ABD'de son günlerde yaşanan teknik arızalar, kamu kurumları ve özel şirketlerin dijital altyapılarına ilişkin endişeleri artırdı. Elektronik posta hizmetlerinden bankacılık işlemlerine, uçuşlardan ödeme sistemlerine kadar farklı alanlarda aksaklıklar yaşandı. Beyaz Saray, olayların ortak bir siber saldırıdan kaynaklandığını gösteren kanıt bulunmadığını açıklarken teknoloji çalışanlarının işten çıkarılması ve sistem güncellemelerinin etkileri tartışılmaya başlandı.
ABD Ulusal Güvenlik Ajansında sistem arızası
ABD Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA), 17 Kasım Salı günü kurumun iç ağında geçici performans kaybı yaşandığını duyurdu.
Kurum, sorunun rutin bakım çalışmaları sırasında ortaya çıktığını ve belirli sistemlerin normal kapasitesinde çalışamadığını bildirdi.
NSA, teknik aksaklığa rağmen ulusal güvenlik açısından kritik görevlerin kesintisiz sürdürüldüğünü açıkladı.
Son günlerde farklı sektörlerde yaşanan arızaların devlet kurumlarına da ulaşması, ABD'de dijital altyapının güvenilirliğine ilişkin soruları artırdı.
Missouri eyaletinin Cumhuriyetçi Senatörü Josh Hawley, arızaların birbirinden tamamen bağımsız olduğunun ileri sürülmesine şüpheyle yaklaştığını belirtti.
Hawley, olayların tesadüf olması halinde bunun son derece dikkat çekici bir rastlantı olacağını ifade etti.
Trump: Bu tür sorunlar yaşanabilir
ABD Başkanı Donald Trump, Filipinler'in başkenti Manila'da düzenlenen Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) toplantıları sırasında teknoloji kesintilerine ilişkin soruları yanıtladı.
Trump, büyük ve karmaşık sistemlerde zaman zaman arızalar yaşanabileceğini belirterek gelişmeleri olağan karşıladığını söyledi.
ABD Dışişleri Bakanı ve Ulusal Güvenlik Danışmanı Marco Rubio ise olayların kaygı verici olduğunu kabul etmekle birlikte birbirleriyle bağlantılı olmadığını savundu.
Rubio, yaşanan kesintilerin kötü niyetli kişiler tarafından gerçekleştirilen ortak bir saldırıdan kaynaklandığını gösteren herhangi bir kanıt bulunmadığını açıkladı.
Beyaz Saray yönetimi, ABD'nin sistematik bir siber saldırı altında olduğuna ilişkin bulgu bulunmadığını bildirdi.
Microsoft kesintisiyle başlayan sorunlar yayıldı
ABD'de teknoloji hizmetlerini etkileyen arızalar, 12 Kasım Perşembe günü Microsoft'un sistemlerinde yaşanan kesintiyle gündeme geldi.
Microsoft 365 ve Outlook dahil çeşitli hizmetlerde erişim sorunları oluştu. Çok sayıda kullanıcı elektronik posta ve diğer kurumsal uygulamalardan yararlanamadı.
Bir gün sonra, 13 Kasım'da ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), hava trafik kontrol iletişimindeki ciddi sorunlar nedeniyle ülke genelindeki uçuşların kalkışlarını geçici olarak durdurdu.
Uçuşların durdurulması kararı 4 saat 30 dakika sürdü.
Bu gelişme, 11 Eylül 2001 saldırılarından bu yana ABD hava ulaşımında uygulanan en uzun ülke çapındaki uçuş durdurma kararı olarak kayıtlara geçti.
United Airlines'ta 150 uçuş gecikti
Teknoloji arızaları, 16 Kasım Pazartesi günü hava yolu şirketlerini ve bankacılık sektörünü de etkiledi.
United Airlines, teknik sistemlerinde yaşanan sorun nedeniyle kalkış yapacak uçuşlarında aksaklıklar meydana geldiğini açıkladı.
Şirkette yaklaşık 150 uçuşun geciktiği bildirildi.
Aynı gün ABD'nin büyük bankalarından JPMorgan Chase'in yazılım sistemindeki sorun, bazı bankacılık hizmetlerine erişimi aksattı.
Kısa aralıklarla yaşanan bu kesintiler, kritik hizmetlerin teknoloji altyapısına bağımlılığını yeniden gündeme getirdi.
Apple Pay ve iCloud hizmetlerinde erişim sorunu
17 Kasım Salı günü Apple'ın sistemlerinde de teknik aksaklıklar yaşandı.
Şirket, kurum içi bir yazılım güncellemesinin ardından bazı müşteri hizmetlerinin kullanılamadığını duyurdu.
Sorundan etkilenen hizmetler arasında iCloud ve Apple Pay de yer aldı.
Apple, sistemleri yeniden çalışır duruma getirmek için çalışmalar yürüttüğünü belirtti.
Şirket yönetimi, arızanın siber saldırıdan kaynaklanmadığını açıkladı.
Siber olayların sayısı iki katından fazla arttı
Sigorta ve risk yönetimi şirketi Marsh tarafından paylaşılan veriler, siber güvenlik alanındaki olayların sayısında artış yaşandığını gösterdi.
