Enflasyon yüzde 30’un altına indi, hayat pahalılığı yüksek kaldı

Türkiye’de yıllık enflasyon eylülde yüzde 29,73’e geriledi. Buna karşılık son beş yılda temel harcama gruplarındaki birikimli fiyat artışları yüksek seviyelere ulaştı.

Yıllık enflasyondaki gerileme, fiyatların düştüğü anlamına gelmiyor. Gösterge, fiyatların geçen yılın aynı dönemine göre daha yavaş arttığını ifade ediyor.

TÜFE beş yılda yüzde 622 yükseldi

Kasım 2021 ile Eylül 2026 arasındaki dönemde genel tüketici fiyat endeksinde belirgin artış görüldü.

TÜFE endeksi 19,00 seviyesinden 137,23’e çıktı.

Böylece yaklaşık beş yıllık dönemde toplam artış yüzde 622,26 oldu.

Başka bir ifadeyle, endekste izlenen ortalama fiyat seviyesi yaklaşık 7,2 katına ulaştı.

Yıllık enflasyon yüzde 29,73’e gerilerken, beş yıllık birikimli fiyat artışı yüzde 622’yi aştı.

Eğitim fiyatlarında en yüksek artış görüldü

Ana harcama grupları içinde en güçlü yükseliş eğitimde kaydedildi.

Eğitim hizmetleri endeksi Kasım 2021’de 14,90 seviyesindeydi.

Eylül 2026’da ise endeks 175,66’ya ulaştı.

Buna göre eğitim fiyatlarındaki toplam artış yüzde 1.078,93 oldu.

Böylece söz konusu kalemde fiyat seviyesi yaklaşık 11,8 katına çıktı.

Finansal hizmetler ve lokanta giderleri arttı

Sigorta ve finansal hizmetlerde de yüksek birikimli artış görüldü.

Endeks 13,70’ten 134,98’e yükseldi.

Bu değişim yüzde 885,26’lık artışa karşılık geldi.

Aynı dönemde lokanta ve konaklama grubunda artış yüzde 839,96 oldu.

Bu grubun endeksi 14,64’ten 137,61 seviyesine çıktı.

Konut giderleri yaklaşık dokuz katına yaklaştı

Barınma ve enerji giderleri de beş yıllık dönemde hızlı yükseldi.

Konut, su, elektrik ve gaz grubunun endeksi 17,25’ten 152,10’a çıktı.

Toplam fiyat artışı yüzde 781,74 olarak hesaplandı.

Böylece bu grupta fiyat seviyesi yaklaşık 8,8 katına ulaştı.

Kira ve enerji maliyetleri söz konusu grubun temel bileşenleri arasında yer aldı.

Sağlık harcamalarında yüzde 731 artış

Sağlık grubunda da yüksek artış gerçekleşti.

Endeks 17,63 seviyesinden 146,58’e yükseldi.

Böylece beş yıllık artış yüzde 731,42 oldu.

İlaç, muayene ve tedavi giderleri bu grubun kapsamında bulunuyor.

Eğitim, konut, sağlık ve gıda gibi temel kalemlerdeki birikimli artış, genel TÜFE artışının üzerine çıktı.

Gıda fiyatları yaklaşık sekiz katına çıktı

Gıda ve alkolsüz içecekler grubundaki endeks 16,83’ten 134,04’e yükseldi.

Bu değişim yüzde 696,43’lük toplam artış anlamına geldi.

Böylece gıda fiyat seviyesi yaklaşık 7,96 katına ulaştı.

Gıda harcamalarının hane bütçelerindeki yüksek payı nedeniyle bu kalem özellikle yakından izleniyor.

Ulaştırmada yüzde 656 artış kaydedildi

Ulaştırma grubunda da beş yıllık dönemde yüksek fiyat artışı yaşandı.

Endeks 19,03’ten 144,05’e çıktı.

Buna göre toplam yükseliş yüzde 656,96 oldu.

Böylece ulaştırma maliyetleri yaklaşık 7,6 katına ulaştı.

Mobilya ve kültür harcamaları da yükseldi

Mobilya ve ev eşyası grubundaki fiyatlar aynı dönemde yüzde 558,87 arttı.

Bu kalemde fiyat seviyesi yaklaşık 6,6 katına çıktı.

Eğlence ve kültür grubunda ise artış yüzde 538,83 olarak gerçekleşti.

Böylece söz konusu gruptaki fiyatlar yaklaşık 6,4 katına ulaştı.

Enflasyondaki düşüş ne anlama geliyor?

Eylül itibarıyla yıllık enflasyonun yüzde 29,73’e gerilemesi, fiyat seviyelerinin gerilediğini göstermiyor.

Bu oran, fiyatların bir yıl öncesine göre artmaya devam ettiğini ancak artış hızının yavaşladığını ifade ediyor.

Dolayısıyla yıllık enflasyon düşerken geçmiş yıllarda oluşan fiyat artışları korunabiliyor.

Bu nedenle güncel enflasyon oranı ile uzun dönemli fiyat seviyesi farklı göstergeler olarak değerlendiriliyor.