ABD Başkanı Donald Trump'ın gelecek hafta gerçekleştireceği Çin ziyareti öncesinde Washington yönetiminden iki ülkenin ekonomik ve diplomatik ilişkilerine yönelik açıklamalar geldi. New York'ta düzenlenen bir etkinlikte konuşan ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, ticari anlaşmazlıkların çözümü, ekonomik dengelerin yeniden kurulması ve teknolojik risklerin yönetilmesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Trump ve Şi Jinping yeniden bir araya gelecek
Bessent, Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Jinping'in aynı yıl içerisinde gerçekleştirdiği yüz yüze görüşmelerin benzeri görülmemiş bir yoğunluğa ulaştığını belirtti.
İki liderin kurduğu iletişimin karşılıklı anlayışın geliştirilmesi açısından önemli olduğunu ifade eden Bessent, gelecek hafta Çin'in Shenzhen kentinde düzenlenecek Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi'ne Trump ile birlikte katılacağını açıkladı.
Trump ve Şi Jinping'in Shenzhen'de bu yıl üçüncü kez görüşmesi bekleniyor. Liderlerin dördüncü buluşmasının ise ABD'nin Miami kentinde düzenlenecek G20 Zirvesi'nde gerçekleşmesi planlanıyor.
ABD ve Çin arasında yapay zekâ diyaloğu
İki ülke arasındaki görüşmelerde ileri düzey yapay zekâ teknolojilerinin oluşturabileceği riskler de önemli bir yer tutuyor.
Bessent, ABD ve Çin'in gelişmiş yapay zekâ sistemlerinden kaynaklanabilecek ortak riskleri azaltmak ve olası yanlış anlaşılmaları önlemek amacıyla yeni bir diyalog mekanizması oluşturduğunu açıkladı.
Washington yönetimi, gelişmiş yapay zekâ modellerinin kullanıma sunulmadan önce değerlendirilmesi ve güvenlik testlerinden geçirilmesi konusunda Pekin ile deneyim paylaşmayı hedefliyor. Görüşmelerde teknolojinin insan denetimi altında tutulmasına yönelik uygulamalar da ele alınacak.
Bessent, yapay zekâ modelleriyle bağlantılı ciddi olayların karşılıklı olarak hızlı biçimde bildirilmesini sağlayacak doğrudan bir iletişim kanalının kurulması için çalışmalar yürütüldüğünü belirtti.
Çin'den yapay zekâ iş birliğine destek
Çin'in Washington Büyükelçisi Şie Fıng (Xie Feng) de aynı etkinlikte yaptığı konuşmada yapay zekânın yönetimine ilişkin uluslararası düzenlemelerde iki ülkenin ortak hareket etmesinin önemine dikkat çekti.
Büyükelçi, ABD ve Çin arasındaki iş birliğinin bölgesel ve uluslararası anlaşmazlıkların siyasi yollarla çözüme kavuşturulması açısından da vazgeçilmez olduğunu ifade etti.
Nvidia tartışmasının gölgesinde Çin ziyareti
Trump'ın Çin ziyareti, ABD'li çip üreticisi Nvidia'nın Üst Yöneticisi Jensen Huang hakkında ortaya atılan iddiaların ardından gerçekleşecek.
Huang'ın Çin adına casusluk yaptığı öne sürülen bir kişiyle ilişki kurduğuna yönelik haberler, ABD'de tartışmalara neden oldu. Nvidia yöneticisi, Trump'ın mayıs ayında gerçekleştirdiği Çin ziyaretinde başkana eşlik etmişti.
Bessent, New York'taki konuşmasında Nvidia ve Huang hakkındaki iddialara değinmedi.
ABD, Çin ile ekonomik bağlarını koparmak istemiyor
Bessent, Washington yönetiminin Çin ile ekonomik ilişkilerini tamamen sona erdirmek yerine mevcut bağımlılıkları azaltmayı amaçladığını vurguladı.
ABD ekonomisinin uzun yıllardır dışarıdan sağlanan ürünlere bağımlı hale geldiğini belirten Hazine Bakanı, Çin ekonomisinin ise dış talebe giderek daha fazla ihtiyaç duyduğunu ifade etti.
Bessent, ekonomik ilişkilerin yeniden dengelenmesi için ABD'nin tükettiği ürünlerin daha büyük bölümünü üretmesi, Çin'in ise kendi ürettiği ürünleri daha fazla tüketmesi gerektiğini söyledi.
ABD ve Çin arasındaki ticaret ateşkesi uzatıldı
Dünyanın en büyük iki ekonomisi, karşılıklı uygulanan en yüksek gümrük vergilerine ilişkin geçici uzlaşmayı ocak ayına kadar uzattı. Ancak ticaret anlaşmasının uygulanmasına yönelik görüş ayrılıkları devam ediyor.
Bessent ile Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng arasında geçen hafta gerçekleştirilen görüşmede, iki ülkenin ticari yükümlülükleri yeniden gündeme geldi.
Görüşmeye katılan ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Çin'in tarım ürünleri alımları, nadir toprak elementleri ve diğer kritik minerallere ilişkin taahhütlerini yerine getirmek için somut adımlar atması gerektiğini belirtti.
Pekin yönetimi ise ABD'nin son dönemde yürürlüğe koyduğu ekonomik ve ticari kısıtlamalardan ciddi endişe duyduğunu Washington'a iletti.
Ticaret ve yatırım ilişkileri için yeni mekanizmalar kuruldu
ABD-Çin ilişkilerinin geliştirilmesi amacıyla kurulan Ulusal Komitenin 60'ıncı yıl dönümü dolayısıyla gerçekleştirilen etkinlikte, iki ülke arasındaki kurumsal iletişimin güçlendirilmesi de ele alındı.
Çin Büyükelçisi Şie Fıng, siyasi ve diplomatik kanalların yanı sıra Bessent ile He Lifeng tarafından oluşturulan ekonomi ve ticaret danışma mekanizmasının etkin biçimde kullanılması gerektiğini belirtti.
Bessent ise Çinli mevkidaşıyla yürüttüğü görüşmeler sonucunda iki ülke arasındaki ticaret ve yatırım ilişkilerinin yönetilmesini sağlayacak kurulların oluşturulduğunu kaydetti.






