Yatırımlarda devlet yardımları uygulama esasları belirlendi: Yeni teşvikler yürürlükte

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren tebliğ ile Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Cumhurbaşkanı Kararı'nın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar belirlendi. Bu yeni düzenleme, yatırım teşvik süreçlerini sadeleştirerek bürokrasiyi azaltmayı ve katma değeri yüksek yatırımları desteklemeyi hedefliyor.

Tebliğ, teşvik belgesi müracaatları, harcamalar, belirli yatırımlarda aranan nitelikler, faiz ve kar payı desteği, "Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi" kapsamında yapılacak ödemeler, sigorta primi desteği, finansal kiralama, mücbir sebep, yeniden değerleme ve tamamlama vizesi gibi birçok konuda detaylı düzenlemeler içeriyor.

Yatırım teşviklerine ilişkin uygulamaların sadeleştirilmesi ve bürokrasinin azaltılması temel hedefler arasında yer alıyor. Ayrıca, veri merkezi, bulut bilişim, elektrikli araç şarj istasyonları gibi gelişen alanlarda yapılacak yatırımların niteliğini ve katma değerini artırmaya yönelik teknik kriterler de belirlendi.

Başvuru Süreci ve Teşvik Uygulamaları

Gerçek kişiler, adi ortaklıklar, sermaye şirketleri, kooperatifler, birlikler, iş ortaklıkları, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler ve vakıflar ile yurt dışındaki yabancı şirketlerin Türkiye'deki şubeleri, kullanıcı aracılığıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı internet sitesi vasıtasıyla elektronik ortamda teşvik belgesi düzenlenmesi için müracaat edebilecek. Kuruluş süreci tamamlanmamış tüzel kişiler adına yapılacak müracaatlar değerlendirmeye alınmayacak.

Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında değerlendirme süreci devam eden yatırım projeleri, yatırımcı talebine istinaden Sektörel Teşvik Sistemi kapsamında yer alan diğer teşvik uygulamaları çerçevesinde değerlendirilebilecek ve teşvik belgesi düzenlenebilecek.

Belirli Yatırımlarda Yeni Nitelikler ve Kriterler

Tebliğ ile bazı yatırım alanlarında yerlilik ve teknolojik yeterlilik kriterleri getirildi:

• Güneş enerjisine dayalı elektrik üretimi: Güneş panellerinin üretim süreci ingot dilimleme aşamasından veya öncesindeki bir aşamadan başlayarak yurt içinde üretilmiş hücreden yapılması ve güneş paneli taşıyıcı konstrüksiyon sistemlerinin yurt içinde üretilmesi şartı getirildi.
• Rüzgar enerjisine dayalı elektrik üretimi: Kanat ve kulelerin yurt içinde üretilmesi gerekiyor. 1 Ocak 2026 itibarıyla yapılacak müracaatlarda, kanat, kule, jeneratörün veya naselin jeneratörünün de yerli üretilmesi şartı aranacak. Ancak, tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce gerçekleştirilen Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) ihaleleri sonucu sözleşme imzalama hakkı kazanmış ve ön lisans veya lisans almış rüzgar enerjisi yatırımları bu nitelikten muaf tutuldu.
• Veri merkezleri: Kısmi hesaplama yapılmayan tam doluluk oranında "Güç Kullanım Etkinliği (PUE)" değerinin azami 1,65 olması ve en az 2 telekom operatörüne ait fiber optik kablonun sonlanması şartı getirildi. Yatırımın tamamlanmasının ardından TSE Veri Merkezi Tesis Belgesi sunulması zorunlu olacak.
• Elektrikli araç şarj istasyonları: Teşvik belgesi düzenlenebilmesi için her bir ünitenin asgari 120 kilovatsaat hızlı şarj kapasitesine sahip olması ve 1 Ocak 2026 itibarıyla teşvik belgesi kapsamında temin edilecek ünitelerin yurt içinde üretilmiş olması gerekiyor.

Yatırım Cinsleri ve Destekleme Mekanizmaları

Teşvik belgeleri kapsamında yapılacak yatırım cinsleri komple yeni, tevsi (genişletme), modernizasyon, ürün çeşitlendirme, entegrasyon ve nakilden oluşacak olup, yatırımların aynı il sınırları içinde olması şartı aranacak.

Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında yapılacak faiz veya kar payı desteği ile makine desteği ödemeleri, yatırım harcamasının yapıldığı yılı takip eden yıl Bakanlığa ibraz edilecek yatırım ilerleme raporunda belirtilen tutar esas alınarak hesaplanacak. Sigorta primi işveren hissesi desteği, komple yeni yatırımlarda sağlanan istihdam, diğer yatırım cinslerinde ise mevcut istihdama eklenen istihdam için uygulanacak. Komple yeni yatırım dışındaki durumlarda, aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı işçi sayısının mevcut istihdamın altında olması halinde ilgili ay için prim desteği uygulanmayacak.