AB’de borç yükseldi: Mali kurallar yeniden tartışılıyor

21 Eylül 2026, 16:18

Avrupa Birliği’nin bağımsız mali denetim kurumu, yeni bütçe kurallarında sık sık istisna uygulanmasının sistemin güvenilirliğini zedeleyebileceği uyarısında bulundu. AB’de kamu borcunun milli gelire oranı 2025’te yüzde 82’ye yükseldi. Avrupa Komisyonu ise bu oranın 2026’da yüzde 84’ü aşmasını bekliyor.

Avrupa Mali Kurulu, savunma ve enerji gibi alanlarda art arda verilen istisnaların yeni mali kuralların etkisini zayıflatabileceğini bildirdi.

AB mali kurallarında istisna tartışması

AB’nin yeni mali kuralları Nisan 2024’te yürürlüğe girdi.

Sistem, her ülkeye özel borç azaltma yolu öngörüyor.

Ülkelere 4 ila 7 yıl arasında süre tanınıyor.

Amaç, bütçe açığını yüzde 3 sınırına yaklaştırmak.

Ayrıca kamu borcunun yüzde 60 seviyesine doğru düşürülmesi hedefleniyor.

Mali kurul güvenilirlik uyarısı yaptı

Avrupa Mali Kurulu, uygulamada fazla esneklik kullanıldığını belirtti.

Kurula göre sık verilen istisnalar sistemin caydırıcılığını azaltabilir.

Ayrıca kuralların her yeni şokta esnetilmesi uzun vadeli güveni zedeleyebilir.

Kurul Başkanı Pieter Hasekamp da bu riske dikkat çekti.

Borç oranı yüzde 82’ye çıktı

Eurostat verilerine göre AB kamu borcu 2025’te yükseldi.

Borç oranı milli gelirin yüzde 81’inden yüzde 82’sine çıktı.

Buna karşılık ekonomik büyüme beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Ancak mali dengelerde beklenen iyileşme sağlanamadı.

2026’da yüzde 84’ün üzerine çıkabilir

Avrupa Komisyonu, borç oranında yeni artış bekliyor.

Tahmine göre oran 2026’da yüzde 84’ü aşacak.

Bu nedenle borç sürdürülebilirliği yeniden gündeme geldi.

Ayrıca faiz giderlerindeki artış da mali baskıyı artırıyor.

Savunma ve enerji için istisna verildi

AB ülkeleri son dönemde savunma harcamalarını artırdı.

Ayrıca enerji güvenliği için de ek kaynak ayrıldı.

Bu nedenle mali kurallarda geçici kaçış maddeleri kullanıldı.

İlk istisnalar Mart 2025’te devreye girdi.

Bir başka istisna ise 2026’da enerji dayanıklılığı için uygulandı.

Sadece Bulgaristan için işlem başlatıldı

Avrupa Mali Kurulu, uygulama tarafında sınırlı yaptırım olduğuna dikkat çekti.

Kurala uymayan ülkelerden açıklama istenmesi gerekiyordu.

Ancak bu süreç yaygın biçimde işletilmedi.

Sadece Bulgaristan için yeni aşırı açık prosedürü başlatıldı.

AB’nin bağımsız mali kurulu, kurallar sık sık esnetilirse borç azaltma hedeflerinin güvenilirliğinin zayıflayabileceğini belirtti.