DELOITTE TÜRKİYE ‘2020 YILI BİRLEŞME VE SATIN ALMALAR RAPORU’NU YAYINLADI

Deloitte Türkiye, ‘2020 Yılı Birleşme ve Satın Almalar Raporu’nu  yayınladı. Türkiye’de birleşme ve satın almaların genel görünümünü  ortaya koyan rapora göre, Kovid-19 pandemisinin damgasını vurduğu bir  yıl geride kalırken, 2020’de birleşme ve satın alma işlemlerinde kayda  değer bir toparlanma ile  tarihi rekor olan 304 adet işlem ile  yaklaşık 9 milyar dolar değerinde işlem hacmi gerçekleşti. Yıllık  işlem hacmi son 10 yıl ortalamasının altında kalmakla birlikte işlem  hacminde görülen artış bir önceki yıla göre %70’lik bir büyümeye  işaret ediyor. Ortalama işlem hacmi 30 milyon dolar ile geçmiş yıllara  benzer bir seviyedeydi.


Deloitte Türkiye Ortağı ve Finansal Danışmanlık Lideri Kıvanç Çıdam, rapora ilişkin olarak “2020’de Kovid-19 salgını nedeniyle  toplam işlem değerinde ve işlem sayısında küresel boyutta bir düşüş  gözlemledik. Pandeminin başlangıcında Türkiye’de de satın almalar  benzer şekilde yavaşlamış olsa da, Haziran ayında tamamlanan mega  işlemlerin etkisi ve ertelenen işlemlerin tekrar canlanmasıyla yaz  aylarında hız kazandı. 2020 yılında gerçekleşen 304 adet rekor sayıda  işlem ile tüm zamanların en yüksek işlem sayısına şahit olduk. 2019  yılındaki düşüşün ardından 2020’de yatırımcı ilgisinin önemli ölçüde  canlandığını söyleyebiliriz. Son iki çeyrekte yaşanan yatırımcı  ilgisi, önümüzdeki yıl işlemlerin daha da artacağına dair olumlu bakış  açımızı destekliyor.” dedi.


Deloitte Türkiye Birleşme ve Satın Alma Hizmetleri Direktörü Özlem Ulaş “Küresel belirsizliklere rağmen pazarda iyi bir toparlanma oldu. Yabancı yatırımcıların Türkiye’ye olan güvenini koruduğunu görüyoruz. Her zamanki gibi Batılı yatırımcılar yabancı yatırımcı işlemlerinde  öne çıktı. Mega işlemler işlem hacmine damgasını vururken  işlem  sayısı, küçük ölçekli erken aşama yatırımlarındaki artışa bağlı olarak  rekor seviyelere ulaştı. Start-up’lardan başarıyla çıkış yapan  girişimcilerin, fonları başlangıç ekosistemine geri aktarmasıyla,  girişim ekosisteminin önemli bir gelişim gösterdiğini görüyoruz. Yılın  ikinci yarısında satın alma işlemlerindeki belirgin artış ve Kovid-19  aşısı ile ilgili olumlu gelişmeler, 2021 yılına ilişkin iyimserlik  yaratıyor.” dedi.


Deloitte Türkiye Birleşme ve Satın Alma Hizmetleri Direktörü Duygu Doğançay, “Yatırımcılar aktif olarak özellikle Covid sonrası dönemdeki  iş yapış biçimlerine uyum sağlayabilecek sektörlerde uygun yatırım  fırsatlarını kovalamaya devam ediyorlar. Özellikle uzaktan çalışma ve  e-ticaret trendleri göz önüne alındığında teknoloji, yazılım, mobil ve  internet hizmet sektörleri ilgi çekiyor. Son dönemde Türk Lirası’ndaki  dalgalanma, Türk şirketlerinin değerlemelerini uluslararası  yatırımcılar için daha cazip hale getirdi. Ayrıca birleşme ve satın  almalar, finansal sorun yaşayan işletmeler için de bir seçenek olmaya  başladı. Pandeminin yarattığı belirsizlikler 2021 yılının ilk yarısını  da olumsuz etkileyebilir. Bununla birlikte yatırım ortamı son derece  hareketli. Türkiye piyasasının pandemi sonrası tepkisinin güçlü  olacağına inanıyoruz.” dedi.

Unicorn ve Türkiye Varlık Fonu işlemleri ön plana çıktı

Birleşme ve satın alma işlemlerinde bir kez daha erken aşama  yatırımlarındaki hareketlilik dikkat çekti. Öte yandan, öne çıkan iki  mega işlem, toplam işlem hacminin %40’ını oluşturdu. Türk mobil oyun  şirketi Peak Games’in ABD’li Zynga tarafından 1,8 milyar ABD Doları  gibi rekor bir değerleme ile satın alınması, Türkiye’nin ilk “unicorn”  işlemi olarak tarihe geçti. Bu işlemde Zynga tarihinin en büyük satın  alımını gerçekleştirirken, söz konusu yatırım bir Türk girişiminin en  büyük işlemi oldu.


Yıllık işlem hacmini önemli ölçüde etkileyen bir diğer mega işlem, GSM operatörü Turkcell’in kontrol hissesinin 1,8 milyar ABD Doları  bedelle Türkiye Varlık Fonu tarafından devralınması oldu. Öte yandan Türkiye Varlık Fonu’nun toplam değeri 953 milyon ABD Doları’nı bulan  bir dizi satın alma ile kamu sigorta şirketlerini konsolide etmesi de  bir diğer önemli gelişme olarak öne çıktı.

