Brent petrol sıçradı, akaryakıta bu gece rekor artış geliyor
Orta Doğu’da tırmanan çatışmalar, küresel petrol piyasalarında sert dalgalanmalara yol açtı. Haftayı 70 dolar civarında kapatan Brent petrolün varil fiyatı kısa süre içinde 83 dolar seviyesine kadar yükseldi. Enerji arzına yönelik risklerin artmasıyla birlikte piyasalarda belirsizlik büyürken, bu hareketlilik Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına da doğrudan yansıyor.
Uzmanlara göre jeopolitik risklerin sürmesi halinde petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü baskı bir süre daha devam edebilir. Bu durum hem enflasyon hem de ulaştırma maliyetleri açısından yeni bir sürecin kapısını aralayabilir.
GECE YARISI İTİBARIYLA POMPADA YENİ TARİFE
Petrol fiyatlarındaki artışın ardından dağıtım şirketleri fiyat güncellemesine gidiyor. Gece yarısından itibaren geçerli olmak üzere motorinin litre fiyatına 6,70 TL, benzine ise 2,50 TL artış bekleniyor.
Yapılması öngörülen zamla birlikte benzinin litre fiyatı 61 TL’ye, motorinin litre fiyatı ise 68 TL seviyesine yükselecek.
Bu artış özellikle şehir içi ulaşımı yoğun olan sürücüler için önemli bir maliyet artışı anlamına geliyor. Akaryakıt, Türkiye’de lojistikten bireysel ulaşıma kadar geniş bir alanı etkilediği için fiyat değişimleri zincirleme sonuçlar doğurabiliyor.
100 KİLOMETRE MALİYETİ 500 TL SINIRINDA
Artan pompa fiyatları araç sahiplerinin bütçesini doğrudan etkiliyor. C ve B-SUV segmentindeki benzinli ve dizel otomobiller baz alındığında 100 kilometrelik yakıt gideri 470 ila 500 TL aralığına yükselmiş durumda.
Yoğun şehir içi trafikte bu rakamların daha da yukarı çıkabileceği belirtiliyor.
Bu tablo, aylık yakıt harcamasını ciddi ölçüde artırıyor. Ortalama ayda 1.500 kilometre yapan bir sürücünün yakıt gideri birkaç bin lira daha yükselme potansiyeli taşıyor. Özellikle ticari araç kullanıcıları için maliyet baskısının daha belirgin hissedileceği ifade ediliyor.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ YENİDEN MASADA
Akaryakıt fiyatlarındaki artışın tüketiciye sınırlı yansıması için geçmişte uygulanan eşel mobil sistemi yeniden gündeme geldi. Bu sistem, petrol fiyatları yükseldiğinde ÖTV tutarının azaltılması yoluyla zamların pompaya doğrudan yansıtılmasını engellemeyi amaçlıyor.
Bakanlık kaynakları, vergi ayarlaması içeren eşel mobil modelinin yeniden devreye alınmasının değerlendirildiğini ve kararın kısa sürede netleşebileceğini ifade ediyor.
Eşel mobil uygulaması ilk olarak 17 Mayıs 2018’de yürürlüğe girmiş, 2021’in son çeyreğinde ise uygulamadan kaldırılmıştı. Sistem devredeyken petrol fiyatlarındaki artışın bir kısmı vergiden karşılanıyor, böylece pompa fiyatları daha sınırlı artıyordu.
POMPA FİYATLARINA NASIL YANSIYACAK?
Brent petrol fiyatındaki yükseliş, kur etkisi ve vergi kalemleri birlikte hesaplandığında zam kaçınılmaz görünüyor. Ancak eşel mobil sisteminin devreye alınması halinde artışın tamamının tüketiciye yansıtılmayabileceği değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre, eşel mobil uygulanmazsa akaryakıt fiyatlarında yeni ve kademeli artışların gündeme gelmesi sürpriz olmayacak.
Özellikle motorin fiyatlarındaki sert artış, tarım, taşımacılık ve üretim maliyetleri üzerinde baskı oluşturabilir. Bu durumun önümüzdeki günlerde enflasyon beklentilerine de yansıması muhtemel görülüyor.
