Petrol fiyatlarındaki yükseliş havacılık sektörü hisselerini vurdu
Küresel piyasalarda Orta Doğu'daki artan jeopolitik gerilim, özellikle havacılık sektörünü olumsuz etkiliyor. İsrail ile İran arasındaki karşılıklı saldırılar ve bunun enerji arzı üzerindeki potansiyel etkileri, petrol fiyatlarında kayda değer artışlara neden olarak hava yolu şirketlerinin hisselerinde sert düşüşlere yol açtı.
İsrail'in İran'a saldırı haberlerinin ardından başlayan ve saldırıların gerçekleşmesiyle hız kazanan gerilim, küresel risk algısını yükseltti. Bu durum, Brent petrolün varil fiyatının mayıs ayı sonuna göre yüzde 25'in üzerinde artarak 76 dolara çıkmasına ve ardından 73 dolar seviyelerinde dengelenmesine neden oldu. Petrol tedarikinde yaşanabilecek sorunlar ve buna bağlı olarak yakıt maliyetlerinin artacağı endişesi, özellikle hava yolu şirketleri için büyük bir baskı oluşturdu.
Yakıt Maliyetleri ve İşletme Giderleri Üzerindeki Baskı
Hava yolu şirketlerinin işletme maliyetlerinin önemli bir kısmını yakıt giderleri oluşturuyor. Petrol fiyatlarındaki artış, doğrudan akaryakıt giderlerini yükselterek bu şirketlerin bilançoları üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor. Analistler, şirketlerin bu duruma bilet fiyatlarını artırarak yanıt vermeye çalışabileceğini ancak bunun da talepte azalmaya yol açabileceğini belirtiyor.
Güvenlik Endişeleri
Artan akaryakıt maliyetlerinin yanı sıra, Orta Doğu'daki gerilimin yarattığı güvenlik endişeleri de hava yolu şirketlerinin hisselerinin gerilemesinde etkili oldu.
Küresel Hava Yolu Şirketlerinin Hisse Performansları
Bu gelişmelerle birlikte dünyanın önde gelen hava yolu şirketlerinin borsalardaki performanslarında mayıs ayı sonuna göre sert düşüşler yaşandı:
- Fransız Air France: Yüzde 15,6 değer kaybetti.
- ABD Merkezli American Airlines: Yüzde 9,1 değer kaybetti. Şirket ayrıca Trump tarifelerinden kaynaklanan seyahat talebi endişeleri nedeniyle 2025 tahminini geri çekti ve ikinci çeyrek için FAVÖK tahminini düşürdü.
- United Airlines: Yüzde 5,8 değer kaybetti.
- Southwest Airlines: Yüzde 4,9 değer kaybetti.
- Kanada Merkezli Air Canada: Yüzde 3,5 değer kaybetti.
- ABD'li Delta Airlines: Yüzde 2,8 değer kaybetti.
- Alman Lufthansa: Yüzde 1,4 değer kaybetti.
- İngiliz-İspanyol International Airlines Group: Yüzde 1,2 değer kaybetti.
- Çinli China Southern Airlines: Yüzde 1 değer kaybetti.
- İrlanda Merkezli Ryanair: Yüzde 0,7 değer kaybetti. Ryanair, mart 2024-mart 2025 döneminde vergi sonrası karında yüzde 16'lık bir düşüş yaşamıştı.
Petrol fiyatlarındaki artışın yanı sıra, bazı hava yolu şirketlerinin performansını etkileyen diğer faktörler de dikkat çekiyor. American Airlines örneğinde olduğu gibi, tarife kaynaklı seyahat talebi endişeleri de hisse senedi düşüşlerinde rol oynadı. Ayrıca, ocak 2025'te ABD'li uçak üreticisi Boeing'deki teslimat gecikmeleri nedeniyle Ryanair gibi şirketler yolcu hedeflerini aşağı çekmek zorunda kaldı. Ryanair, 31 Mart 2026'ya kadar 206 milyon yolcu uçurmayı hedefliyor.
