Doğal tohum bankaları alarm veriyor: Tür çeşitliliği azalıyor
İnsan faaliyetleri, toprağın altındaki doğal tohum bankalarında tür çeşitliliğini azaltıyor. Bilim insanları, dünyadaki toprak tohum rezervlerini geniş ölçekte haritalandırdı. Araştırma, 94 ülkeden elde edilen 3 binden fazla kaydı kapsadı.
Sonuçlar, doğal alanların daha fazla bitki türü barındırdığını gösterdi. Buna karşılık bozulan arazilerde tür çeşitliliği daha düşük çıktı.
Doğal tohum bankaları ekosistemleri yeniden canlandırıyor
Toprakta ve dökülmüş yaprakların arasında milyarlarca tohum bulunuyor. Bu rezervler, doğanın kendi tohum bankasını oluşturuyor.
Ayrıca tohumlar rüzgar, taşkın ve doğal dökülme yoluyla toprağa karışıyor. Böylece yıllarca uygun koşulların oluşmasını bekleyebiliyor.
Yangın veya aşırı hava olayları sonrasında bu tohumlar filizleniyor. Dolayısıyla zarar gören bitki örtüsü yeniden gelişebiliyor.
Toprakta metrekare başına 5 bin tohum bulunuyor
Araştırma; kara, sulak alan ve sucul ekosistemleri kapsadı. Buna göre toprakta metrekare başına ortalama 5 binden fazla tohum bulunuyor.
Çalışmada 94 ülkedeki yaklaşık 15 bin 900 alan değerlendirildi. Ayrıca 35 milyondan fazla tohuma ait gözlem incelendi. Nature Communications
Ana veri metrekarede 5 bin tohum olurken sonuç olarak toprak, dev bir doğal rezerv oluşturuyor.
Tohum sayısı ile tür çeşitliliği aynı değil
Araştırmacılar, tohum yoğunluğu ile tür sayısının her zaman örtüşmediğini belirledi. Bazı alanlarda çok sayıda tohum bulunmasına rağmen tür sayısı düşük kaldı.
Özellikle tarım arazilerinde belirli bitki türleri yoğunlaştı. Buna karşılık farklı türlerin sayısı sınırlı oldu.
Tropikal alanlarda ise yüksek bitki çeşitliliğine rağmen tohum yoğunluğu daha düşük çıktı. Böylece farklı ekosistemlerin ayrı özellikler taşıdığı görüldü.
İnsan etkisi doğal tohum çeşitliliğini azaltıyor
El değmemiş doğal alanlar daha zengin tohum bankalarına sahip çıktı. Ancak bozulmuş ve insan etkisine açılmış bölgelerde çeşitlilik geriledi.
Böylece yüzeydeki biyolojik kaybın toprağın altına da yansıdığı belirlendi. Ayrıca tahrip edilen alanların kendini yenileme kapasitesi zayıfladı.
Tür çeşitliliğinin azalması, ekosistemlerin yangın ve kuraklık sonrası toparlanmasını zorlaştırabilir.
Doğal tohum bankaları Svalbard’dan daha geniş
Norveç’teki Svalbard Küresel Tohum Deposu, tarım bitkilerinin yedeklerini koruyor. Buna karşılık doğal tohum bankaları tüm dünyaya yayılıyor.
Toprağın altındaki bu rezervler, yabani bitkilerin geleceği açısından önem taşıyor. Ayrıca ekosistemlerin doğal yenilenme sürecine doğrudan katkı sağlıyor.
