Hürmüz’de aksama jet yakıtını vurdu: Fiyatlar ikiye katlandı
ABD ile İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarıyla başlayan çatışmada bir ay geride kalırken, küresel enerji arzı açısından kritik önemdeki Hürmüz Boğazı’nda ticaretin neredeyse durma noktasına gelmesi petrol ürünlerinde sert fiyat hareketlerine yol açtı. Artan risk primi ve daralan tedarik, özellikle jet yakıtı fiyatlarının iki katına çıkmasına neden oldu.
Basra Körfezi’ni Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına bağlayan bu stratejik geçit, küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sine ev sahipliği yapıyor. Günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol ve petrol ürününün taşındığı boğazda yaşanan aksaklıklar, arz tarafında ciddi bir daralma yarattı.
28 Şubat’ta başlayan çatışmaların ardından bölgede ticari gemi geçişlerinde güvenlik riskleri hızla artarken, birçok sevkiyat ya ertelendi ya da alternatif ve daha maliyetli rotalara yönlendirildi. Bu gelişmelerin etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı 100 doların üzerine çıkarken, rafine ürünlerde de yukarı yönlü baskı belirginleşti.
En sert etki ise havacılık sektöründe hissedildi. Jet yakıtı fiyatlarındaki hızlı yükseliş, zaten yüksek maliyetlerle karşı karşıya olan hava yolu şirketleri üzerinde ek baskı oluşturdu.
S&P Global verilerine göre Orta Doğu’dan Kuzeybatı Avrupa’ya günlük yaklaşık 177 bin varil jet yakıtı taşınırken, Güney Avrupa ve Doğu Akdeniz’e 31 bin varil, Afrika’ya 100 bin varil ve Asya’ya 17 bin varil sevkiyat yapılıyor. Ayrıca 34 bin varillik akış Süveyş Kanalı üzerinden Kızıldeniz’e ulaşıyor.
Özellikle Avrupa’nın jet yakıtı talebinin yaklaşık yüzde 30’unu Basra Körfezi’nden karşılaması, bölgeyi arz şoklarına karşı en kırılgan pazarlardan biri haline getiriyor. Bu nedenle Hürmüz Boğazı’ndaki aksamaların sürmesi halinde enerji piyasalarında oynaklığın devam etmesi bekleniyor.
