AB'den Rus gazına tam yasak teklifi: 2027 sonuna kadar ithalat durdurulacak!

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, üye ülkelere Rusya'dan doğal gaz ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatının 2027 yılı sonunda tamamen yasaklanmasını içeren bir teklif sundu.

Teklife göre, üye ülkeler Rusya kaynaklı boru hattı gazı ve LNG kullanımını aşamalı olarak sonlandıracak. Bu amaçla her üye ülke, Rusya'dan doğal gaz ve petrol ithalatını bitirecek önlemleri içeren planlar hazırlayacak.

Yasağın uygulanma takvimi şu şekilde belirlendi:

• 1 Ocak 2026'dan itibaren: Yeni sözleşmelerle Rusya'dan gaz alımı sona erecek.
• 17 Haziran 2025'ten önce imzalanan kısa vadeli sözleşmeler kapsamındaki gaz ithalatı: 17 Haziran 2026'ya kadar devam edecek.
• Denize kıyısı bulunmayan ülkelere yönelik uzun vadeli sözleşmeler kapsamındaki boru hattı gaz teslimatları: 2027 sonuna kadar izin verilecek.
• 2027 sonu: Uzun vadeli sözleşmeler kapsamındaki tüm ithalatlar durdurulacak.

Bu planla birlikte, 1 Ocak 2028 tarihinde AB'nin Rus gazı kullanımı fiilen sona ermiş olacak.

LNG Terminal Hizmetleri ve Kontrol Mekanizmaları

Teklif, Rusya veya Rus teşebbüsleriyle LNG terminal hizmetleri için uzun vadeli sözleşme yapılmasını da yasaklıyor. Söz konusu terminal kapasitesi alternatif tedarikçilere yönlendirilecek.

Aşamalı yaklaşımla Rus gazının ithalatının sonlandırılmasının, enerji fiyatları üzerindeki olası olumsuz etkileri ve arz güvenliği sorunları riskini en aza indirmeyi amaçladığı belirtildi. Rus gazına ilişkin tedarik sözleşmelerini elinde bulunduran şirketler Komisyona bilgi sağlamak zorunda olacak. AB Komisyonu ve AB Enerji Düzenleyicileri İşbirliği Ajansı (ACER) süreci yakından takip edecek ve enerji arz güvenliği açısından bir tehdit ortaya çıktığında gerekli acil önlemleri alacak.

Onay Süreci ve Üye Ülkelerin Konumu

Söz konusu yasa teklifinin yürürlüğe girmesi için AB Konseyi'nde üye ülkelerin nitelikli çoğunluğunun onayı ve Avrupa Parlamentosu (AP) onayı gerekiyor.

Verilere göre, AB 2021 yılında kullandığı doğal gazın yüzde 45'ini Rusya'dan tedarik ediyordu. Bu oran geçen yıl yüzde 19'a kadar gerilemiş olsa da, pek çok AB ülkesi halen Rusya'dan LNG ve boru hattı gazı almayı sürdürüyor. AB'nin petrol ithalatında Rusya'nın payı da 2022 yılında yüzde 27 seviyesindeyken son dönemde yüzde 3'e kadar düşmüştü.

Ancak bu kapsamlı gaz alım yasağına, enerji fiyatlarını artıracağı gerekçesiyle Macaristan ve Slovakya gibi bazı üye ülkeler karşı çıkıyor. Bu durum, teklifin onay sürecinde bazı müzakerelerin yaşanabileceğine işaret ediyor.