Brent petrol fiziki piyasada rekor kırdı: Küresel arz daraldı fiyatlar patladı
Küresel enerji piyasalarında dengeleri sarsan gelişmeler yaşanırken, fiziki petrol ticaretinin en kritik göstergelerinden biri olan Dated Brent fiyatı rekor seviyeye ulaştı. İran savaşının etkisiyle arz tarafında yaşanan daralma, spot piyasada fiyatların sert şekilde yukarı taşınmasına neden oldu.
Uluslararası fiyatlama referanslarından biri olan ve dünya petrol ticaretinin büyük bölümünü etkileyen Dated Brent, Salı günü varil başına 144,42 dolara yükselerek tarihi zirvesini gördü. Bu seviye, S&P Global Energy bünyesindeki Platts tarafından 1987’den bu yana tutulan verilerde kaydedilen en yüksek değer olarak dikkat çekti.
FİZİKİ PETROL İLE VADELİ FİYATLAR ARASINDAKİ MAKAS AÇILDI
Dated Brent’in ulaştığı seviye, vadeli Brent kontratlarıyla arasındaki farkın dramatik şekilde açıldığını ortaya koydu. Aynı gün vadeli Brent fiyatlarının 109 dolar civarında seyretmesi, piyasada kısa vadeli arz sıkışıklığının ne denli güçlü olduğunu gözler önüne serdi.
“ALICILAR ANLIK TESLİM İÇİN PRİM ÖDÜYOR”
Morgan Stanley analistleri, piyasadaki olağanüstü fiyatlamaya dikkat çekerek, rafineriler için uygun ve hızlı teslim edilebilen petrol kargolarına yüksek prim ödendiğini vurguladı. Atlantik havzasındaki arzın hızla Asya’ya yönelmesiyle birlikte Brent sisteminde baskının arttığı ifade edildi.
HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ ARZI DARALTTI
İran savaşının enerji piyasaları üzerindeki etkisi en çok Hürmüz Boğazı’nda hissediliyor. Küresel petrol akışının yaklaşık beşte birinin geçtiği bu kritik geçiş noktasındaki aksaklıklar, arz tarafında ciddi kesintilere yol açtı.
“REZERVLER DEĞİL, ANLIK TEDARİK FİYATLANIYOR”
Küresel rafineriler, arz kesintileri nedeniyle piyasada bulabildikleri her varil petrolü hızla temin etmeye yönelirken, bu durum spot fiyatları tarihi seviyelere taşıdı.
Spot piyasada yaşanan bu sıkışıklık, özellikle kısa vadeli teslimatlı kargolarda primlerin hızla artmasına neden oldu. Vadeli fiyatların ise daha çok gelecekteki arz-talep beklentilerini yansıtması nedeniyle bu yükselişe aynı hızda eşlik etmediği görüldü.
RAFİNERİ MARJLARI PATLADI
Sadece ham petrol değil, aynı zamanda işlenmiş ürünlerde de ciddi fiyat artışları yaşanıyor. Dizel ve jet yakıtı gibi ürünlerde rafineri marjları keskin şekilde yükselirken, bu durum enerji maliyetlerini küresel ölçekte yukarı çekiyor.
“DATED BRENT 144 DOLARLA TARİHİN EN YÜKSEK SEVİYESİNE ULAŞTI.”
Kuzey Denizi’nde önümüzdeki haftalarda teslim edilmek üzere işlem gören kargoları baz alan Dated Brent fiyatlaması, piyasanın en güncel arz-talep dengesini yansıtan göstergelerden biri olarak öne çıkıyor. Gün içinde Platts fiyatlama penceresinde çok sayıda teklifin karşılıksız kalması, arzın ne kadar sınırlı olduğunu ortaya koydu.
“HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAKİ AKSAMALAR KÜRESEL PETROL ARZININ BEŞTE BİRİNİ RİSKE ATTI.”
Platts tarafından yapılan değerlendirmede, yaşanan yükselişin “tarihi volatilite ve arz kesintilerinin bir yansıması” olduğu ifade edildi. Uzmanlar, mevcut jeopolitik risklerin devam etmesi halinde petrol piyasasında dalgalanmanın süreceği görüşünde birleşiyor.
