ABD ve Çin arasındaki çatışma petrol fiyatlarını düşürdü: Türkiye için cari açıkta umut ışığı

ABD Başkanı Donald Trump’ın izlediği korumacı politikalar, küresel piyasalarda önemli dalgalanmalara neden olmaya devam ediyor. Son olarak, bu politikaların etkisiyle Brent petrol fiyatları 60 dolar seviyelerine kadar geriledi. Uzmanlar, bu düşüşün Türkiye ekonomisine olası etkilerini değerlendirdi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, petrol fiyatlarındaki düşüşün Türkiye ekonomisi açısından önemli bir fırsat yaratabileceğini ifade etti. Bakan Şimşek, petrol fiyatlarının bu seviyelerde seyretmesinin cari açığı azaltarak dezenflasyona destek olabileceğini vurguladı.

TRUMP’IN KORUMACI POLİTİKALARI PETROL FİYATLARINI GERİLETTİ

ABD Başkanı Donald Trump'ın izlediği korumacı ticaret politikaları, küresel petrol fiyatlarında önemli bir düşüşe neden oldu. Brent petrolün varil fiyatı, 20 Ocak’tan bu yana 17 dolardan fazla değer kaybederek 60 dolar seviyelerine geriledi. Bu düşüşte ABD ile Çin arasında yaşanan gümrük vergisi misillemeleri etkili oldu. Nisan ayının ilk haftasında Brent petrol fiyatları yaklaşık yüzde 9 oranında gerilerken, Trump’ın Çin’e yönelik ek gümrük tarifesi açıklamaları talep endişelerini artırdı ve fiyatlardaki düşüşü hızlandırdı.

CARİ AÇIKTA PETROLÜN AĞIRLIĞI BÜYÜK

Türkiye’nin cari açığında enerji ithalatının önemli bir payı bulunduğunu belirten uzmanlar, petrol fiyatlarındaki bu düşüşün Türkiye ekonomisine olumlu yansıyacağını ifade ediyor. İstanbul Bilgi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu, petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık düşüşün Türkiye’ye 4-5 milyar dolar tasarruf sağladığını vurguladı. Bu gelişmelerin cari açığı yüzde 20-25 oranında azaltabileceğini belirten Aslanoğlu, “Tüketim malı ithalatında yavaşlama da cari açığa pozitif katkı yapabilir” dedi. Ancak Aslanoğlu, makroekonomik açıdan bazı risklerin de bulunduğuna dikkat çekerek, büyüme ve enflasyon üzerindeki olası olumsuz etkilerin göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade etti.

ŞİMŞEK: PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞ DEZENFLASYONA KATKI SAĞLAYACAK

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, petrol fiyatlarındaki düşüşün Türkiye’nin cari açığını büyük ölçüde azaltacağını belirtti. Şimşek, “Türkiye, petrol fiyatlarındaki bu ılımlı seyirden en fazla fayda sağlayacak ülkelerden biri. Bunun yanı sıra sıkılaşan yurt içi finansal koşullar ve maliye politikası da önümüzdeki dönemde dezenflasyona destek verecek” değerlendirmesinde bulundu.

RUSYA-UKRAYNA SAVAŞININ ETKİLERİ AZALIYOR

Spectrum Denetim Yönetim Kurulu Başkanı Tuncay İnci, 2022 yılında Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle enerji fiyatlarının hızla arttığını ve Türkiye’nin enerji ithalatının 96,5 milyar dolara ulaştığını hatırlattı. Ancak geçen yıl petrol ve doğal gaz fiyatlarının düşmesiyle enerji ithalatı 64,6 milyar dolara, cari açık ise 10 milyar dolara geriledi. İnci, Brent petrolün varil fiyatının 80 dolardan 60 dolara inmesiyle Türkiye’nin enerji ithalatında döviz tasarrufu sağlayacağını belirtti. “Bu durum cari açığın azalmasına doğrudan katkı sunacak” diyen İnci, enerji ithalatını azaltmaya yönelik yapısal reformların önemine de değindi.

YENİLENEBİLİR ENERJİ VE İHRACAT ÇEŞİTLENDİRMESİ ŞAR

Cari açığın kalıcı olarak düşürülmesi için yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılması gerektiğine işaret eden İnci, tarım ve turizm sektörlerinin de cari dengeye olumlu etkiler yapabileceğini söyledi. Ayrıca ihracatta pazar çeşitlendirmesine gidilmesi gerektiğini vurgulayan İnci, ABD’nin Türkiye’ye düşük gümrük vergisi uygulamasının önemli bir fırsat olduğunu belirtti. “Petrol ve doğal gaz fiyatlarının daha da düşmesi durumunda cari açıkta 4,5 milyar dolarlık bir azalma daha bekliyoruz” diyen İnci, Orta Vadeli Program’a göre 2025 yılı için cari açık tahmininin 28,6 milyar dolar olduğunu hatırlattı. Ancak Brent petrol fiyatlarının düşüş trendini sürdürmesi durumunda cari açığın 20 milyar dolar seviyelerine kadar gerileyebileceğini öngördü.

CARİ AÇIĞIN AZALMASI EKONOMİYE NEFES ALDIRACAK

Uzmanlar, enerji ithalatına ödenen döviz miktarının azalmasının Türkiye’nin dış ticaret dengesine olumlu yansıyacağını ve bu durumun ekonomiyi rahatlatacağını ifade ediyor. Ancak büyüme hızını artırmak ve ihracatı desteklemek amacıyla yapısal reformların hızlandırılması gerektiği de vurgulanıyor.