Rus petrol ihracatı dron saldırıları sonrası son bir yılın dibine indi
Rusya’nın enerji ihracatında kritik rol oynayan Baltık limanları, son günlerde art arda düzenlenen insansız hava aracı saldırılarının hedefi oldu. Özellikle Primorsk ve Ust-Luga terminallerinde yaşanan hasar, ülkenin petrol sevkiyatında ciddi bir kırılmaya yol açtı. Depolama tanklarında çıkan yangınlar ve yükleme faaliyetlerinin durması, haftalık sevkiyat rakamlarını son bir yılın en düşük seviyesine çekti.
HAFTALIK SEVKİYATTA TARİHİ DÜŞÜŞ
Verilere göre Rusya’nın günlük ham petrol sevkiyatı bir haftada yaklaşık 1,75 milyon varil azalarak 2,32 milyon varile kadar geriledi. Bu düşüş, Şubat 2025’ten bu yana görülen en düşük seviyeye işaret ediyor. Dört haftalık ortalamada ise daha sınırlı bir gerileme dikkat çekiyor.
Rusya’nın günlük petrol sevkiyatı bir haftada 1,75 milyon varil düşerek 2,32 milyon varile geriledi.
Baltık çıkışlı sevkiyatların, Ukrayna savaşının başladığı 2022’den bu yana en düşük seviyeye indiği belirtiliyor. Bu durum, Moskova’nın enerji gelirlerinde de ciddi bir kayba neden oldu.
LİMANLARDA HASAR, GELİRDE MİLYAR DOLARLIK KAYIP
Primorsk ve Ust-Luga’da yaşanan kesintiler, ihracatın yaklaşık üçte bir oranında düşmesine yol açtı. Bu gelişmenin, Rusya’nın haftalık petrol gelirinde 1 milyar doların üzerinde kayıp yarattığı hesaplanıyor.
Baltık limanlarına yönelik saldırılar, Rusya’nın petrol gelirinde 1 milyar doları aşan kayba yol açtı.
Öte yandan Pasifik kıyısındaki Kozmino Limanı’nda da bakım çalışmaları nedeniyle sevkiyatların geçici olarak durduğu değerlendiriliyor. Tüm bu gelişmeler, küresel petrol akışındaki kırılganlığı daha da artırdı.
DENİZDEKİ PETROL STOKLARI ERİMEYE BAŞLADI
Sevkiyatlardaki düşüşe rağmen daha önce denizde bekleyen petrolün hızla teslim edilmesi dikkat çekiyor. Özellikle Hindistan’a yapılan teslimatlar bu ay günlük yaklaşık 1,7 milyon varile yükseldi. Şubat ayında bu rakam 1,1 milyon varil seviyesindeydi.
Hindistan’a yapılan petrol teslimatları günlük 1,7 milyon varile çıkarak dikkat çekici bir artış gösterdi.
Bu artış, denizde bekleyen Rus petrol stoklarının da erimesine neden oldu. Ocak ayında 140 milyon varile kadar çıkan stoklar, son verilerle 120 milyon varilin altına geriledi.
YENİ PAZARLAR VE DEĞİŞEN ROTALAR
Rusya’nın petrol ticaretinde dikkat çeken bir diğer gelişme ise yeni alıcıların devreye girmesi oldu. Filipinler, 2021’den bu yana ilk kez Rus ESPO tipi petrolünden alım yaptı. Bu durum, Moskova’nın alternatif pazar arayışını hızlandırdığını gösteriyor.
Ayrıca İngiltere’nin Rus petrolünü taşıyan “gölge filo” gemilerine yönelik denetim kararı sonrası tanker rotalarında da değişiklik yaşandı. Baltık’tan çıkan gemiler artık Kuzey Denizi ve Manş Kanalı yerine İskoçya’nın kuzeyinden dolaşarak Akdeniz’e ulaşıyor. Bu değişim, sevkiyat sürelerini yaklaşık yüzde 25 uzatıyor.
FİYATLAR YÜKSELDİ, GELİR KISMEN DENGELENDİ
Sevkiyat hacmi düşmesine rağmen petrol fiyatlarındaki yükseliş, gelir kaybını kısmen sınırladı. Urals tipi petrolün Baltık çıkış fiyatı varil başına 73 doların üzerine çıkarken, Pasifik tipi ESPO petrolü 84 dolar seviyesine ulaştı. Hindistan’a teslim edilen petrolün fiyatı ise 97 doların üzerine çıktı.
Dört haftalık ortalamaya göre Rusya’nın petrol ihracat geliri 1,79 milyar dolara yükselerek Mayıs 2024’ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Ancak haftalık bazda gelirler 1 milyar dolarlık düşüşle 1,44 milyar dolara geriledi.
ASYA’YA SEVKİYATLARDA DALGALANMA
Rus petrolünün en büyük alıcıları olan Çin ve Hindistan’a yönelik sevkiyatlarda kısa vadeli düşüş gözleniyor. Dört haftalık ortalamada Çin’e giden sevkiyat günlük 1,04 milyon varile, Hindistan’a giden ise 620 bin varile geriledi.
Buna karşın varış noktası henüz netleşmeyen tankerlerin sayısındaki artış, bu düşüşün geçici olabileceğine işaret ediyor. Özellikle Süveyş Kanalı ve Port Said yönüne giden tankerler, nihai destinasyonlarını genellikle son aşamada bildiriyor.
KÜRESEL PİYASADA GERİLİM VE BELİRSİZLİK
Ortadoğu’daki gerilim ve Hürmüz Boğazı’ndaki riskler, küresel petrol piyasasında dalgalanmayı artırırken Rusya’nın ihracatındaki aksama bu tabloyu daha da karmaşık hale getiriyor. Ukrayna’nın saldırıları sürdürmesi ve Batı’nın yaptırımları, enerji piyasalarında belirsizliğin devam edeceğine işaret ediyor.
