2025’te gazeteciler için en tehlikeli bölgeler açıklandı
2025 yılı, dünya basın tarihi açısından kara bir sayfa olarak kayıtlara geçti. Merkezi New York’ta bulunan Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) tarafından yayımlanan son rapor, gazetecilere yönelik ölümcül saldırıların rekor seviyeye ulaştığını ortaya koydu. Kuruluşun 30 yılı aşkın süredir tuttuğu veriler dikkate alındığında, 2025’in en fazla can kaybının yaşandığı yıl olduğu açıklandı.
CPJ’nin kapsamlı analizine göre, yıl boyunca dünya genelinde 129 gazeteci yaşamını yitirdi. Bu sayı, kayıtların tutulmaya başlandığı 1992’den bu yana ulaşılan en yüksek seviye olarak dikkat çekti.
2025’TE TARİHİ KARA REKOR
Raporda, gazeteci ölümlerinin büyük bölümünün aktif çatışma bölgelerinde gerçekleştiği belirtildi. Ölümlerin yüzde 75’ten fazlası doğrudan savaş, silahlı çatışma ya da askeri operasyonların yaşandığı alanlarda meydana geldi.
2025 yılında hayatını kaybeden 129 gazetecinin 86’sının İsrail kaynaklı saldırılarda öldüğü bildirildi. Bu veri, İsrail’i açık ara listenin zirvesine taşıdı.
CPJ’nin sıralamasına göre, en fazla ölümün kaydedildiği ilk beş ülke şöyle oldu:
İsrail saldırıları: 86 gazeteci
Sudan’daki çatışmalar: 9 gazeteci
Meksika’daki saldırılar: 6 gazeteci
Rusya-Ukrayna savaşı kapsamında: 4 gazeteci
Filipinler: 3 gazeteci
İSRAİL “ÖNEMLİ BİR İSTİSNA” OLARAK TANIMLANDI
Raporda İsrail’in, diğer ülkelerle kıyaslandığında “önemli bir istisna” oluşturduğu vurgulandı. Diğer ülkelerdeki ölümler tek haneli veya düşük çift haneli rakamlarda kalırken, İsrail kaynaklı kayıpların toplamın üçte ikisini oluşturması dikkat çekti.
CPJ, 1992’den bu yana diğer tüm ordulardan daha fazla gazetecinin İsrail ordusu tarafından öldürüldüğünü belgelediğini açıkladı.
Hayatını kaybeden 86 gazetecinin yüzde 60’tan fazlasının Gazze’de görev yapan Filistinli basın mensupları olduğu bilgisi paylaşıldı. Bu durum, çatışma bölgelerinde yerel gazetecilerin daha yüksek risk altında bulunduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
Raporda ayrıca, basına yönelik saldırılarda süregelen cezasızlık kültürünün küresel ölçekte artan ölümlerin temel sebeplerinden biri olduğuna dikkat çekildi.
İHA SALDIRILARINDA ENDİŞE VEREN ARTIŞ
2025 verilerinde öne çıkan bir diğer başlık ise insansız hava araçları (İHA) ile gerçekleştirilen saldırılardaki dramatik artış oldu. Uzaktan kumandalı sistemlerin hedef tespiti yapabilmesi, gazetecilerin daha görünür ve savunmasız hale gelmesine neden oldu.
Verilere göre:
2023’te İHA saldırılarında 2 gazeteci
2024’te 21 gazeteci
2025’te ise 39 gazeteci yaşamını yitirdi
Son üç yılda İHA saldırıları sonucu ölen gazetecilerin yaklaşık yüzde 75’inden İsrail’in sorumlu olduğu belirtildi.
CPJ Üst Yöneticisi Jodie Ginsberg, medya çalışanlarına yönelik saldırıların yalnızca basın özgürlüğünü değil, tüm demokratik hakları tehdit ettiğini vurguladı. Ginsberg, gazetecilere yönelik cinayetlerin önlenmesi ve faillerin hesap vermesi için uluslararası toplumun daha güçlü adımlar atması gerektiğini ifade etti.
Uzmanlara göre, gazetecilerin hedef haline gelmesi, yalnızca bireysel bir güvenlik sorunu değil; küresel ölçekte ifade özgürlüğü, bilgiye erişim ve kamu denetimi açısından da kritik bir alarm niteliği taşıyor.
