ABD Merkez Bankasının (Fed) enflasyonla mücadelede izlediği para politikası yeniden tartışma konusu oldu. Eski New York Fed Başkanı Bill Dudley, Fed Başkanı Kevin Warsh'ın fiyat istikrarına yönelik kararlı açıklamalarına rağmen atılan adımların sınırlı kaldığını savundu. Dudley, enflasyon beklentilerinin yeniden yükselmesini önlemek için para politikasında daha güçlü önlemlere ihtiyaç duyulabileceğini ifade etti.
Fed'in enflasyonla mücadele politikası eleştirildi
Bill Dudley, Fed'in yüzde 2'lik enflasyon hedefini koruma konusunda güçlü mesajlar verdiğini ancak faiz kararlarının bu açıklamalarla aynı ölçüde örtüşmediğini belirtti.
Fed Başkanı Kevin Warsh, 28 Ekim'deki Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısının ardından yaptığı açıklamada, merkez bankasının yüzde 2 enflasyon hedefine bağlılığını yeniden teyit etmişti.
Warsh, Fed'in yüzde 2'nin biraz üzerinde bir enflasyonu kalıcı biçimde kabul etmeyeceğini vurgulamıştı.
Dudley ise merkez bankasının söylemleriyle uyguladığı para politikası arasında fark bulunduğunu savundu.
Fed yalnızca 25 baz puanlık faiz artışı yaptı
Dudley'nin değerlendirmesine göre Fed, 2026 yılında yalnızca eylül ayında 25 baz puanlık faiz artışına gitti.
Bu karar, 2025 yılında gerçekleştirilen üç faiz indiriminin yalnızca birini geri almış oldu.
Fed'in mevcut politika faizi, 2024 ve 2025 yıllarındaki ortalama seviyesinin yaklaşık 75 baz puan altında bulunuyor.
Dudley, enflasyonun yaklaşık altı yıldır Fed'in yüzde 2'lik hedefinin üzerinde seyretmesine rağmen para politikasının yeterince sıkı olduğuna ilişkin güçlü kanıt bulunmadığını savundu.
İşsizlik oranının düşük kalması ve finansal koşulların ekonomik faaliyetleri desteklemeye devam etmesi, Dudley'nin değerlendirmesinde öne çıkan unsurlar arasında yer aldı.
Finansal koşullar büyümeyi desteklemeye devam ediyor
Dudley, Fed Yönetim Kurulu personelinin ekonomik modellerine dayanarak finansal koşulların büyüme üzerindeki etkisine dikkat çekti.
Eylül ayına ilişkin hesaplamalara göre finansal koşulların gelecek 12 aylık dönemde ABD ekonomisinin büyümesine 0,8 puan katkı sağlaması bekleniyor.
Bu katkı, mayıs ayında 1,1 puanla en yüksek seviyesine ulaşmıştı.
Dudley, söz konusu göstergelerin finansal koşullarda bir miktar sıkılaşma yaşandığını ancak mevcut ortamın ekonomik büyümeyi desteklemeyi sürdürdüğünü gösterdiğini ifade etti.
ABD'de enflasyon beklentileri yüksek seyrediyor
Eski Fed Başkanı, tüketicilerin enflasyon beklentilerinin merkez bankasının değerlendirmelerinden daha yüksek olduğunu belirtti.
Michigan Üniversitesi ve New York Fed tarafından gerçekleştirilen hane halkı anketlerinde gelecek 12 aya ilişkin enflasyon beklentileri sırasıyla yüzde 4,7 ve yüzde 3,9 olarak ölçüldü.
Uzun vadeli enflasyon beklentileri ise aynı araştırmalarda yüzde 3,5 ve yüzde 3 seviyelerinde gerçekleşti.
Dudley, kısa vadeli beklentilerin yüksek kalmasının fiyat istikrarı açısından risk oluşturduğunu savundu.
Enflasyon beklentilerinin yeterince kontrol altında olmaması durumunda fiyat artışlarının daha kalıcı hale gelebileceğine dikkat çekti.
Warsh'ın enflasyonu düşürme yaklaşımı sorgulandı
Fed Başkanı Kevin Warsh, işsizlik oranının tam istihdamla uyumlu bir seviyede bulunduğunu kabul ederken enflasyon hedeflerine ulaşmak için iş gücü piyasasına zarar verilmesinin gerekli olmadığını ifade etmişti.
