Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Liderler Zirvesi, Çin'in Şıncın kentinde gerçekleştirildi. Zirvenin tamamlanmasının ardından "Birlikte Refaha Ulaşmak İçin Asya-Pasifik Topluluğu İnşa Etmek" başlıklı ortak bildiri kamuoyuyla paylaşıldı. Metinde, küresel ekonomideki dönüşümün yeni fırsatlar ve çeşitli riskler oluşturduğu belirtildi.
APEC'in 2026 yılı çalışmalarında Çin'in belirlediği "Açıklık, Yenilikçilik ve İşbirliği" ilkeleri esas alındı. Bu çerçevede ekonomik faaliyetlerin daha açık, dinamik ve dayanıklı bir yapıya kavuşturulması ile bölgede barış ve refahın desteklenmesi hedefleri benimsendi.
APEC ülkeleri ticaret ve yatırımları artırmayı hedefliyor
Bildiride, bölgesel ticaretin önündeki engellerin azaltılması ve yatırım koşullarının iyileştirilmesi gerektiği ifade edildi. Teknolojik ilerlemenin ekonomik faaliyetleri dönüştürdüğü belirtilirken ülkeler arasındaki ekonomik ilişkilerin daha ileri taşınmasının önemi vurgulandı.
APEC üyeleri, sürdürülebilir büyümeyi desteklemek amacıyla bölgesel ekonomik bütünleşmeyi ilerletme ve tedarik zincirlerini dış şoklara karşı güçlendirme konusundaki taahhütlerini yineledi.
Mal ve hizmet ticaretinin yanı sıra sermaye ve insanların sınır ötesi hareketini kolaylaştıracak bağlantıların geliştirilmesi de ortak hedefler arasında yer aldı.
Tedarik zincirleri ve ulaşım altyapısı güçlendirilecek
Bölgesel lojistik ağların güvenilirliğinin artırılması, ticari faaliyetlerin kesintisiz sürdürülmesi açısından öncelikli alanlardan biri olarak belirlendi.
Bu kapsamda ulaşım sistemlerinin daha güvenli hale getirilmesi ve altyapı yatırımlarının niteliğinin yükseltilmesi için ülkeler arasındaki çalışmaların devam ettirilmesi kararlaştırıldı.
Özellikle temel ihtiyaç maddelerinin temininde yaşanabilecek aksaklıkların önüne geçilmesi gerektiğine dikkat çekildi. Üretim, taşımacılık ve dağıtım süreçlerinin olası krizlerden daha az etkilenmesini sağlayacak bölgesel koordinasyonun artırılması istendi.
Dijital dönüşüm ve yapay zekada ortak çalışma vurgusu
Teknoloji ve inovasyonun Asya-Pasifik ekonomilerinin gelişiminde giderek daha belirleyici hale geldiği kaydedildi. Bilimsel araştırmaların desteklenmesi ve güvenli, rekabetçi bir yenilikçilik ortamının oluşturulması konusunda işbirliğine devam edileceği bildirildi.
Dijital altyapının yaygınlaştırılması, internet ve teknoloji hizmetlerine erişimin kolaylaştırılması, dijital becerilerin geliştirilmesi ve ekonomik faaliyetlerde dijital platformlardan daha fazla yararlanılması hedeflendi.
Bununla birlikte veri güvenliğine ilişkin risklerin azaltılması gerektiği belirtildi. Ülkelere, kişisel ve kurumsal verilerin ihlali, internet üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılık faaliyetleri ve dijital araçların kötüye kullanılmasıyla mücadele çağrısında bulunuldu.
Veri kullanımının ekonomik dönüşümdeki rolüne de dikkat çekildi. Yapay zeka dahil yeni teknolojilerin üretkenliği artırma, işletmelerin rekabet gücünü geliştirme ve ekonomik dayanıklılığı destekleme potansiyeli üzerinde duruldu.
APEC'den finansal istikrar için ortak politika mesajı
Ortak bildiride, ekonomik büyümenin toplumun farklı kesimlerine yayılması ve iş gücünün değişen üretim koşullarına uyum sağlaması gerektiği ifade edildi.
İnsan kaynaklarının geliştirilmesi, çalışanların yeni beceriler kazanması ve sosyal güvenlik sistemlerinin ihtiyaçlar doğrultusunda iyileştirilmesine yönelik çalışmaların sürdürüleceği belirtildi.
Maliye, para ve finans politikalarında güvenilir ve değişen koşullara uyum sağlayabilen yapıların korunmasının finansal istikrar açısından önem taşıdığı kaydedildi.