Yabancıların ilgisi pandemide devam etti

Yabancı yatırımcılar 82 adet işlem ile 4,6 milyar dolarlık satın  alma yaptı. Toplam yıllık işlem hacminin %51’ini yabancı yatırımcılar  oluşturdu. Yabancı yatırımcıların toplam işlem hacmi halen son 10  yıllık ortalamaların altında olmasına rağmen, 2020’de bir önceki yıla  göre %35 oranında arttı (2019- 3,4 milyar ABD Doları).


Benzer şekilde, Türk yatırımcıların dahil olduğu işlemlerin toplam  değeri iki katından fazla artarak 4,4 milyar dolar oldu (2019- 1,9  milyar ABD Doları). Türk yatırımcıların satın almaları 222 adet işlem  ile geçtiğimiz yıla göre %37 oranında artış gösterdi.Yabancı yatırımcılar içinde Avrupalı yatırımcılar toplam değeri 1,2 milyar doları aşan 47 işlem ile liderliği üstlendi ve böylece  yabancı yatırımcıların toplam işlem sayısı ve hacminin sırasıyla %57  ve %27’ini oluşturdu. Öte yandan, Kuzey Amerika bölgesi yatırımcıları 13 işlem tamamlayarak yabancıların toplam yıllık işlem hacminin
%46’sını oluşturdu. Bununla birlikte Körfez Bölgesinden Katarlı  yatırımcılar da 4 işlem ile ön sıralarda yer aldı.

Erken aşama yatırımlarda tüm zamanların en yüksek işlem sayısı

Finansal yatırımcı işlemleri, 2020 yılında 165 işlem ile tüm  zamanların en yüksek işlem sayısına ulaştı. İşlem sayısında %90’lık  bir büyümeye tekabül eden bu hareketlilik ile, finansal yatırımcılar 2020 yılında yaklaşık 4 milyar dolar değerinde işlem gerçekleştirdi. Finansal yatırımcı işlem hacminin %69’unu oluşturan Türkiye Varlık Fonu işlemleri toplam işlem hacmindeki artışta etkili oldu. Toplam finansal yatırımcı işlem sayısına en çok girişim sermayesi  fonları ve melek yatırımcılar katkıda (%81 ile) bulundu.


Girişim sermayesi fonları ve melek yatırımcılar tarafından  desteklenen internet ve mobil hizmetler ile teknoloji, sırasıyla 71 ve 42 işlem ile en çok talep gören sektörlerden ikisi oldu  bunu finansal  hizmetler (17), e-ticaret (7), enerji (6) ve lojistik & ulaştırma (4)  sektörleri izledi.

Türkiye’deki start-up ekosistemi olgunlaşmaya devam ediyor

Girişim sermayesi ve melek yatırımcıların tamamladığı yaklaşık 200  milyon dolar değerindeki 134 işlem, işlem değerinde üç kat artış ve  işlem sayısında ise %94 oranında büyümeye işaret etti. Sektörel bazda, erken aşama yatırımlarının yaklaşık %51’i internet  ve mobil hizmetler sektöründe gerçekleşirken yaklaşık %28’i teknoloji  sektöründeki girişimlerle ilgiliydi. Sağlık teknolojisi, finansal  hizmetler teknolojileri ve oyun sektörü en aktif sektörlerdi.


Türkiye’de oyun girişimleri ve yatırımları son birkaç yıldır  yükselişe geçti. Kovid-19 salgınıyla ilgili kısıtlamalar, oyun  sektörünün büyümesini ve ardından yatırımcı talebini harekete geçirdi.
Bu yıl oyun sektöründe Peak Games’in yanı sıra Rollic – Zynga işlemi  de dikkat çekti.

Özel sermaye fonları durgun bir yıl geçirdi

Özel sermaye yatırımları yaklaşık 1 milyar dolarlık işlem ile bir  önceki yılın hacmini aşmakla birlikte, son 5 yıllık ortalamanın  altında kaldı. Geçen yıla benzer şekilde, özel sermaye yatırımları finansal  yatırımcı işlem sayısının %12’sini oluşturdu. Özel sermaye fonlarının  portföy yönetimine ve çıkış işlemlerine odaklandığı bir ortamda, yeni  yatırımlar oldukça sınırlıydı.

İnternet ve teknoloji yine ön plandaydı

Geçen yıla benzer şekilde, risk sermayesi ve melek yatırımcı  destekli işlemlerin ağırlığıyla sırasıyla 97 ve 52 işlemle internet ve  mobil hizmetler ile teknoloji en aktif sektörler olup birlikte yıllık  toplam işlem sayısının %49’unu (2019’da %34) oluşturdu. Üretim,  finansal hizmetler, enerji, sağlık ve lojistik ve ulaştırma da  birleşme ve satın almaların en aktif sektörleri arasındaydı.Sağlık, lojistik, e-ticaret, kimya ve ilaç sektörlerine olan ilgi  pandeminin etkisiyle artarken, turizm ve perakende sektörlerine olan  potansiyel yatırımcı ilgisi önceki yıllara göre daha azdı.