Pandemi dışında 2021 yılına damga vuran gelişmeler

2021 yılına damga vuran gelişmeler

2021 yılında Türkiye’de ve dünyada pandemi gündemi dışındaki gündem de yoğun oldu. Geçtiğimiz yıla damga vuran önemli gelişmeleri sizler için derledik.

 

5 Ocak: Katar’a Uygulanan Abluka Kalktı
Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Bahreyn ve Mısır ile Katar arasındaki diplomatik kriz, Körfez İş birliği Konseyi Zirvesi’nde imzalanan bildirgeyle sona erdi.

Suudi Arabistan’ın el Ula kentinde düzenlenen zirvede 3,5 yıldır Suudi Arabistan öncülüğünde Katar’a abluka uygulayan dört ülke, hava sahalarını ve sınırlarını Katar’a açacağını duyurdu.

20 Ocak: ABD’nin yeni başkanı Joe Biden göreve başladı
Joe Biden, Beyaz Saray’da başkanlık koltuğuna oturdu. Böylece ABD’de Donald Trump dönemi sona erdi.

Biden, törenden sonra yaptığı halka sesleniş konuşmasında, “birlik” mesajı verdi. Biden, görevindeki ilk gününde selefi Donald Trump’ın sıkça tartışılan politikalarını geri çevirmeye yönelik 17 kararnameye imza attı.

Öncesinde ABD’de aşırı sağcı gruplar ve Trump destekçileri, Kasım 2020 seçimlerinin sonuçlarının onaylanması için oturumun yapıldığı Kongre binasını bastı. 5 kişinin hayatını kaybettiği baskın, ABD basını tarafından “darbe girişimi” olarak yorumlandı.

9 Şubat: Türkiye “Milli Uzay Programı”nı açıkladı: Hedef 2023’te Ay’a gitmek
Türkiye’nin Milli Uzay Programı’nın tanıtımında konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “2023 sonunda yakın dünya yörüngesinde ateşleyeceğimiz kendi milli ve özgün hibrit roketimizle Ay’a ulaşarak sert iniş gerçekleştireceğiz.” dedi.

Erdoğan, “Milli Uzay Programı’ndaki birincil ve en önemli hedefimiz, Cumhuriyet’imizin 100’üncü yılında Ay’a ilk teması gerçekleştirmektir. İnşallah Ay’a gidiyoruz. Hazırlıklarına başladığımız Ay Programı ile bu hedefi iki aşamada tamamlamayı planlıyoruz.” diye konuştu.

23 Mart: Süveyş Kanalı’nda kargo gemisi karaya oturdu
Dünyanın en büyük kargo gemileri arasında yer alan “Ever Given”, Akdeniz’i Kızıldeniz’e bağlayan Süveyş Kanalı’nda karaya oturdu.

Japon Evergreen şirketine ait Panama bandıralı Ever Given isimli konteyner gemisi, Mısır’daki Süveyş Kanalı’nda kum fırtınası ve yüksek rüzgar nedeniyle karaya oturdu. Geminin kanalda enlemesine sıkışarak geçiş yolunu kapatması nedeniyle kanalda uzun gemi kuyrukları oluştu.

Küresel ekonomi hareketinin %12’sinin gerçekleştiği Süveyş Kanalı‘nda karaya oturan geminin yol açtığı günlük zarar yaklaşık 10 milyar dolar olarak hesaplandı.

21 Nisan: ABD, Türkiye’yi F-35 programından resmen çıkardı
ABD Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon), Türkiye’nin F-35 programından resmi olarak çıkarıldığına ilişkin Ankara’ya bildirimde bulunduğu belirtildi.

Açıklamayı yapan ABD’li savunma yetkilisi, bildirimin nasıl gerçekleştirildiğine dair detay vermedi.

Yetkili, bildirimde, 2006’da katılımcıların imzasına açılan ve Türkiye’nin 26 Ocak 2007’de imzaladığı Ortak Mutabakat Zabtı’nın feshedilmiş olduğunun ve yeni mutabakat metnine Türkiye’nin dahil edilmediğinin belirtildiğini kaydetti.

22 Mayıs: Polonya, Türkiye’den SİHA satın alan ilk NATO üyesi oldu
Polonya Savunma Bakanı Mariusz Blaszczak, Türkiye’den 24 adet SİHA (silahlı insansız hava aracı) satın alacaklarını duyurdu. Böylece Polonya, Türkiye’den SİHA satın alan ilk NATO üyesi oldu.

Bakan, açıklamasında Baykar savunma şirketinin ürettiği Bayraktar TB2 adlı SİHA’ların önümüzdeki yıl teslim edileceğini belirtti.

14 Haziran: Erdoğan ile Biden arasında ilk temas
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD’nin yeni Başkanı Joe Biden ile göreve gelmesinin ardından ilk yüz yüze görüşmesini Brüksel’deki NATO zirvesi kapsamında gerçekleştirdi.
90 dakika süren görüşmenin ardından basın toplantısı düzenleyen Erdoğan, toplantının ‘samimi ve yapıcı geçtiğini’ aktardı.

“Görüş ayrılığı yaşadığımız meseleleri ve iş birliği imkanlarını yapıcı bir yaklaşımla ele aldık” diyen Erdoğan, “Önümüzdeki dönemde iş birliğimizi artıracağız, çözülemeyecek hiçbir mesele olmadığını, tam tersi işbirliği alanlarının daha zengin bir görünüm sergilediğini düşünüyoruz” dedi.