APEC üyeleri, küresel ekonomide devam eden dengesizliklerin büyüme ve istikrar üzerinde risk oluşturduğunu belirterek bu sorunların azaltılması için iletişim ve koordinasyonu artırma konusunda uzlaştı.
Ekonomik dengelenmenin ülkelerin ortak yararına olduğu ifade edilirken uluslararası düzeyde işbirliğinin geliştirilmesi gerektiği vurgulandı.
Enerji güvenliği ve kesintisiz tedarik öncelikler arasında
Enerji kaynaklarına güvenilir, sürekli ve makul maliyetlerle ulaşılabilmesi, bölgesel işbirliğinin temel başlıklarından biri olarak değerlendirildi.
Ülkeler arasında enerji altyapılarının bağlantılarının korunması ve enerji tedarikinde yaşanabilecek sorunlara karşı sistemlerin güçlendirilmesi hedeflendi.
Enerji üreticileri ile tüketicileri arasındaki ilişkilerin karşılıklı fayda temelinde ilerletilmesi gerektiği belirtildi. Sınır ötesi enerji akışının devamlılığının sağlanması ve teknolojik yeniliklerin enerji sektöründe daha yaygın kullanılması desteklendi.
Üye ekonomilerin kendi koşullarına ve kalkınma önceliklerine uygun enerji kaynaklarını belirlemesinin önemine de dikkat çekildi.
Gıda güvenliği ve tarım teknolojileri desteklenecek
APEC ülkeleri, tarımsal üretimin geliştirilmesi ve gıda arzının güvence altına alınması için teknoloji odaklı uygulamaların yaygınlaştırılmasını gündeme aldı.
Gıda kayıplarının ve israfın azaltılması, beslenme koşullarının iyileştirilmesi ve üretim süreçlerinde dijital teknolojilerden daha fazla yararlanılması hedeflendi.
Bilimsel verilere dayalı tarım yöntemlerinin desteklenmesiyle kaynakların daha verimli kullanılmasının amaçlandığı belirtildi.
Çevresel sürdürülebilirlik kapsamında ormanların korunması ve doğal kaynakların sorumlu biçimde yönetilmesi de bildiride yer buldu.
Orman ekosistemlerinin biyolojik çeşitliliğe, ekonomik faaliyetlere ve yerel toplumların refahına sağladığı katkılar vurgulandı. Okyanus kaynaklarının korunması ve sürdürülebilir kullanımına yönelik çalışmaların geliştirilmesi gerektiği ifade edildi.
KOBİ'ler ve girişimciler için iş ortamı geliştirilecek
Bildiride, işletmelerin büyümesini kolaylaştıran ve yenilikçilik kapasitesini destekleyen ekonomik koşulların oluşturulması hedeflendi.
Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin rekabet gücünün artırılması, girişimcilik faaliyetlerinin geliştirilmesi ve özel sektörün ekonomik büyümeye katkısının güçlendirilmesi üzerinde duruldu.
Ülkelerin iş dünyasıyla ilişkilerini ilerletmesi ve ekonomik faaliyetlerin önündeki yapısal sorunların azaltılması yönündeki girişimlerin destekleneceği kaydedildi.
APEC'den sınır ötesi yolsuzlukla mücadele kararı
Yolsuzluğun ekonomik faaliyetleri olumsuz etkilediği, piyasalardaki adil rekabet koşullarını zayıflattığı ve kamu kurumlarına duyulan güveni aşındırdığı belirtildi.
Bu nedenle ülkeler arasında yolsuzlukla mücadeleye yönelik bilgi paylaşımının ve ortak çalışmaların geliştirilmesi kararlaştırıldı.
Yolsuzluk suçlarına karışan kişilerin başka ülkelerde güvenli alan bulmasının önlenmesi ve yasa dışı yollarla elde edilen varlıkların geri kazanılması için uluslararası koordinasyonun güçlendirilmesi hedeflendi.
APEC'in 2026 yılı bakanlar toplantıları değerlendirildi
Zirve bildirisinde, 2026 boyunca gerçekleştirilen sektörel bakanlar toplantılarının bölgesel ekonomik işbirliğine katkısı ele alındı.
Kadınların ekonomik hayata katılımı, ticaret, turizm, dijitalleşme, yapay zeka, ormancılık, gıda güvenliği, KOBİ'ler, enerji, ulaştırma, insan kaynakları ve finans alanlarındaki görüşmelerin önemi vurgulandı.
Bu çalışmaların ortak hedeflerin uygulanmasına katkı sağladığı belirtilirken iş dünyasının ve diğer ilgili kesimlerin APEC faaliyetlerine katılımının sürdürülmesi gerektiği kaydedildi.






