“G-20’nin baskısı yeni vergi cennetleri yaratabilir”

G20 ülkeleri, çok uluslu şirketlerin uluslararası vergi düzenlenmeleri konusunda geçtiğimiz hafta anlaşmaya vardı.
Düzenleme, çok uluslu şirketlerin kârlarını vergi cennetlerine kaydırmasını durdurmayı ve faaliyet yürüttüğü ülkelerin vergi geliri kazanmasını amaçlıyor.
Ancak bazı ekonomistler söz konusu anlaşmanın, dünyanın en büyük şirketlerinden bazılarının karlarını yurtdışına kaydırmasına yönelik teşviki ortadan kaldırmayacağı ve düşük gelirli ülkeler için son derece adaletsiz olduğu konusunda uyarıyor.
Küresel vergi sistemini dijital çağa uygun hale getirmek için yapılması amaçlanan reform, Amazon, Google ve Nike başta olmak üzere dev şirketleri doğrudan etkileyecek.

Tax Justice Network CEO’su Alex Cobham, CNBC’ye yaptığı değerlendirmede, küresel asgari kurumlar vergisi konusundaki anlaşmayı “tarihi” olarak nitelendirirdi ancak anlaşmanın “adil ve etkili bir reform getiremediğini” savundu.

Cobham, düşük gelirli ülkelerin vergi gelirlerinin en büyük payını kurumlar vergisi suistimaline kaptırdığı bir dönemde, anlaşmanın “şok edici bir şekilde” gelirden aslan payını en büyük OECD üyelerine vereceği görüşünde.
Tax Justice Network CEO’su, “Geçiş yapmak için bazı teşvikler olabilir, zira X ülkesinde %25 ödüyorsanız, o zaman %15 hala daha iyidir ama genel merkezlerin bulunduğu ülkelerin bu teklif kapsamında gelirleri elde etme şekli, kârınızı İrlanda veya Bermuda’ya kaydırmakla vakit kaybedeceğinize ABD’ye veya Fransa’ya kaydıracağınız anlamına gelir.” diye konuştu.

“Vergi cennetleri için mutlak son olmayacak”

Kurumlar vergisi cennetlerinin iş modeli açısından dramatik bir değişim olacağını ifade eden CEO, “Vergi cennetleri açısından mutlak bir son olmayacak, ancak anlaşma ne kadar sıkı olursa bu iş modeli de o kadar kapsamlı bir şekilde sona erer.”
Ekonomistler, uluslararası kurumlar vergisinden kaçınma ve vergi kaçakçılığı nedeniyle ülkelerin her yıl toplam 427 milyar dolardan fazla gelir kaybı yaşadığını tahmin ediyor.

“Birçok ülke vergi yasalarını gözden geçirecek”

Ernst&Young’da vergiden sorumlu başkan yardımcısı olarak görev yapan Kate Barton, bu ayın başlarında CNBC’de yaptığı açıklamada, OECD’nin küresel bir asgari kurumlar vergisi oranı önerisinin “ileriye doğru büyük bir adım” olduğunu, ancak pek çok konunun tartışmalı olacağını söylemişti.
Söz konusu teklifin vergi cennetlerinin geleceği için ne anlama geleceği sorusuna Barton, “Birçok ülkenin vergi yasalarını yeniden gözden geçireceğini ve bir standart olarak buna geçeceğini düşünüyorum” yanıtını vermişti.

“Sistemdeki eşitsizlikleri artıracak”

Oxfam’da vergi politikalarından sorumlu olarak görev yapan Christian Hallum ise CNBC’ye yaptığı değerlendirmede OECD’nin teklifinin, “zaten aşırı derecede eşitsiz olan bir sistemde mevcut eşitsizlikleri şiddetlendirme” riski taşıdığını savundu.
Hallum ayrıca anlaşmanın, vergi cenneti olarak kabul edilen İrlanda ve Singapur gibi ülkelerde vergi oranlarını normalleştirme ihtimali konusunda da uyardı.
OECD anlaşması, şirketlerin çok sayıda çalışanının veya fabrika, makine gibi maddi varlıklarının bulunduğu ülkelerde %15’ten daha düşük bir oranda vergi ödemesine olanak tanıyor.