28 Temmuz: Antalya ile başlayan orman yangınları ülke geneline yayıldı
İlk olarak Antalya Manavgat’ta yaşanan yangının ardından Türkiye’nin birçok yerinde orman yangınları meydana geldi. 28 Temmuz – 12 Ağustos tarihleri arasında 54 ilde meydana gelen 299 orman yangında 9 kişi hayatını kaybetti, birçok hayvan, ev ve araç zarar gördü.

Öte yandan ABD’nin California eyaletinin doğu sınırında kuzey-güney hattı boyunca farklı noktalarda çıkan yangınlarda da çok sayıda ev zarar gördü. California’daki “Dixie” adı verilen yangın, eyalet tarihindeki en büyük 2. yangın olarak kayda geçti. Orman yangınları, yaz ayları boyunca Amerika’dan Avrupa’ya, Afrika’dan Asya’ya birçok kıtada etkili olurken İtalya, İspanya, Yunanistan gibi Akdeniz’e kıyısı bulunan Avrupa ülkeleri de yangınlardan etkilendi.

15 Ağustos: Taliban, Afganistan’da yönetimi ele geçirdi
Afganistan’da ABD’nin askerlerini çekmeye başlamasıyla ülkenin büyük bir kısmını hızla kontrol altına alan Taliban son olarak başkent Kabil’e de girerek ülke yönetimi ele geçirdi.

Afgan ordusunun ciddi bir direnişi ile karşılaşmayan Taliban, Kabil’in eteklerine ulaştığında Devlet Başkanı Eşref Gani ülkeyi terk etti. ABD ve batılı ülkeler askerleri ve vatandaşlarını tahliye etme yarışına girerken Taliban yönetiminden korkan on binlerce Afgan’da sınır kapıları ve Kabil havalimanı önüne yığıldı.

15 Eylül: ABD, İngiltere ve Avustralya’dan “AUKUS” Paktı
ABD, İngiltere ve Avustralya tarafından imzalanan AUKUS adlı yeni askeri pakt, bölgede Çin’e karşı yeni bir hamle olarak yorumlandı.

AUKUS Paktı ile Avustralya ABD ve İngiltere’den nükleer denizaltı yapımı için teknoloji desteği alacak. Pakt aynı zamanda istihbarat paylaşımını da öngörüyor.

Çin’in ABD Büyükelçiliği Sözcüsü Liu Pengyu açıklanan pakta tepki göstererek bu üç ülkeye “Soğuk Savaş mantığını ve ideolojik önyargılarını üzerlerinden atmaları” çağrısı yaptı.

AUKUS Paktı Avustralya’nın ABD ve İngiltere’nin desteğiyle nükleer denizaltı yapımı için 18 aylık bir planını kapsıyor.

6 Ekim: Paris İklim Anlaşması, TBMM’de onaylandı
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, 2015’te Paris’te imzalanan İklim Anlaşması’nın onaylanmasını öngören kanun teklifini tüm partilerin oyları ile kabul etti.

Paris İklim Anlaşması, 2015 yılında yapılan müzakereler sonrasında 196 ülke tarafından kabul edilmiş ve Türkiye tarafından 22 Nisan 2016’da imzalanmıştı. Ancak Türkiye, bugüne kadar anlaşmayı onaylamayan 6 ülke arasında yer almıştı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 21 Eylül’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada Türkiye’nin Paris İklim Anlaşması’nı onaylayacağını açıklamıştı. Erdoğan, 27 Eylül’deki kabine toplantısından sonraki açıklamasında ise İskoçya’nın Glasgow kentinde 1-12 Kasım tarihleri arasında yapılacak İklim Zirvesi öncesinde onay sürecinin tamamlanacağın duyurmuştu.

Anlaşma, sera gazı salımının küresel seviyede azaltılmasını ve küresel ısıtmanın endüstri öncesine kıyasla en az 2 derece, tercihen 1,5 derece sınırlanmasını öngörüyor.

24 Kasım: Türkiye-BAE arasında yeni sayfa
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Veliaht Prensi Muhammed bin Zayed el Nahyan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmek üzere Türkiye’ye geldi.

İki lider arasında yapılan görüşme sonrası Türkiye ile BAE arasında 9 alanda Türkiye’ye doğrudan yatırımları içeren anlaşmalar imzalandı. Abu Dabi Kalkınma Holdingi (ADQ) Yönetim Kurulu Başkanı, Türkiye ile BAE arasında yapılan anlaşmalar kapsamında 10 milyar dolarlık bir fonun tahsis edildiğini açıkladı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ile BAE Merkez Bankası arasında da iş birliğine yönelik mutabakat zaptı da imzalandı.

8 Aralık: Almanya’da 16 yıllık Merkel dönemi sona erdi
Almanya’da yeni Başbakan Olaf Scholz, yemin ederek görevine başladı. Böylece ülkede 16 yıllık Başbakan Merkel dönemi sona erdi.

Almanya Federal Meclisi’nde, 8 Aralık’taki oylamada Sosyal Demokrat Parti (SPD) Milletvekili ve Maliye Bakanı Olaf Scholz, ilk turda başbakan seçildi. Ülkede Sosyal Demokrat Parti (SPD), Yeşiller ve Hür Demokrat Parti (FDP) arasında kurulan koalisyon kabinesi göreve başladı.