Rus saldırıları Ukrayna'nın tahıl ihracatını vurdu: Sevkiyatlar yüzde 90'dan fazla düştü

Rusya'nın Karadeniz limanlarına yönelik saldırıları, Ukrayna'nın tahıl ihracatında sert düşüşe yol açtı. Özellikle Odesa çevresindeki limanlarda sevkiyatlar büyük ölçüde durdu.

Ukrayna'nın haftalık tahıl ihracatı temmuz başından bu yana yüzde 90'dan fazla geriledi.

Böylece çiftçilerin elindeki satılamayan ürün miktarı hızla arttı. Ayrıca depolama kapasitesine ilişkin riskler de gündeme geldi.

Ukrayna tahıl ihracatında Odesa etkisi

Odesa bölgesindeki limanlar, Ukrayna'nın tahıl ticaretinde kritik rol oynuyor. Ülkenin tahıl sevkiyatlarının yaklaşık yüzde 90'ı normalde bu limanlardan gerçekleştiriliyor.

Ancak Rus saldırıları nedeniyle ihracat akışı büyük ölçüde kesildi. Üstelik sorun, hasat döneminin yoğunlaştığı süreçte ortaya çıktı.

Tarım ürünleri, Ukrayna'nın toplam ihracat gelirlerinin yarısından fazlasını oluşturuyor. Bu nedenle limanlardaki aksama dış ticaret rakamlarına da yansıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı ise salı günü iki kuru yük gemisinin vurulduğunu bildirdi. Gemilerin Karadeniz'de, Odesa'nın güneydoğusunda bulunduğu belirtildi.

Öte yandan Rus limanları çevresindeki tahıl taşımacılığı da saldırılardan etkilendi.

Ukraynalı çiftçilerin elinde tahıl birikiyor

İhracattaki kesinti nedeniyle iç piyasada tahıl arzı yükseldi. Buna karşılık çiftçiler ürünlerini uluslararası fiyatların oldukça altında satabiliyor.

Yerel piyasadaki bazı işlemlerde fiyatlar küresel seviyelerin yaklaşık üçte birine kadar geriledi.

Bu nedenle üreticiler iki seçenekle karşı karşıya kaldı. Çiftçiler ya ürünlerini depoluyor ya da düşük fiyatla satış yapıyor.

Ancak depolama alanlarında da kapasite sorunu oluşabilir. Tarım Bakanlığına göre mevcut kapasite kasım başında dolabilir.

Ukrayna'nın kaybı 2,5 milyar doları bulabilir

Ukrayna Merkez Bankası, ihracat engellerinin maliyetine ilişkin hesaplama yaptı.

Buna göre ülkenin bu yılki kaybı 2,5 milyar dolara kadar çıkabilir.

Oxford Economics ise ekonomik büyümeye ilişkin daha geniş bir risk hesapladı. Kuruluşa göre kayıp, bu yıl GSYH'nin yüzde 1,8'ine ulaşabilir.

Bu oranın 2027'de yüzde 2,1'e çıkabileceği öngörülüyor. Uzun süreli ağır kesintide kayıp yüzde 5,3'e kadar yükselebilir.

Ukrayna'nın buğday ihracatı yarıya inebilir

Karadeniz güzergâhındaki sorunlar ihracat tahminlerinin de düşürülmesine neden oldu.

Tarım Bakanlığı, 2026-2027 sezonu buğday sevkiyatı tahminini 17,6 milyon tondan 8,3 milyon tona çekti.

Ayrıca alternatif güzergâhların kapasitesi sınırlı kalıyor. Batıya uzanan demiryolları Karadeniz limanlarının hacmini karşılayamıyor.

Bunun yanında Tuna Nehri'ndeki düşük su seviyeleri taşımacılığı sınırlıyor. Kara ve nehir taşımacılığı deniz yolundan daha yüksek maliyet oluşturuyor.

Ukrayna, tüm alternatifleri kullanması halinde yaklaşık 30 milyon ton tarım ürünü ihraç edebilecek. Benzer miktarda ürün ise ülkede kalabilir.

Ukrayna çiftçilere finansman desteğini artırıyor

Ukrayna yönetimi tarım üreticileri için sübvansiyonlu kredi programlarını onayladı. Ayrıca tahıl depolama kapasitesinin artırılması planlanıyor.

Kiev yönetimi bu çalışmalar için Avrupa Birliği'nden 220 milyon euro hibe talep etti.

Bununla birlikte çiftçilerin sonbahar ekimleri için yeni finansmana ihtiyacı bulunuyor. Bazı üreticiler ekim alanlarını azaltmayı değerlendiriyor.