Şirketin müşterileri, ekim ayının son iki haftasında toplam 105 siber olay bildirdi.
Mayıs ayının son iki haftasında ise 48 olay kaydedilmişti.
Böylece bildirilen siber olay sayısı iki kattan fazla arttı.
Siber güvenlik uzmanları, yapay zekâ araçlarının kötü niyetli kişiler tarafından kullanılmasıyla saldırıların daha hızlı ve geniş kapsamlı gerçekleştirilebildiğine dikkat çekiyor.
Bazı saldırganların yapay zekâ sistemlerinden yararlanarak eş zamanlı çok sayıda dijital sisteme sızma girişiminde bulunduğu belirtiliyor.
Tek bir yazılım hatası farklı sektörleri etkileyebiliyor
Eski FBI siber güvenlik yetkililerinden ve Halcyon Siber Güvenlik Şirketinin Fidye Yazılımı Araştırma Merkezi yöneticilerinden Cynthia Kaiser, son arızaların dijital sistemler arasındaki bağlantıları ortaya koyduğunu değerlendirdi.
Kaiser, farklı sektörlerde kullanılan dijital altyapıların birbirine giderek daha fazla bağımlı hale geldiğini belirtti.
Tek bir teknik hatanın veya yazılım güncellemesinin, bağlantılı sistemlerde beklenenden daha büyük aksaklıklara yol açabileceğini ifade etti.
ABD'deki son olaylar, şirketlerin ve kamu kurumlarının kullandığı teknoloji altyapılarının çalışma biçimini yeniden gündeme taşıdı.
NSA'daki arızada yazılım güncellemesi iddiası
ABD Ulusal İstihbarat Direktörü Jay Clayton, NSA'da yaşanan sorunun güvenlik açığını kapatmak amacıyla uygulanan yazılım yamalarıyla bağlantılı olduğunu açıkladı.
Clayton'a göre söz konusu güncellemeler, daha önce yapay zekâ yardımıyla tespit edilen bir PHP yazılım güvenlik açığı nedeniyle gerçekleştirildi.
Bu güvenlik açığının, kötü niyetli kişilerin bazı sunucuları uzaktan kontrol etmesine imkân verebileceği belirtildi.
Clayton, kurumların sistemlerini güncellerken bazı hizmetlerin beklenen şekilde yeniden çalışmaya başlamadığını, birbirine bağlı sistemler arasındaki geçişlerde de sorunlar ortaya çıkabildiğini söyledi.
Öte yandan NSA ve Wall Street yöneticilerinin, yapay zekâyla belirlenen güvenlik açıklarına ilişkin ABD Kongresi üyelerine bilgi verdiği öne sürüldü.
Bu iddialara göre güvenlik açıklarını gidermek amacıyla gerçekleştirilen düzeltmeler, sistemlerde geçici kapasite sorunlarına yol açtı.
Ancak söz konusu bilgilerin tamamı bağımsız olarak doğrulanmış değil.
İşten çıkarmaların teknoloji arızalarıyla bağlantısı araştırılıyor
ABD'de peş peşe yaşanan kesintiler, kamu kurumlarında ve teknoloji şirketlerinde yapılan personel azaltımlarını da gündeme taşıdı.
Federal Havacılık İdaresi, Trump'ın geçen yıl göreve başlamasının ardından Elon Musk'ın öncülük ettiği personel azaltımlarından etkilenmişti.
ABD Kongresi, FAA'nın hızlandırılmış modernizasyon çalışmalarının yeterince planlanmadığı ve hizmet kesintilerine neden olabileceği konusunda daha önce uyarıda bulunmuştu.
United Airlines ise geçen yıl yapay zekâ teknolojilerinin katkısıyla yönetici sayısını yüzde 4 azalttığını, bu yıl da ilave yüzde 4'lük azalma planladığını açıklamıştı.
Microsoft'un elektronik posta hizmetlerinde yaşanan kesinti de şirketin küresel çalışanlarının yaklaşık dörtte birine gönüllü ayrılma teklifinde bulunduğunu duyurmasından bir ay sonra gerçekleşti.
Bununla birlikte söz konusu personel azaltımlarının son sistem arızalarına neden olduğunu gösteren bir kanıt bulunmuyor.
Uzmanlardan deneyimli personel uyarısı
Yazılım sistemlerinin dayanıklılığı alanında yaklaşık 20 yıllık deneyime sahip teknoloji çalışanı örgütleyicisi Liz Fong-Jones, personel azaltımlarının teknik sistemlerin güvenlik payını daraltabileceğini belirtti.
Fong-Jones, karmaşık altyapıların sorunsuz çalışmasında sistemleri uzun süredir tanıyan deneyimli çalışanların önemli rol oynadığını ifade etti.
Uzmanların değerlendirmeleri, teknoloji şirketleri ve kamu kurumlarının maliyet azaltma kararlarıyla sistem güvenilirliği arasındaki ilişkinin daha yakından incelenmesi gerektiğini gündeme taşıdı.
ABD'deki kesintilerin ortak bir nedenden kaynaklanıp kaynaklanmadığı ise henüz ortaya konulmuş değil.






