AB enerji fiyatlarına müdahale için düğmeye bastı
Avrupa Birliği, son dönemde hızla yükselen enerji maliyetlerine karşı kapsamlı bir müdahale hazırlığında. Avrupa Komisyonu’nun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, Brüksel’de Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada, artan elektrik fiyatlarını dizginlemek amacıyla “acil ve hedefli” bir eylem planının devreye alınacağını açıkladı.
TARİHSEL KRİZLERDEN BUGÜNE ENERJİ GERÇEĞİ
Enerji piyasalarının geçmişte yaşanan jeopolitik kırılmalarla defalarca sarsıldığını hatırlatan Jorgensen, Süveyş Krizi’nden 1970’lerin petrol şoklarına ve Rusya-Ukrayna savaşına kadar birçok örneğin Avrupa’da fiyat dalgalanmalarını tetiklediğini vurguladı.
Bugün ise Orta Doğu merkezli gerilimlerin ve özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde artan risklerin küresel enerji dengelerini yeniden zorladığını belirtti.
“2026’da yeni bir jeopolitik kırılmayla karşı karşıyayız ve bu durum enerji fiyatlarını yeniden yukarı taşıdı.”
STRATEJİK PETROL HAMLESİ VE ARZ GÜVENLİĞİ
Jorgensen, Uluslararası Enerji Ajansı koordinasyonunda gerçekleştirilen tarihi büyüklükteki stratejik petrol rezervi salımına dikkat çekerek, bunun kısa vadeli bir rahatlama sağladığını ifade etti.
Avrupa genelinde enerji arzında şu aşamada ciddi bir kesinti bulunmadığını belirten Komisyon yetkilisi, asıl sorunun fiyat şokları olduğunun altını çizdi.
“AB’de arz güvenliği korunuyor ancak ithal fosil yakıt fiyatlarındaki sıçrama ekonomiyi tehdit ediyor.”
4 AŞAMALI MÜDAHALE: FİYATLARIN DÖRT ANA UNSURUNA ODAK
Avrupa Komisyonu’nun hazırladığı plan, elektrik fiyatlarını belirleyen dört temel kalemi doğrudan hedef alıyor:
1. ENERJİ MALİYETLERİNE DOĞRUDAN MÜDAHALE
Elektrik fiyatlarının büyük bölümünü oluşturan enerji maliyetleri için devlet desteklerinin kapsamı genişletilecek. Özellikle sanayi ve enerji yoğun sektörlere hızlı destek sağlanması için devlet yardımı kurallarında esneklik sağlanacak.
2. ŞEBEKE MALİYETLERİNDE REFORM
Elektrik faturalarında önemli paya sahip olan şebeke ücretleri için altyapı verimliliğini artıracak yeni düzenlemeler hazırlanıyor. Üye ülkelerin iletim ve dağıtım sistemlerini daha etkin hale getirmesi hedefleniyor.
3. VERGİ YÜKÜNÜN AZALTILMASI
Elektrik üzerindeki vergi oranlarının düşürülmesi gündemde. Amaç, elektriğin fosil yakıtlara kıyasla daha avantajlı hale gelmesini sağlamak.
4. EMİSYON SİSTEMİNDE ESNEKLİK
AB Emisyon Ticaret Sistemi’nin (ETS) daha esnek ve destekleyici bir yapıya kavuşturulması planlanıyor. Böylece karbon maliyetlerinin tüketici fiyatlarına etkisi dengelenecek.
“Elektrik fiyatlarını belirleyen tüm bileşenlere aynı anda müdahale ederek maliyet baskısını hafifletmeyi hedefliyoruz.”
KIRILGAN KESİMLER İÇİN SOSYAL KORUMA
AB, enerji yoksulluğu riski altındaki haneler için özel destek mekanizmalarını da güçlendirmeyi planlıyor. Üye ülkelere, dar gelirli vatandaşlara yönelik sübvansiyon ve destek paketlerini artırma çağrısı yapıldı.
UZUN VADELİ STRATEJİ: FOSİL BAĞIMLILIĞINDAN ÇIKIŞ
Komisyon, kısa vadeli önlemlerin yanı sıra uzun vadede enerji dönüşümünü hızlandırmayı hedefliyor. Enerji verimliliğinin artırılması, elektrifikasyonun yaygınlaştırılması ve yenilenebilir kaynakların çeşitlendirilmesi bu stratejinin temel ayaklarını oluşturuyor.
Rusya’dan enerji bağımlılığını azaltma politikasının da kararlılıkla sürdürüleceği vurgulandı.
