Kanada'da faiz artışı konut piyasasını vurdu: Kredi ödemelerinde yüzde 50 riski

Kanada Merkez Bankası (BoC), 28 Ekim 2026'da enflasyonla mücadele kapsamında politika faizini yükseltti. Karar, konut satışları ve fiyatlarında uzun süredir zayıf görünümün devam ettiği bir dönemde alındı. Ülkede değişken faizli konut kredilerinin yaygın olması ve mevcut kredilerin genellikle 5 yıl veya daha kısa aralıklarla yenilenmesi, faiz değişikliklerinin hane halkına hızla yansımasına neden oluyor.

Kanada'da faiz artışı konut piyasasını baskılıyor

Kanada'da konut sektörü, 2022 yılında başlayan yavaşlamanın ardından henüz güçlü bir toparlanma gösteremedi.

Merkez bankasının son faiz artırımı, ev satın almak isteyenlerin borçlanma maliyetlerini yükseltirken mevcut kredi sahiplerinin ödeme yükünü de artırabilecek.

Kanada Merkez Bankasının güncel ekonomik tahminleri, konut sektörünün 2028 yılına kadar ekonomik büyümeye neredeyse hiçbir katkı sağlamayacağını gösteriyor.

Kanada Merkez Bankası Kıdemli Başkan Yardımcısı Carolyn Rogers, konut piyasasına ilişkin beklentilerin zayıf olduğunu belirtti. Rogers, mevcut kredi faizlerinin sektörü olumsuz etkilediğini ve yeni artışın bu baskıyı güçlendireceğini söyledi.

Konut kredisi ödemelerinde yüzde 50 artış riski

Kanada'da birçok ev sahibi, mortgage sözleşmelerini belirli aralıklarla yeni faiz koşullarına göre yeniliyor.

Daha önce düşük faizle kredi kullanan haneler, sözleşmelerinin sona ermesiyle birlikte daha yüksek borçlanma maliyetleriyle karşılaşabiliyor.

Özellikle değişken faizli mortgage kullanan ve önümüzdeki aylarda sözleşmesini yenileyecek kişiler için ödeme artışı riski bulunuyor.

Desjardins analistleri Royce Mendes ve Tiago Figueiredo'nun araştırmasına göre bazı değişken faizli konut kredilerinde yenileme sonrasında aylık ödemeler yaklaşık yüzde 50 artabilir.

Analistler, 27 Ekim tarihli değerlendirmelerinde mortgage yenilemelerinde riskli bir döneme girildiğine dikkat çekti.

Kanada'da gecikmiş konut kredileri artabilir

Ülkede vadesi geçmiş mortgage kredilerinin toplam kredilere oranı, geçmiş dönemlere kıyasla halen düşük seviyelerde bulunuyor.

Ancak borç ödemelerinde yaşanabilecek sert artışların bazı hanelerin ödeme gücünü zorlayabileceği belirtiliyor.

Özellikle düşük faiz döneminde konut kredisi kullananların yeni sözleşmelerinde daha yüksek taksitlerle karşılaşması bekleniyor.

Ekonomistler, kredi yenilemelerinin önümüzdeki dönemde konut piyasasının görünümünde belirleyici olacağını değerlendiriyor.

Kanada konut piyasasında durgunluk 2028'e uzayabilir

Kanada'da konut fiyatları, 2022'de başlayan gerilemeden önce yaklaşık 25 yıl boyunca uzun süreli bir yükseliş göstermişti.

Bu dönemin son yıllarında değişken faizli mortgage kredilerine yönelim artmıştı.

Merkez bankasının tahminleri gerçekleşirse konut piyasasındaki zayıf görünüm 2028'e kadar devam edecek ve durgunluk süresi 6 yıla ulaşacak.

Bu tablo, ülkede 1990'lı yıllarda yaşanan konut krizini gündeme getiriyor.

O dönemde ulusal konut fiyatlarının önceki zirvesine yeniden ulaşması 9 yıldan uzun sürmüştü.

Petrol fiyatları ve ABD ile ticaret savaşı ekonomiyi etkiliyor

Kanada ekonomisinde mevcut koşullar ile 1990'lı yıllar arasında bazı benzerlikler bulunuyor.

Her iki dönemde de merkez bankası, ekonomik faaliyetlerdeki zayıflığa rağmen faiz artırmak durumunda kaldı.

Ancak 1990'lı yıllarda yüksek kamu borcu önemli sorunlardan biriyken günümüzde petrol fiyatlarının yükselmesiyle oluşan enflasyon baskısı ve ABD ile yaşanan ticaret anlaşmazlıkları öne çıkıyor.

Bu gelişmelerin büyük bölümünün Kanada'nın doğrudan kontrolü dışında olduğu belirtiliyor.

Ekonomik belirsizlik konut alımlarını sınırlıyor

Kanada Merkez Bankası Kıdemli Başkan Yardımcısı Carolyn Rogers, konut piyasası üzerinde birden fazla baskı unsuru bulunduğunu ifade etti.

Genel ekonomik belirsizliğin tüketicilerin büyük harcama kararlarını etkilediğini belirten Rogers, konut satın alma kararlarının bu tür dönemlerde ertelenebildiğini söyledi.

Ülkede faiz oranları, mortgage yenilemeleri ve ekonomik büyümeye ilişkin gelişmelerin konut piyasasının gelecek dönem performansını belirlemesi bekleniyor.