Düşen petrol fiyatları enerji devlerini vurdu: 25 milyar dolarlık şok kayıp
Düşen petrol fiyatları, dünyanın önde gelen enerji şirketlerinin mali tablolarını olumsuz etkiledi. 2024’ün ilk yarısında 12 büyük petrol şirketi toplam 103,9 milyar dolar net kar açıklarken, bu rakam geçen yılın aynı dönemine kıyasla 24,9 milyar dolarlık kayıp anlamına geliyor. Uzmanlara göre fiyat baskısı, şirketlerin yatırım iştahını ve büyüme potansiyelini daraltıyor.
ŞİRKETLERİN KARLILIĞI ÇAKILDI
Amerikan devleri ExxonMobil, Chevron, ConocoPhillips, Halliburton, Schlumberger ve Baker Hughes; Hollandalı Shell, İngiliz bp, Fransız TotalEnergies, İtalyan Eni, Norveçli Equinor ve Suudi Aramco’nun da aralarında bulunduğu enerji devleri yılın ilk yarısında 103,9 milyar dolar kâr açıkladı. 2023’ün ilk yarısında bu rakam 128,8 milyar dolardı. Böylece toplam karlılık yıllık bazda yüzde 19,3 oranında gerilemiş oldu.
ARAMCO VE EXXONMOBİL’DE ÇİFTE KAYIP
Suudi Aramco, bu dönemde 48,68 milyar dolar kar elde ederek yine sektör lideri olsa da geçen yıla göre yüzde 13,6 düşüş yaşadı. ExxonMobil’in karı yüzde 15,3 azalışla 14,79 milyar dolara indi. Shell’in karlılığı yüzde 30 gerileyerek 9,8 milyar dolara düşerken, TotalEnergies yüzde 31,2 kayıpla 6,54 milyar dolara geriledi. Chevron’un karı ise yüzde 39,7’lik sert kayıpla 5,99 milyar dolara indi.
AVRUPALI DEVLER DE DARBE ALDI
Equinor’un karı yüzde 13 azalışla 3,95 milyar dolar, bp’nin karı yüzde 31,9 düşüşle 3,73 milyar dolar, Eni’nin karı ise yüzde 8,3 kayıpla 1,99 milyar dolara indi. Halliburton yüzde 48,6 ile en sert düşüşü yaşadı ve 676 milyon dolarda kaldı. Schlumberger 1,81 milyar dolarla yüzde 17 düşüş açıkladı. Tek istisna Baker Hughes oldu; şirket yüzde 6,8 artışla 1,1 milyar dolar kar elde etti.
“OLAĞANÜSTÜ KAZANÇLAR SONA ERDİ”
Energy Intelligence Group Petrol Piyasaları Ekonomisti Julien Mathonniere, pandemiden ve Rusya-Ukrayna Savaşı’ndan sonra oluşan olağanüstü kâr ortamının artık geride kaldığını söyledi. ABD’deki teşviklerin sona ermesinin kârları aşağı çektiğini belirten Mathonniere, “Uzun vadeli düşük fiyatlar yatırımları erteliyor, fosil yakıtlara iştah azalıyor” değerlendirmesinde bulundu.
YEŞİL DÖNÜŞÜM VE STRATEJİK SATIN ALMALAR
Mathonniere, enerji dönüşümüne dikkat çekerek, sermaye disiplinini koruyan ve yatırımlarını çeşitlendiren şirketlerin ayakta kalacağını vurguladı. Ona göre artık sektörde büyümenin yolu organik yatırım değil, rakipleri satın alarak pazar payını artırmak olacak.
PİYASALARDA BEKLENTİLER
Analist, petrol fiyatlarının yıl sonuna kadar 70 dolar bandında seyretmesini, 2026’ya gelindiğinde ise talep toparlanması ve OPEC+ dışı arzın yavaşlamasıyla 70 doların biraz altına gerilemesini beklediklerini dile getirdi.
OPEC+ KOTALARI VE ÇİN’İN ETKİSİ
Primary Vision Network Enerji ve Ekonomi Analisti Osama Rizvi ise kısa vadede fiyatların aşağı yönlü eğilimini koruyacağını ifade etti. Çin’in stok alımlarını durdurması halinde küresel talebin günlük 500-600 bin varil azalabileceğini söyledi. Rizvi, “OPEC+ kotalarına uyum fiyatları baskılıyor ancak bu aynı zamanda fiyatların dengelenmesine de katkı sunabilir” diye ekledi.
Rizvi’ye göre ABD’de petrol üretiminde olası bir düşüş, arz fazlası endişelerini azaltarak fiyatlara destek sağlayabilir.
