ECB’den net mesaj: Euro tahvilleri yeniden tartışılmalı
Isabel Schnabel, küresel dengelerin hızla değiştiği bir dönemde Avrupa’nın finansal araçlarını yeniden gözden geçirmesi gerektiğini vurgulayarak, Avrupa Birliği düzeyinde ortak borçlanma konusunun tekrar tartışmaya açılmasının “zamanı geldi” mesajını verdi. Washington’da düzenlenen bir panelde konuşan Schnabel, Avrupa’nın ortak çıkarlarını finanse etmek için yeni finansman modellerine ihtiyaç duyduğunu dile getirdi.
“AVRUPA KAMU MALLARI ORTAK BORÇLA FİNANSE EDİLEBİLİR”
Schnabel, Avrupa genelini ilgilendiren savunma, enerji ve altyapı gibi alanların artık ulusal bütçelerin ötesinde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. “Avrupa genelini ilgilendiren kamu yatırımlarının ortak borçlanma yoluyla finanse edilmesi artık daha rasyonel bir seçenek olarak öne çıkıyor.” ifadesini kullanan Schnabel, ancak bu adımın sağlam ekonomik temellerle desteklenmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.
Yaklaşık 15 yıl önce de benzer bir tartışmanın yaşandığını hatırlatan Schnabel, o dönemde ortaya konan birçok önerinin siyasi ve ekonomik çekinceler nedeniyle rafa kaldırıldığını belirtti. Ancak günümüzde değişen küresel şartların bu yaklaşımı yeniden değerlendirmeyi zorunlu kıldığını söyledi.
JEOPOLİTİK RİSKLER AVRUPA’YI YENİ ARAYIŞLARA İTİYOR
Özellikle ABD ile ilişkilerde yaşanan dalgalanmalar ve Donald Trump döneminde azalan destek algısı, Avrupa’nın kendi savunma ve ekonomik kapasitesini güçlendirme ihtiyacını artırmış durumda. Bu kapsamda AB ülkeleri, askeri yatırımları artırma, ekonomik entegrasyonu derinleştirme ve euro’nun küresel rolünü güçlendirme gibi başlıklara daha fazla odaklanıyor.
“DÜNYA DEĞİŞTİ, ESKİ TABULAR YENİDEN DEĞERLENDİRİLMELİ”
Schnabel, geçmişte rafa kaldırılan fikirlerin bugünün koşullarında yeniden ele alınmasının kaçınılmaz olduğunu belirterek, “Dünya artık farklı bir noktada ve bu nedenle daha önce reddedilen önerileri yeniden masaya yatırmalıyız.” dedi. Bu yaklaşım, Avrupa’nın stratejik özerklik arayışının da bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Öte yandan, Joachim Nagel gibi bazı üst düzey isimlerin de ortak borçlanmaya sıcak baktığı görülürken, Almanya hükümetinin bu konuda daha temkinli bir duruş sergilediği dikkat çekiyor.
PİYASA DİSİPLİNİ VE “AHLAKİ RİSK” TARTIŞMASI
Schnabel, ortak borçlanma fikrine tamamen koşulsuz destek vermediğini de açıkça ifade etti. Mevcut önerilerde piyasa disiplinini sağlayacak yeterli mekanizmaların bulunmadığını belirten Schnabel, bunun uzun vadede risk yaratabileceğini söyledi. “Piyasa disiplinini garanti altına alacak bir yapı olmadan ortak borçlanma, ahlaki risk sorununu büyütebilir.” değerlendirmesinde bulundu.
Ekonomistler, ortak borçlanma adımının doğru tasarlanması halinde Avrupa için güçlü bir finansman aracı olabileceğini, ancak mali disiplinin korunmasının kritik önem taşıdığını vurguluyor.
