Emtia piyasalarında jeopolitik riskler ve makroekonomik veriler etkili oldu

Tamamlanan haftada emtia piyasaları, Orta Doğu'da İsrail ve İran arasındaki artan jeopolitik gerilimler ile makroekonomik verilerin belirgin etkisi altında kaldı. Özellikle güvenli liman varlıklara olan talep artarken, petrol fiyatları üzerinde ihracat endişeleri etkili oldu.

İsrail'in İran'ın nükleer tesislerine ve füze altyapısına yönelik düzenlediği hava saldırıları ile Tahran'ın buna balistik füzelerle karşılık vermesi, piyasalarda büyük yankı uyandırdı. Bu karşılıklı saldırılar, dünya petrolünün yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nda sevkiyat aksaklıkları yaşanabileceği endişelerini artırdı. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a nükleer program konusunda anlaşma çağrısı yapması da gündemdeydi.

Analistler, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alması durumunda ağır bedeller ödeyebileceğini ve bunun ülkenin deniz yoluyla yapılan petrol ihracatına olan bağımlılığı nedeniyle Çin ile ilişkilerine de zarar verebileceğini vurguladı. Petrol fiyatlarındaki artışın ürün maliyetlerini yükselteceği endişesi, büyük merkez bankalarının olası para politikası değişikliklerini yatırımcıların odağına taşıdı. Bu gelişmelerle Brent petrolün varil fiyatı haftayı yüzde 11,1 artışla 73,7 dolar seviyesinden tamamladı.

Değerli Metallerde Güvenli Liman Talebi: Platin Zirvede

Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler ve ABD'de beklentilerin altında kalan enflasyon verileri, tamamlanan haftada paladyum hariç tüm değerli metallerde değer kazancına yol açtı.

• Altının ons fiyatı güvenli liman talebiyle değer kazanarak 3.433 dolar seviyesine ulaştı.
• Platinin ons fiyatı uluslararası piyasalarda 1.308 dolarla dört yılın en yüksek seviyesini görerek, Şubat 2021'den bu yana en yüksek noktaya çıktı. Platin, yılbaşından bu yana yüzde 40'ın üzerinde artışla en fazla değer kazanan değerli metal oldu.
• Altın yüzde 30, gümüş yüzde 25 ve paladyum ise yüzde 16'nın üzerinde yükseldi.

Analistler, platindeki arz sıkıntısı ve artan talebin fiyatları desteklediğini, Trump'ın tarife planlarına dair belirsizlik ve jeopolitik gerilimlerin değerli metallere olan ilgiyi artırdığını belirtti. Paladyum ise benzinli araçlara olan bağımlılığı ve elektrikli araçlara geçiş nedeniyle talebin zayıf kalmasıyla diğer değerli metallerin gerisinde kaldı.

Makroekonomik Veriler ve Ticaret Savaşları Etkisi

ABD'de mayıs ayı Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) aylık bazda yüzde 0,1, yıllık bazda ise yüzde 2,4 artarak beklentilerin altında kalması, piyasaları etkiledi. Para piyasalarında, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) gelecek haftaki toplantıda faizi yüzde 4,25-4,50 aralığında sabit bırakmasına kesin gözüyle bakılırken, eylülde faiz indirimine gitme olasılığı yüzde 86 olarak fiyatlanıyor. Yıl sonuna kadar toplam iki faiz indirimi beklentisi öne çıkıyor. Bu gelişmelerle ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,42'ye gerilerken, dolar endeksi yüzde 1 düşüşle 98,2'ye indi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin ile nadir toprak elementlerini de kapsayan bir ticaret anlaşmasına varıldığına dair açıklamaları da dikkat çekti. Anlaşmaya göre ABD Çin ürünlerine toplam yüzde 55, Çin ise ABD ürünlerine yüzde 10 tarife uygulayacak. Bu durum, baz metaller piyasasında da etkili oldu. Çin'in zayıf ithalat ve sanayi verileri, özellikle baz metallerde talep görünümünü olumsuz etkiledi. Bakır, çinko ve nikelde düşüşler yaşanırken, kurşun ve alüminyumda artışlar görüldü. Trump'ın metal ithalat vergilerini artıracağına dair haber akışı da yatırımcıların odağında yer almaya devam ediyor.

Tarım Emtiasında Arz ve Talep Dengesi

Tarım emtiası piyasalarında ise ABD Tarım Bakanlığı (USDA) raporları ve bölgesel haber akışları fiyatlamaları etkiledi. Kışlık buğdayda "iyi/çok iyi" sınıfındaki oranın yüzde 54'e yükselmesiyle son altı yılın en iyi Haziran başlangıcı gerçekleşti. Mısır ve soya fasulyesinde de ekim oranları ve ürün kalitesi olumlu seyretti.

Kakao ve kahvede arz baskısı dikkat çekti. Brezilya'da 2025 yılı Robusta kahve hasadının güçlü seyretmesi rekolte beklentilerini yükseltirken, artan arz kahve fiyatları üzerinde baskı oluşturdu ve kahvede yüzde 2,7 değer kaybı yaşandı. Fildişi Sahili'nde ara kakao hasadında mevcut yağışlar verimi desteklerken, kakao ton başına fiyatı haftayı yüzde 12,5 azalışla tamamladı. Şeker fiyatları yüzde 0,3 artarken, pamukta yüzde 0,5'lik bir düşüş gözlendi.