Fitch’ten küresel ekonomi için kritik Orta Doğu uyarısı
17 Mart 2026 itibarıyla uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Orta Doğu’da süregelen çatışmaların uzaması halinde başta Avrupa ve Asya olmak üzere gelişmiş ekonomiler üzerinde ciddi finansal baskılar oluşabileceğine dikkat çekti. Kuruluş, artan jeopolitik risklerin yalnızca enerji piyasalarını değil, aynı zamanda kredi koşullarını ve büyüme dinamiklerini de doğrudan etkileyebileceğini vurguladı.
ENERJİ FİYATLARI VE ENFLASYON BASKISI ÖNE ÇIKIYOR
Fitch’in değerlendirmesine göre, çatışmanın uzamasıyla birlikte petrol ve doğalgaz fiyatlarında yukarı yönlü hareketlerin sürmesi en önemli risk faktörlerinden biri olarak öne çıkıyor. Bu durumun, özellikle ithalata bağımlı ekonomilerde enflasyonu hızlandırarak hanehalkı gelirlerini aşındırması ve iç talebi zayıflatması bekleniyor.
“Enerji maliyetlerindeki artış, enflasyonu tetikleyerek tüketim ve büyüme üzerinde doğrudan baskı oluşturabilir.”
Enerji fiyatlarındaki yükselişin ulaşım ve üretim maliyetlerini de artırarak zincirleme bir etki yaratacağı, bunun da ekonomik aktiviteyi geniş çapta yavaşlatabileceği ifade ediliyor.
BORÇLANMA MALİYETLERİ VE KAMU FİNANSLARI RİSK ALTINDA
Raporda, hükümetlerin artan yaşam maliyetleri karşısında hanehalkı ve işletmelere destek sağlamak amacıyla ek mali tedbirler devreye alabileceği belirtiliyor. Ancak bu adımların bütçe dengeleri üzerinde baskı yaratabileceği ve kamu borcunu artırabileceği uyarısı yapılıyor.
“Artan kamu harcamaları ve yükselen faiz oranları, gelişmiş ülkelerde kredi risklerini daha görünür hale getirebilir.”
Ayrıca, küresel risk iştahındaki olası düşüşün finansman koşullarını sıkılaştırarak borçlanma maliyetlerini daha da yukarı çekebileceği değerlendiriliyor.
YÜKSEK BORÇLU EKONOMİLER DAHA KIRILGAN
Fitch, özellikle yüksek borç oranlarına sahip ve yapısal açıkları bulunan ekonomilerin bu tür dış şoklara karşı daha hassas olduğuna işaret etti. Enflasyon ile büyüme arasındaki dengenin zaten zayıf olduğu ülkelerde risklerin daha hızlı derinleşebileceği belirtiliyor.
İtalya, Birleşik Krallık, Japonya ve Fransa gibi ülkelerde enflasyon baskılarının daha belirgin hissedilebileceği ifade edilirken; Güney Kore, Japonya, Birleşik Krallık ve İtalya’da ise büyüme üzerindeki olumsuz etkinin daha güçlü olabileceği öngörülüyor.
PETROL SENARYOSU: 70 DOLAR MI, 100 DOLAR MI?
Fitch’in temel senaryosuna göre Brent petrol fiyatlarının kısa vadede mevcut seviyelerine yakın seyretmesi ve 2026 yılı genelinde ortalama 70 dolar civarına gerilemesi bekleniyor. Ancak alternatif senaryoda fiyatların 95–100 dolar bandında kalması halinde küresel ekonomik görünüm ciddi şekilde bozulabilir.
“Petrol fiyatlarının uzun süre yüksek seviyelerde kalması, gelişmiş ekonomilerde büyümeyi yavaşlatabilir ve bazı ülkeleri resesyon sınırına taşıyabilir.”
Oxford Economics modeline dayandırılan analizlere göre, bu tür bir fiyat senaryosu hem tüketimi hem de yatırım iştahını baskılayarak ekonomik aktiviteyi aşağı çekebilir.
KÜRESEL EKONOMİDE DENGELER DEĞİŞEBİLİR
Genel değerlendirmede, Orta Doğu kaynaklı risklerin yalnızca bölgesel değil, küresel ölçekte ekonomik dengeleri yeniden şekillendirebileceği vurgulanıyor. Enerji fiyatları, enflasyon ve finansman koşulları üzerinden yayılan bu etkilerin, gelişmiş ülkelerde kredi görünümünü zayıflatabileceği ifade ediliyor.
