Ekonomi

Küresel gıda fiyatları beş aylık düşüşün ardından yeniden yükseldi

Küresel gıda fiyatları beş aylık düşüşün ardından yeniden yükseldi

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) yayımladığı son rapor, küresel gıda piyasalarında yeniden yükseliş sinyali verildiğini ortaya koydu. Uzun süredir düşüş eğiliminde ilerleyen uluslararası gıda emtia fiyatları, Şubat 2026 döneminde artış göstererek dikkat çekti. Özellikle tahıl, et ve bitkisel yağ fiyatlarında gözlenen yukarı yönlü hareket, küresel gıda fiyat endeksinin yeniden yükselmesine neden oldu.

FAO Gıda Fiyat Endeksi, Şubat ayında aylık bazda 1,1 puan artarak 125,3 puan seviyesine ulaştı. Böylece beş ay boyunca devam eden düşüş serisi sona ermiş oldu.

Rapora göre küresel piyasalarda temel gıda ürünlerine olan talebin güçlü seyretmesi ve bazı bölgelerde yaşanan üretim riskleri fiyatların yeniden yukarı yönlü hareket etmesine zemin hazırladı. Ayrıca lojistik hatlarda yaşanan aksaklıklar ve jeopolitik gerilimler de fiyatların toparlanmasında etkili faktörler arasında gösterildi.

KÜRESEL GIDA FİYATLARI ZİRVEYE GÖRE HÂLÂ GERİDE

Şubat verileri, küresel gıda fiyatlarının bir yıl öncesine göre sınırlı bir artış sergilediğini ortaya koydu. Endeks, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık yüzde 1 daha yüksek seviyede bulunuyor.

Buna rağmen fiyatlar, Mart 2022’de kaydedilen tarihi zirvenin oldukça altında seyrediyor. Güncel veriler, küresel gıda fiyatlarının söz konusu rekor seviyenin yaklaşık yüzde 21,8 gerisinde kaldığını gösteriyor.

TAHIL PİYASALARINDA ARTIŞ SİNYALİ

Şubat ayında tahıl fiyatlarında da yukarı yönlü bir hareket gözlendi. Tahıl Fiyat Endeksi aylık bazda yüzde 1,1 artarak 108,6 puana yükseldi. Bu yükselişte özellikle buğday fiyatlarındaki artış belirleyici rol oynadı.

Buğday fiyatlarının yüzde 1,8 oranında yükselmesinde Avrupa ve ABD’de yaşanan sert soğuk hava koşulları ile Karadeniz bölgesindeki gerilimler etkili oldu.

Rusya’da yaşanan lojistik sorunlar da piyasada arz endişelerini artırarak fiyatların yukarı yönlü hareketini destekledi. Öte yandan Çin ve Kuzey Afrika’dan gelen güçlü talep arpa fiyatlarını yükseltirken, pirinç fiyatları basmati ve Japonica türlerine yönelik talep nedeniyle hafif artış gösterdi. Mısır fiyatları ise genel olarak yatay bir görünüm sergiledi.

BİTKİSEL YAĞ FİYATLARINDA SERT SIÇRAMA

Bitkisel yağ piyasasında ise daha belirgin bir artış yaşandı. Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi Şubat ayında yüzde 3,3 artarak 174,2 puana ulaştı ve Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyesini gördü.

Güneydoğu Asya’da mevsimsel üretimin düşük seyretmesi palmiye yağı fiyatlarının üst üste üçüncü ay yükselmesine yol açtı. ABD’de biyoyakıt politikalarına yönelik beklentiler ise soya yağı fiyatlarını destekledi.

Buna karşın ayçiçek yağı fiyatlarında farklı bir tablo ortaya çıktı. Arjantin’deki yüksek üretim ve küresel talepteki zayıflama nedeniyle ayçiçek yağı fiyatları gerileme gösterdi.

ET FİYATLARI YILLIK BAZDA GÜÇLÜ ARTIŞ GÖSTERDİ

Et fiyatları da küresel gıda piyasasında yükseliş eğilimini sürdürdü. Et Fiyat Endeksi Şubat ayında yüzde 0,8 artarak 126,2 puana çıktı. Yıllık bazda ise yüzde 8’lik dikkat çekici bir artış kaydedildi.

Okyanusya bölgesinde sınırlı arzın devam etmesi küçükbaş hayvan eti fiyatlarının yeni bir rekor seviyeye ulaşmasına neden oldu. Büyükbaş hayvan eti fiyatları ise Çin ve ABD’den gelen güçlü talep sayesinde yükseldi.

Domuz eti fiyatlarındaki artış Brezilya’daki yüksek arz nedeniyle sınırlı kaldı. Kümes hayvanı piyasasında ise dengeli arz ve talep koşulları nedeniyle fiyatlarda yalnızca sınırlı değişim görüldü.

SÜT ÜRÜNLERİNDE DÜŞÜŞ DEVAM ETTİ

Süt ürünleri fiyatlarında ise farklı bir eğilim gözlendi. Temmuz 2025’ten bu yana süren düşüş trendi Şubat ayında da devam etti.

Süt Ürünleri Fiyat Endeksi aylık bazda yüzde 1,2 gerileyerek 119,3 puana indi. Avrupa Birliği’nde süt arzının artması özellikle peynir fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.

Buna karşılık Kuzey Afrika ve Orta Doğu’dan gelen talep süt tozu fiyatlarını yukarı çekti. Tereyağı fiyatları ise Haziran 2025’te görülen zirvenin ardından ilk kez aylık bazda yükseliş kaydetti.

ŞEKER FİYATLARI SON YILLARIN EN DÜŞÜK SEVİYESİNDE

Küresel gıda piyasasında dikkat çeken bir diğer gelişme ise şeker fiyatlarında yaşandı. Şeker Fiyat Endeksi Şubat ayında yüzde 4,1 düşüşle 86,2 puana geriledi.

Bu gerilemeyle birlikte şeker fiyatları Ekim 2020’den bu yana en düşük seviyesine indi. ABD’de beklenen yüksek üretim rakamları küresel arzın artacağı beklentisini güçlendirerek fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu.

Hindistan’da üretim tahminlerinin aşağı yönlü revize edilmesine rağmen ABD’den gelen güçlü üretim beklentileri piyasadaki düşüş trendinin devam etmesine neden oldu.

Şeker fiyatları, Şubat ayında FAO Gıda Fiyat Endeksi içindeki yükseliş eğilimine ters yönde hareket eden en belirgin kalem olarak öne çıktı.

İlgili Haberler

En Çok Okunanlar