Küresel piyasalar Orta Doğu gerilimiyle yön arıyor

Küresel piyasalar, Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilere yönelik saldırı iddialarının ardından yeniden yükselen jeopolitik risklerin etkisiyle haftaya temkinli başladı. ABD ile İran arasında 18 Haziran’da imzalanan mutabakatın ardından oluşan iyimser hava yerini belirsizliğe bırakırken, enerji fiyatlarındaki yükseliş yatırımcıların odağını yeniden enflasyon ve merkez bankalarının para politikalarına çevirdi.

Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,7 artışla 72,6 dolara yükselirken, küresel piyasalarda risk iştahı zayıfladı.

Hürmüz Boğazı gelişmeleri piyasaları etkiledi

Orta Doğu’da artan tansiyon, küresel finans piyasalarının yönünü belirleyen en önemli başlıklardan biri haline geldi. ABD merkezli Axios’un haberine göre İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere en az iki füze fırlattığı öne sürülürken, ABD’nin olası bir karşılık verebileceğine ilişkin beklentiler risk algısını artırdı.

Söz konusu gelişmeler, bölgede yürütülen diplomatik temasların kırılganlığını yeniden gündeme taşırken, enerji piyasalarında yukarı yönlü fiyat hareketlerini beraberinde getirdi.

Petrol fiyatlarındaki yükseliş enflasyon görünümüne ilişkin endişeleri canlı tutarken, para piyasalarında merkez bankalarının faiz patikasına yönelik beklentilerde ise önemli bir değişiklik yaşanmadı. Piyasa fiyatlamalarında ABD Merkez Bankasının yıl sonuna kadar bir faiz artışı gerçekleştirebileceği beklentisi korunuyor.

Fed tutanakları yatırımcıların odağında

Küresel yatırımcılar, ABD Merkez Bankasının yarın yayımlayacağı toplantı tutanaklarından çıkacak mesajlara odaklandı. Tutanakların, Fed’in enflasyon ve faiz politikasına ilişkin gelecek döneme dair ipuçları vermesi bekleniyor.

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller da yaptığı değerlendirmede, enflasyon ve istihdam görünümünün geçen yıla göre farklı bir noktaya taşındığını ifade etti.

Waller, ABD iş gücü piyasasında istikrar sinyallerinin güçlendiğini, buna karşılık enflasyonda yeniden hızlanma görüldüğünü belirterek para politikası yaklaşımının bu doğrultuda yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Geçen hafta beklentilerin altında kalan tarım dışı istihdam verileri ise Fed’in kısa vadede ilave faiz artırımına gitmeyebileceği yönündeki beklentileri destekledi.

Çip sektöründeki gelişmeler yakından izleniyor

Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra teknoloji sektöründeki haber akışı da yatırımcıların radarında bulunuyor.

Artan çip maliyetlerinin nihai ürün fiyatlarına yansımasının tüketici talebini baskılayabileceği değerlendirilirken, sektörün önde gelen şirketleri arasında imzalanan yeni iş birlikleri büyüme beklentilerini desteklemeyi sürdürüyor.

Bu kapsamda Broadcom, Apple ile özel çip geliştirme ve tedarik anlaşmasını 2031 yılına kadar uzattığını duyurdu. Açıklamanın ardından şirket hisseleri yaklaşık yüzde 4 değer kazandı.

Makroekonomik veri tarafında ise ABD’de ISM hizmet sektörü PMI haziran ayında 54 seviyesine gerileyerek piyasa beklentilerinin altında kaldı.

S&P Global hizmet sektörü PMI aynı dönemde 0,5 puan artışla 51,2 seviyesine yükselirken, imalat ve hizmet sektörlerini kapsayan bileşik PMI da aylık bazda 0,4 puan artarak 51,9’a çıktı.

Açıklanan ekonomik veriler, ABD ekonomisinde büyümenin sürdüğüne işaret ederken, yatırımcıların Fed’in atacağı yeni adımlara ilişkin beklentilerini canlı tuttu.

Altın fiyatlarında yükseliş serisi sona erdi

Küresel piyasalarda jeopolitik gelişmeler ve para politikalarına ilişkin beklentiler varlık fiyatları üzerinde etkisini sürdürürken, güvenli liman olarak görülen altın fiyatlarında kâr satışları öne çıktı.

ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,48 seviyesinde yatay seyrederken, dolar endeksi 100,8 seviyesinde sınırlı geriledi.

Orta Doğu’da artan risklerin enerji maliyetleri üzerinden enflasyon baskısını güçlendirebileceği beklentisi, merkez bankalarının sıkı para politikalarını daha uzun süre sürdürebileceği öngörülerini destekledi. Bu görünüm, altın fiyatlarında yukarı yönlü hareketi sınırladı.

Ons altın önceki işlem gününü yüzde 0,2 düşüşle 4 bin 165 dolardan tamamlayarak üç günlük yükseliş serisini sonlandırdı. Yeni işlem gününde ise kayıplarını genişleten ons altın yüzde 1 gerileyerek 4 bin 123 dolar seviyesinde işlem gördü.

