Euro Bölgesi tüketici harcamaları İran belirsizliğiyle yavaşladı
Avrupa Merkez Bankası (ECB), Euro Bölgesi'nde İran savaşı sonrasında tüketici harcamalarında görülen yavaşlamanın temel nedeninin enflasyondan ziyade artan jeopolitik belirsizlik olduğunu açıkladı. ECB ekonomistlerinin araştırmasına göre, tüketiciler özellikle isteğe bağlı harcamalarını erteleyerek temkinli davranmayı tercih etti.
ECB araştırması tüketici davranışını ortaya koydu
ECB Ekonomi Bülteni'nde yayımlanan araştırmada, İran'daki çatışmaların başlamasının ardından Euro Bölgesi'nde tüketici güveninin belirgin şekilde gerilediği ve harcama eğiliminde zayıflama yaşandığı belirtildi.
Araştırmayı hazırlayan ekonomistler Neus Dausa i Noguera, Maria Dimou ve Omiros Kouvavas, harcamalardaki yavaşlamanın en belirgin şekilde isteğe bağlı tüketim kalemlerinde görüldüğünü ifade etti.
ECB araştırmasına göre tüketici harcamalarındaki zayıflamanın temel nedeni hızlanan enflasyon değil, savaşın oluşturduğu belirsizlik ve güven kaybı oldu.
İsteğe bağlı harcamalar geriledi
Araştırmada, enerji fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle ulaştırma harcamalarının nominal olarak arttığı, buna karşın konut ve gıda harcamalarının dayanıklılığını koruduğu kaydedildi.
En dikkat çekici değişimin ise yüksek gelir grubundaki hanelerde görüldüğü belirtildi. Araştırmaya göre bütçe kısıtı bulunmayan tüketiciler dahi belirsizlik nedeniyle harcamalarını ertelemeyi tercih etti.
ECB ekonomistleri, savaşın neden olduğu fiyat artışlarının etkili olmakla birlikte, tüketici davranışındaki değişimin büyük ölçüde psikolojik ve beklenti kaynaklı olduğunu vurguladı.
Tüketici güveni harcamaları etkiledi
Araştırmada, tüketici güvenindeki yıllık 10 puanlık düşüşün, Nisan 2026 itibarıyla bireysel nominal tüketimde ortalama 0,4 puanlık gerilemeyle ilişkilendirildiği ifade edildi.
Bu etkinin, Rusya-Ukrayna savaşının ardından Nisan 2022 döneminde gözlenen tüketici davranışına benzer olduğu belirtildi.
ECB, tüketici güvenindeki toparlanmaya rağmen hane halkının çatışmanın gelir kaybını kalıcı görmesi halinde harcamalardaki yavaşlamanın daha uzun süre devam edebileceği uyarısında bulundu.
