OECD’den küresel çelik sektörü için kritik uyarı: Kapasite fazlası büyüyor

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), küresel çelik sektöründe uzun süredir devam eden arz fazlası sorununun önümüzdeki yıllarda daha da derinleşeceği uyarısında bulundu. Kurumun yayımladığı “Steel Outlook 2026” raporu, dünya genelinde üretim kapasitesinin hızla artmasına karşın talebin aynı ölçüde büyümemesinin sektörde ciddi dengesizlikler yarattığını ortaya koydu.

Rapora göre çelik sektöründe yatırım ve kapasite artışları devam ederken, küresel talep görünümünün zayıf seyretmesi üreticiler üzerindeki baskıyı artırıyor. Özellikle Çin ve Hindistan kaynaklı kapasite genişlemelerinin küresel rekabeti daha da sertleştirmesi bekleniyor.

OECD, KÜRESEL ÇELİK FAZLA KAPASİTESİNİN 2028 YILINDA 745 MİLYON TONA ULAŞABİLECEĞİNİ ÖNGÖRÜYOR.

TALEP YAVAŞLIYOR, ÜRETİM KAPASİTESİ ARTIYOR

OECD verilerine göre dünya çelik sektöründe kapasite artışı hız kesmeden devam ediyor. Buna karşın tüketim tarafında beklenen ivme yakalanamıyor.

2028 yılına kadar planlanan yeni yatırımların yaklaşık 138,8 milyon tonluk ilave kapasite yaratacağı belirtilirken, bu rakamın 2025 seviyelerine göre yüzde 5,7’lik büyümeye karşılık geldiği ifade edildi.

Küresel çelik talebinin ise 2030 yılına kadar yıllık ortalama yüzde 0,9 gibi sınırlı bir oranda büyümesi bekleniyor. Talep ve üretim arasındaki bu dengesizlik, sektörün temel sorunlarından biri olarak öne çıkıyor.

KAPASİTE KULLANIM ORANLARI GERİLİYOR

Üretim kapasitesindeki hızlı yükseliş, fabrikaların kullanım oranlarında da düşüş riskini beraberinde getiriyor.

OECD’nin değerlendirmesine göre küresel kapasite kullanım oranının 2025 yılındaki yüzde 76 seviyesinden 2028 yılında yüzde 74’ün altına gerilemesi mümkün görünüyor.

Bunun yanı sıra Orta Doğu’da devam eden jeopolitik gerilimler, enerji maliyetlerindeki yükseliş ve tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıklar da sektörün karşı karşıya olduğu riskleri artırıyor.

ÜRETİM İLE TALEP ARASINDAKİ MAKAS AÇILDIKÇA KÂRLILIK VE FİYAT DENGESİ ÜZERİNDEKİ BASKININ ARTMASI BEKLENİYOR.

ÇİN KÜRESEL PAZARDA ETKİSİNİ GÜÇLENDİRİYOR

Raporda en dikkat çekici başlıklardan biri Çin’in küresel çelik piyasasındaki ağırlığı oldu.

OECD verilerine göre fazla kapasiteye sahip ülkeler, uluslararası pazarlara düşük fiyatlı çelik arz ederek rekabeti daha da sertleştiriyor. Özellikle Çinli üreticilerin aldığı destekler ve artan ihracat hacmi küresel piyasalarda önemli bir baskı unsuru olarak değerlendiriliyor.

2024 yılında Çin’deki ortalama çelik üreticilerinin aldığı kamu desteklerinin, diğer ülkelerdeki benzer şirketlere kıyasla varlık büyüklüğü bazında yaklaşık 15 kat daha yüksek olduğu belirtildi.

Çinli üreticilerin 2025 yılında dış pazarlara 131 milyon ton çelik sevk ettiği kaydedilirken, bu miktarın ülkenin toplam ham çelik üretiminin yaklaşık yüzde 14’üne denk geldiği vurgulandı. Söz konusu rakamın 2020 yılına göre yüzde 153 artış göstermesi dikkat çekti.

HİNDİSTAN’DA DA KAPASİTE ATAĞI SÜRÜYOR

Küresel üretim yarışında yalnızca Çin değil, Hindistan da önemli yatırımlarla öne çıkıyor.

2021-2025 döneminde yaklaşık 41,4 milyon ton yeni kapasite oluşturan Hindistan’ın, 2028 yılına kadar buna 31,8 milyon ton daha eklemesi bekleniyor.

Buna karşılık OECD ülkelerinde kapasite artışı sınırlı kaldı. Aynı dönemde OECD bölgesindeki toplam çelik kapasitesinin 2,8 milyon ton azalarak yüzde 0,4 gerilediği bildirildi.

TİCARET SAVAŞLARI ÇELİK SEKTÖRÜNDE HIZ KAZANDI

Artan kapasite fazlası nedeniyle ülkelerin korumacı ticaret politikalarına daha fazla yöneldiği görülüyor.

OECD verilerine göre dünya genelinde yürürlükte bulunan antidamping ve telafi edici vergi önlemlerinin sayısı yaklaşık 400’e ulaştı. Sadece 2025 yılı içerisinde 75 yeni ticaret soruşturmasının başlatıldığı kaydedildi.

Bu gelişmeler, çelik sektöründe küresel ticaret gerilimlerinin önümüzdeki dönemde de gündemde kalacağına işaret ediyor.

OECD, FAZLA KAPASİTE SORUNUNUN ÇÖZÜLMEMESİ HALİNDE KÜRESEL ÇELİK PİYASASINDA REKABET VE KÂRLILIK SORUNLARININ DAHA DA DERİNLEŞEBİLECEĞİ UYARISINDA BULUNDU.

ORTAK ÇÖZÜM ARAYIŞI DEVAM EDİYOR

Küresel Çelik Fazla Kapasite Forumu üyeleri, sektörün yapısal sorunlarını çözmek amacıyla çalışmalarını sürdürüyor.

Forum kapsamında 2026 yılında fazla kapasitenin temel nedenlerini ortadan kaldırmayı ve piyasalardaki olumsuz etkileri azaltmayı hedefleyen yeni ve kapsamlı bir uluslararası çerçevenin oluşturulması planlanıyor.

Uzmanlar, üretim kapasitesi ile talep arasındaki dengenin yeniden kurulmasının hem sektörün sürdürülebilirliği hem de küresel ticaretin sağlıklı işlemesi açısından kritik önem taşıdığı görüşünde birleşiyor.