ABD pay piyasalarında ise teknoloji hisselerinin öncülüğünde pozitif görünüm korundu. S&P 500 endeksi günü yüzde 0,72 yükselişle tamamlarken, Nasdaq endeksi yüzde 1,12, Dow Jones endeksi ise yüzde 0,29 değer kazandı. Dow Jones endeksi kapanışta tarihi zirvesini yenilerken, vadeli endeks kontratları yeni güne negatif seyirle başladı.

Avrupa borsaları verileri fiyatladı

Avrupa piyasalarında yatırımcılar hem makroekonomik verileri hem de jeopolitik gelişmeleri yakından takip etti. Bölge borsalarında karışık görünüm öne çıkarken, vadeli endeks kontratları da benzer bir seyir izledi.

Temmuz ayına ilişkin yatırımcı güven endeksinin yükselmesi piyasalara destek sağlarken, Avro Bölgesi Üretici Fiyat Endeksi mayısta aylık yüzde 0,2, yıllık bazda ise yüzde 5,9 artış kaydetti.

Üretici fiyatlarındaki yıllık yükselişin beklentilerin üzerine çıkması, enflasyon baskılarının tamamen ortadan kalkmadığına işaret etti.

Aynı dönemde Avro Bölgesi’nde perakende satışlar aylık yüzde 0,2, yıllık bazda ise yüzde 1,6 artarak tüketici harcamalarının dirençli görünümünü koruduğunu ortaya koydu.

NATO Zirvesi piyasaların gündeminde

Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin diplomatik temaslar da yatırımcıların yakın takibinde bulunuyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye’de başlayacak NATO Liderler Zirvesi kapsamında Ukrayna ile Rusya arasında ateşkes ve barış sürecine yönelik temaslarda bulunacaklarını belirterek, görüşmelerden olumlu sonuç almayı hedeflediklerini ifade etti.

Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise Ankara’da gerçekleştirilecek zirvede Ukrayna’nın hava savunma kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik başlıkların ele alınacağını açıkladı.

Bu gelişmelerin ardından Avrupa borsalarında karışık kapanışlar görüldü. İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,26, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,33 gerilerken, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,15 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,27 yükseliş kaydetti.

Asya piyasalarında satış baskısı arttı

Asya borsalarında ise yükselen petrol fiyatları ve teknoloji şirketlerine yönelik değerleme endişeleri satış baskısını artırdı.

Samsung Electronics’in ikinci çeyrekte faaliyet kârının 89,4 trilyon wona, yani yaklaşık 58,5 milyar dolara yükseldiğini açıklamasına rağmen, yapay zekâ yatırımlarında büyüme hızının yavaşlayabileceğine yönelik kaygılar teknoloji hisselerinde satışları beraberinde getirdi.

Şirket hisselerinde gün içinde sert değer kaybı yaşanırken, yatırımcıların risk iştahı zayıfladı.

Japonya’da mayıs ayı hanehalkı harcamalarının yıllık bazda yüzde 0,4 gerilemesi de ülkede para politikasına ilişkin beklentileri etkiledi. Veriler, tüketimin tahmin edilenden daha dirençli olduğuna işaret ederken, Japonya Merkez Bankasının sıkı duruşunu sürdürebileceği beklentileri güçlendirdi.

Kapanışa yakın işlemlerde Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,4, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 8, Çin’de Şanghay Bileşik Endeksi yüzde 1,6 ve Hong Kong’da Hang Seng Endeksi yüzde 0,7 değer kaybetti.

Borsa İstanbul NATO Zirvesi öncesinde yükseldi

Yurt içinde yatırımcıların odağında NATO’nun 36. Liderler Zirvesi yer alırken, Borsa İstanbul haftanın ilk işlem gününü sınırlı yükselişle tamamladı.

BIST 100 endeksi günü yüzde 0,05 primle 14.424,54 puandan kapattı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise akşam seansında normal kapanışa göre yüzde 0,1 yükseliş gösterdi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde başlayan NATO’nun 36. Liderler Zirvesi iki gün sürecek. Zirvede ABD Başkanı Donald Trump’ın yanı sıra 31 müttefik ülkenin liderleri ile davetli ülke temsilcileri bir araya gelecek.

Piyasalarda, zirveden çıkacak diplomatik mesajların ve küresel güvenlik başlıklarına ilişkin açıklamaların fiyatlamalar üzerinde etkili olabileceği değerlendiriliyor.

Döviz piyasasında dolar/TL, önceki günü 46,8220 seviyesinde tamamlarken, bankalararası piyasanın açılışında 46,8370 seviyesinden işlem gördü.

Analistler, küresel piyasalarda jeopolitik gelişmelerin yanı sıra merkez bankalarına yönelik beklentiler ve makroekonomik verilerin yatırımcı kararlarında belirleyici olmaya devam edeceğini ifade ediyor.

Teknik görünümde BIST 100 endeksi için 14.500 ve 14.600 puan direnç, 14.400 ile 14.300 puan ise destek seviyeleri olarak öne çıkıyor.

Piyasalarda günün veri gündemi

Yatırımcılar bugün hem yurt içi hem de küresel ekonomiye ilişkin kritik verileri takip edecek.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

09.00 Almanya, mayıs ayı Sanayi Üretimi

15.30 ABD, mayıs ayı Ticaret Dengesi

17.30 Türkiye, haziran ayı Nakit Bütçe Dengesi