Dudley, bu yaklaşımın enflasyonun hangi ekonomik mekanizmayla yüzde 2'ye indirileceği konusunda soru işaretleri oluşturduğunu belirtti.
Warsh'ın güçlü açıklamalarla Fed'in güvenilirliğini korumayı ve böylece enflasyon beklentilerini sınırlamayı amaçladığını değerlendirdi.
Ancak Dudley, yalnızca beklentilerin kontrol altında tutulmasına dayanan bir politikanın yeterli olmayabileceğini savundu.
Acısız enflasyon düşüşü stratejisine eleştiri
Dudley, ekonomik büyümeye ve istihdama zarar vermeden enflasyonun hedefe indirilmesini amaçlayan yaklaşımı değerlendirdi.
Ekonomide belirgin bir yavaşlama yaşanmadan fiyat artış hızının düşürülmesini ifade eden ve kusursuz dezenflasyon olarak adlandırılan bu yaklaşımın iki temel sorunu bulunduğunu belirtti.
İlk olarak benzer bir politikanın birkaç yıldır uygulandığını ancak enflasyonun hedefe indirilemediğini savundu.
İkinci olarak yeterli parasal sıkılaşma sağlanmadığında enflasyon beklentilerinin düşmek yerine gerçekleşen yüksek enflasyona yaklaşabileceğini ifade etti.
Dudley, ek parasal sıkılaşma yapılmaması halinde enflasyon beklentilerinin yükselmesinin fiyat istikrarına yönelik riskleri artırabileceği uyarısında bulundu.
İş gücü piyasasının enflasyon üzerindeki etkisine dikkat çekildi
Dudley, iş gücü piyasasındaki koşullarla enflasyon arasındaki ilişkiyi açıklayan Phillips eğrisinin hâlâ önem taşıdığını belirtti.
Gümrük tarifeleri ve enerji fiyatları gibi arz kaynaklı gelişmelerin enflasyonu artırabildiğini kabul eden Dudley, bunun iş gücü piyasasının fiyat oluşumundaki etkisini ortadan kaldırmadığını savundu.
2022 ve 2023 yıllarında ABD'de iş gücü piyasasının oldukça sıkı olduğunu hatırlatan Dudley, bu durumun ücret artışlarını ve enflasyonu desteklediğini ifade etti.
Dudley'ye göre fiyat istikrarının sağlanmasında iş gücü piyasasındaki arz ve talep dengesinin de dikkate alınması gerekiyor.
Fed'in arz şoklarına karşı tutumu değerlendirildi
Dudley, para politikasının enerji fiyatları ve gümrük tarifelerinden kaynaklanan arz şoklarına karşı sınırlı etkiye sahip olduğu yönündeki görüşlere de değindi.
Bu tür gelişmelerin geçici olabileceğini veya fiyat seviyelerinde tek seferlik artışa neden olabileceğini kabul etti.
Ancak ekonomide mal ve hizmet arzı azalırken talebin aynı seviyede kalmasının fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceğini belirtti.
Dudley, Fed'in görevinin toplam talebin mevcut üretim kapasitesini sürekli aşmasını önleyecek para politikası koşullarını oluşturmak olduğunu savundu.
Enflasyon beklentilerinin yükselmesi durumunda ise ücret ve fiyat artışlarının hızlanmasını önlemek için talebin daha güçlü biçimde sınırlandırılması gerekebileceğini ifade etti.
Aralık ayında faiz artışı bekleniyor
Dudley, Fed'in aralık ayında faiz artırmasının neredeyse kesin olduğunu düşündüğünü belirtti.
Beklenen artışın, Fed yönetiminin enflasyonla mücadeleye ilişkin açıklamaları ile uyguladığı politikalar arasındaki farkı azaltabileceğini savundu.
Bununla birlikte Dudley, Fed Başkanı Kevin Warsh'ın yüzde 2'lik enflasyon hedefine ulaşmak için hangi ekonomik koşullarda nasıl bir para politikası uygulanması gerektiğini daha açık anlatması gerektiğini ifade etti.
Dudley'ye göre merkez bankasının büyüme, istihdam ve enflasyon görünümündeki değişimlere nasıl karşılık vereceğini açıklaması, enflasyonla mücadele politikasının anlaşılması açısından önem taşıyor.






