ayrıca süt ürünlerindeki kotalar ve kamu alım kuralları görüşmelerde öne çıkıyor. Kanada'nın ABD otomobillerine uyguladığı karşı tarifeler de gündemde bulunuyor.

Kanada ise ABD'nin sektör bazlı vergilerinde indirim istiyor. Özellikle alüminyum, çelik ve otomotiv tarifelerinin düşürülmesini talep ediyor.

Bunun yanında Kanada kerestesindeki ABD vergileri de anlaşmazlık başlıkları arasında yer alıyor.

Kanada'da ABD ürünlerine yönelik tepki sürüyor

Tarife gerilimi iki ülke arasındaki siyasi ilişkileri de etkiliyor. Kanada kamuoyunda ABD ürünlerine yönelik kısıtlamalara destek yüksek seyrediyor.

Temmuz sonunda yapılan Nanos Research araştırması bu tabloyu ortaya koydu. Ankete göre Kanadalıların yüzde 77'si ABD içkilerine yönelik yasağın sürmesini istiyor.

Sadece yüzde 18'lik kesim ürünlerin yeniden raflara dönmesini destekliyor.

Ontario Başbakanı Doug Ford da geri adım konusunda temkinli davranıyor. Ford, tarifelerde önemli rahatlama sağlanmadan içki yasağını kaldırmak istemiyor.

Ontario'nun konumu otomotiv sektörü açısından ayrıca önem taşıyor. Kanada'daki tüm otomobil montaj tesisleri bu eyalette bulunuyor.

USMCA anlaşmasının geleceği de belirsiz

Görüşmelerin diğer önemli başlığı ABD-Meksika-Kanada Anlaşması'nın geleceği oldu. USMCA, Trump'ın ilk başkanlık döneminde müzakere edilmişti.

Mevcut düzenleme, taraflar uzatma konusunda anlaşamazsa 2036'da sona erecek.

Kanada Amerikan İş Konseyi için hazırlanan bir rapor ekonomik riskleri hesapladı. Çalışma Oxford Economics tarafından gerçekleştirildi.

Rapora göre USMCA'nın bozulması ABD ekonomisinde 10 yılda 1 trilyon dolarlık kümülatif GSYH kaybına yol açabilir.

Aynı senaryoda Kanada'nın kümülatif kaybının 271 milyar Kanada dolarına ulaşabileceği hesaplandı. Bu tutar yaklaşık 195 milyar ABD dolarına karşılık geliyor.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ise Kanada'nın misilleme önlemlerini kaldırmasını istedi. Greer, olası anlaşmanın bu başlıkları kapsaması gerektiğini belirtti.

Böylece gözler, yüzde 50'lik tarife için belirlenen son tarihe çevrildi.