ABD’de bütçe dengesi değişiyor: Trump'tan silaha milyarlar, eğitime kesinti
ABD’de Donald Trump yönetiminin 2027 mali yılına ilişkin bütçe taslağı, kamu harcamalarında köklü bir yön değişimine işaret ediyor. Beyaz Saray tarafından United States Congress’e sunulan teklif, savunma harcamalarında tarihi bir artış öngörürken, eğitimden iklim politikalarına kadar geniş bir alanda kesintileri gündeme taşıdı.
SAVUNMAYA TARİHİ ARTIŞ, SOSYAL ALANLARA DARBE
2027 mali yılı için hazırlanan bütçe teklifinde, toplam harcama çerçevesi 2,2 trilyon dolar olarak belirlenirken, bunun 1,8 trilyon dolarlık kısmı isteğe bağlı kalemlerden oluşuyor. Ancak asıl dikkat çeken başlık savunma harcamalarındaki sıçrama oldu.
Savunma bütçesi için talep edilen 1,5 trilyon dolar, bir önceki yıla göre 445 milyar dolarlık artış anlamına geliyor. Bu artış oranı yüzde 42’ye ulaşırken, teklif askeri kapasitenin genişletilmesini ve küresel caydırıcılığın artırılmasını hedefliyor.
Savunma bütçesinin yaklaşık 1,1 trilyon dolarlık kısmının United States Department of Defense tarafından kullanılacağı belirtilirken, geri kalan bölüm mühimmat üretimi ve savunma sanayi altyapısının güçlendirilmesi için ayrılıyor.
350 milyar dolarlık ek zorunlu kaynak, kritik mühimmat üretimi ve savunma sanayi kapasitesinin artırılması için kullanılacak. Bu kapsamda yerli üretimin teşvik edilmesi ve stratejik tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi de öncelikler arasında yer alıyor.
ALTIN KUBBE PROJESİ VE ASKERİ MODERNİZASYON
Bütçede dikkat çeken bir diğer unsur ise “Golden Dome” (Altın Kubbe) olarak adlandırılan yeni nesil savunma sistemine ayrılan kaynak oldu. Proje kapsamında füze savunma kapasitesinin artırılması ve teknolojik modernizasyon hedefleniyor.
Ayrıca deniz gücünü artırmaya yönelik adımlar da bütçede geniş yer buluyor. Toplam 65,8 milyar dolarlık kaynakla 18’i muharebe gemisi olmak üzere 34 yeni geminin sipariş edilmesi planlanıyor. Askeri personelin maaşlarında ise rütbeye göre yüzde 5 ila 7 arasında artış öngörülüyor.
İÇ GÜVENLİK VE GÖÇ POLİTİKALARINA EK KAYNAK
Bütçe teklifinde yalnızca dış güvenlik değil, iç güvenlik başlıkları da öne çıkıyor. Federal kolluk kuvvetlerine ayrılan kaynak yüzde 15 artırılarak 19 milyar doların üzerine çıkarılıyor.
Yasa dışı göçle mücadele kapsamında sınır dışı süreçlerinin hızlandırılması için yargı altyapısına ek kaynak sağlanacak. Bu çerçevede göçmenlik mahkemelerinin kapasitesinin artırılması ve yeni duruşma alanlarının oluşturulması planlanıyor.
Ayrıca Transportation Security Administration bünyesindeki havalimanı güvenlik kontrollerinin özelleştirilmesi de bütçe teklifinde yer alan dikkat çekici adımlar arasında bulunuyor.
EĞİTİM VE İKLİM PROGRAMLARINA KESKİN KESİNTİ
Savunma harcamalarındaki artışın finansmanı için birçok sivil programda ciddi kesintilere gidiliyor. Özellikle iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik enerji projeleri, bazı eğitim destekleri ve uluslararası yardım fonlarının tamamen kaldırılması planlanıyor.
2026 mali yılına kıyasla savunma dışı harcamalarda 73 milyar dolarlık, yani yaklaşık yüzde 10’luk bir kesinti öngörülüyor. Bu durum, kamu politikalarında önceliklerin yeniden şekillendiğine işaret ediyor.
Bakanlık bazında dağılıma bakıldığında; Gaziler için 144,9 milyar dolar, Sağlık ve İnsani Hizmetler için 110,5 milyar dolar, Eğitim için 76,5 milyar dolar ve İç Güvenlik için 63 milyar dolar ayrılması planlanıyor. Diğer bakanlıkların payları ise daha sınırlı seviyelerde kalıyor.
EKONOMİK BEKLENTİLER: BÜYÜME VE ENFLASYON TAHMİNLERİ
Bütçe metninde yer alan makroekonomik projeksiyonlar da dikkat çekiyor. ABD ekonomisinin 2026 ve 2027 yıllarında yüzde 3,1 oranında büyümesi bekleniyor.
Enflasyonun ise 2026 sonunda yüzde 2,5 seviyesinde gerçekleşeceği, 2027 yılında ise yüzde 2,3’e gerileyeceği tahmin ediliyor. Bu öngörüler, sıkı maliye politikası ve güçlü büyüme beklentisinin birlikte yürütüleceğine işaret ediyor.
