TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru Ekim’de yükseldi: TL reel değer kazandı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan verilere göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) bazlı Reel Efektif Döviz Kuru (REK) endeksi Ekim ayında bir önceki aya kıyasla 1,09 puan artışla 71,87 seviyesine yükseldi. Bu gelişme, Türk lirasının reel anlamda değer kazandığını gösterirken, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yi-ÜFE) bazlı REK endeksi de 0,79 puanlık artışla 95,53 seviyesine çıktı.
Merkez Bankası verilerine göre, bu yükselişin temel nedeni TÜFE artışının nominal döviz kuru artışını geride bırakması oldu. Ekim ayında TÜFE’nin aylık bazda %2,55, Yi-ÜFE’nin ise %1,63 artış kaydetmesi, endeksin yukarı yönlü seyrini destekledi. Aynı dönemde ABD doları Türk lirası karşısında ortalama %1,24, Euro ise %0,51 oranında değer kazanarak reel kur üzerindeki etkisini sınırlı tuttu.
TÜRK LİRASI DÜNYA PARA BİRİMLERİ KARŞISINDA REEL GÜÇLENİYOR
Reel Efektif Döviz Kuru’nun artması, Türk lirasının dış ticaret yapılan ülkelerin para birimleri karşısında reel bazda değer kazandığı anlamına geliyor. Ancak bu durumun ihracat açısından çift yönlü etkisi bulunuyor. Lira’nın reel olarak değer kazanması ithalat maliyetlerini azaltırken, ihracat rekabetçiliğini zayıflatabiliyor.
Uzmanlar, Ekim ayındaki yükselişin özellikle TÜFE’nin nominal kur artışını geride bırakmasından kaynaklandığını belirtiyor. Buna karşın dünya genelindeki TÜFE sepeti ve nominal kur sepetindeki değişim, endeks üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.
EKONOMİK DENGELER ÜZERİNDEKİ ETKİLER
Reel efektif döviz kurundaki artış, Türk lirasının uluslararası ölçekte satın alma gücünün yükseldiğine işaret ediyor. Bu da kısa vadede fiyat istikrarı açısından olumlu bir tablo yaratabilir. Ancak, ihracat gelirlerinde sınırlı düşüş riski de beraberinde gelebilir.
TL’nin reel değer kazanması, iç talebi destekleyip ithalat maliyetlerini düşürürken; ihracatçıların fiyat avantajını kısmen azaltabilir.
Bununla birlikte, reel efektif döviz kurunun yükselişi, Türkiye ekonomisinde dengelenme sürecinin devam ettiğine ve enflasyon dinamiklerinin kur hareketlerine kıyasla daha güçlü olduğuna işaret ediyor.
Ekim ayında TÜFE bazlı REK endeksindeki artış, Türk lirasının reel bazda güç kazandığını ve nominal döviz kurundaki oynaklığa rağmen fiyat baskılarının TL’yi desteklediğini gösteriyor. Ekonomistler, önümüzdeki dönemde TÜFE ile döviz kurları arasındaki dengeyi, Merkez Bankası’nın para politikası adımlarının belirleyeceğini vurguluyor.
