Vietnam ekonomisi yavaşladı: Enerji krizi büyümeyi frenledi
Küresel jeopolitik risklerin arttığı bir dönemde Vietnam ekonomisi, 2026 yılının ilk çeyreğinde ivme kaybı yaşadı. Orta Doğu’daki gerilimin enerji fiyatlarını yukarı çekmesi ve küresel ticaret hatlarında aksamalara yol açması, ülkenin büyüme performansını doğrudan etkiledi. Yönetimin çift haneli büyüme hedefi ise giderek daha zorlu bir sınavla karşı karşıya kalıyor.
BÜYÜME DEVAM EDİYOR AMA HIZ KESİYOR
Vietnam Ulusal İstatistik Ofisi’nin açıkladığı verilere göre, ekonomi yılın ilk çeyreğinde yıllık bazda yüzde 7,83 büyüdü. Bir önceki çeyrekte kaydedilen yüzde 8,46’lık performansa kıyasla bu oran, ekonomide belirgin bir yavaşlamaya işaret etti. Buna rağmen açıklanan veri, piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.
“İLK ÇEYREKTE KÜRESEL BELİRSİZLİKLER EKONOMİYİ DOĞRUDAN ETKİLEDİ.”
Yetkililer, özellikle enerji fiyatlarındaki oynaklık, tedarik zinciri kesintileri ve artan enflasyon baskısının büyüme üzerinde aşağı yönlü risk oluşturduğunu vurguladı.
ENERJİ KRİZİ VE HÜRMÜZ ETKİSİ
Orta Doğu kaynaklı çatışmaların etkisiyle petrol ve doğalgaz arzında yaşanan sıkıntılar, Vietnam gibi enerji ithalatına bağımlı ekonomiler üzerinde ciddi baskı oluşturuyor. Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kesintiler nedeniyle enerji sevkiyatlarının aksaması, yakıt fiyatlarını yukarı taşırken, hükümeti acil önlemler almaya itti.
Vietnam yönetimi, fiyatları dengelemek amacıyla acil yakıt rezervlerini devreye alırken, havayolu şirketleri jet yakıtı sıkıntısı nedeniyle uçuşlarını azaltma yoluna gitti.
“2026 HEDEFİNE ULAŞMAK GİDEREK DAHA ZOR HALE GELİYOR.”
Ekonomistlere göre, yıl geneli için belirlenen yüzde 10 büyüme hedefine ulaşabilmek adına kalan üç çeyrekte çift haneli büyüme oranlarının yakalanması gerekiyor. Bu da mevcut küresel şartlar altında oldukça iddialı bir hedef olarak değerlendiriliyor.
ENFLASYONDA YUKARI YÖNLÜ BASKI ARTIYOR
Ekonomideki bir diğer kritik başlık ise enflasyon. Mart ayında tüketici fiyatları yıllık bazda yüzde 4,65 artarak hükümetin yüzde 4,5’lik hedefinin üzerine çıktı. Özellikle enerji, ulaştırma ve inşaat maliyetlerindeki artış, fiyatlar genel seviyesini yukarı taşıdı.
“ENERJİ FİYATLARI ARTMAYA DEVAM EDERSE ENFLASYON 1-2 PUAN DAHA YÜKSELEBİLİR.”
Uzmanlar, küresel petrol fiyatlarındaki yükselişin sürmesi halinde enflasyonun daha da hızlanabileceği uyarısında bulunuyor.
Aylık bazda bakıldığında ise Mart ayında fiyatlar yüzde 1,23 artış gösterdi. Bu artışta en büyük payı yakıt ve taşımacılık giderleri aldı.
DIŞ TİCARET VE ÜRETİM GÜCÜ KORUNUYOR
Tüm zorluklara rağmen Vietnam, ihracat performansını güçlü tutmayı başardı. Mart ayında ihracat yıllık bazda yaklaşık yüzde 20 artarken, ithalat yüzde 27,8 yükseldi. Üretim sektörü ise yüzde 9,73’lük büyüme ile ekonominin ana lokomotifi olmaya devam etti.
ABD ile ticarette dikkat çeken bir gelişme de yaşandı. Vietnam’ın ABD’ye karşı verdiği dış ticaret fazlası ilk çeyrekte 33,9 milyar dolara ulaşarak yıllık bazda yüzde 24,2 artış gösterdi.
HÜKÜMETTEN STRATEJİK HAMLELER
Artan enerji maliyetlerine karşı hükümet, benzin ve jet yakıtı üzerindeki bazı vergileri geçici olarak kaldırdı. Ayrıca elektrikli araçlar ve biyoyakıt kullanımını teşvik ederek dışa bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.
Bunun yanında, kamu yatırımları büyümenin desteklenmesinde kritik rol oynuyor. Yüzlerce altyapı projesi sürerken, Ho Chi Minh kenti yakınlarında inşa edilen Long Thanh Uluslararası Havalimanı’nın yılın son çeyreğinde devreye alınması planlanıyor.
Vietnam yönetimi, kısa vadeli büyüme uğruna makroekonomik dengelerden ödün vermeyeceğini de net bir şekilde ortaya koyuyor.
