Türkiye'de sigara satışına elektronik yaş doğrulaması getirilmesi planlanıyor. Yeni sistemle 18 yaşından küçüklerin tütün ürünlerine ulaşmasının engellenmesi ve alıcıların kişisel bilgilerinin korunması hedefleniyor.
Sağlık Bakanlığı ile AK Parti Grup Başkanlığının üzerinde çalıştığı sağlık düzenlemesinde, tütün ürünlerinin satışına ilişkin yeni kurallar gündeme geldi.
Hazırlanan kanun teklifi taslağı, satış noktalarında kimlik kontrolünün dijital ortamda yapılmasını öngörüyor. Japonya ve Güney Kore'deki uygulamalardan yararlanılarak geliştirilecek modelde, satıcının müşterinin kişisel bilgilerine erişmesine gerek kalmadan yaş doğrulaması yapılabilecek.
Sigara alırken QR kodla yaş doğrulaması yapılabilecek
Taslakta değerlendirilen yönteme göre, yetkili kamu kurumu tarafından oluşturulacak QR kod üzerinden elektronik kontrol gerçekleştirilecek.
Sistem, alıcının T.C. kimlik numarasıyla eşleşerek yasal yaş sınırının karşılanıp karşılanmadığını belirleyecek.
Satış görevlisine müşterinin adı, doğum tarihi veya tam yaşı gösterilmeyecek; yalnızca 18 yaş koşulunu sağlayıp sağlamadığı bilgisi iletilecek.
Dijital doğrulamanın market, bakkal ve büfe gibi satış noktalarında kullanılması planlanıyor. İnternet üzerinden gerçekleştirilen işlemlerin de uygulama kapsamına alınması değerlendiriliyor.
Gençlerin sigaraya erişimine karşı yeni önlem
Düzenlemenin gerekçesinde, reşit olmayan kişilerin tütün ürünlerini satın alabilmesine ilişkin araştırma sonuçlarına yer verildi.
2017 Küresel Gençlik Tütün Araştırması'na göre, 13-15 yaş grubundaki sigara kullanan öğrencilerin yüzde 73,3'ü, 18 yaşından küçük olmalarına rağmen market ve bakkal gibi iş yerlerinden sigara satın alabildiğini bildirdi.
Yeni uygulamayla satış sırasında yaş kontrolünün elektronik olarak yapılması ve 18 yaş altına satış yasağının daha etkin uygulanması amaçlanıyor.
Elektronik sistem için bir yıllık hazırlık öngörülüyor
Taslakta, yaş doğrulamasının yanı sıra kişilerin günlük satın alabileceği tütün ürünü miktarının elektronik olarak denetlenmesi de yer alıyor.
Sistemin geliştirilerek bir yıl içinde uygulamaya alınması hedefleniyor. Teknik ve idari kuralların ise Tarım ve Orman Bakanlığının görüşü alınarak Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenmesi öngörülüyor.
Düzenleme henüz taslak aşamasında bulunuyor. QR kodla satışın zorunlu hale gelmesi ve uygulama takvimi, yasal sürecin tamamlanmasıyla netleşecek.
