ABD’de çiftçi krizi derinleşiyor: İflaslar 6 yılın zirvesinde
ABD’de düşen emtia fiyatları, yüksek faizler ve artan maliyetler tarım sektörünü zorlarken, çiftlik iflasları son altı yılın en yüksek seviyesine çıktı. Uzmanlar, krizin yalnızca çiftçileri değil kırsal ekonominin tamamını tehdit ettiğine dikkat çekiyor.
Pandemi döneminde yükselen tarımsal emtia fiyatları çiftçilerin gelirlerini desteklerken, son dönemde tablo tersine döndü. Birçok tarımsal ürünün fiyatı zirve seviyelerine göre yüzde 40’a varan oranlarda gerilerken, mazot, gübre, işçilik ve finansman maliyetleri yükselmeye devam etti.
Artan maliyet baskısı ve gelir kaybı nedeniyle ABD’de çiftlik iflasları son altı yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Sektördeki finansal sıkışıklık, kırsal bölgelerde ekonomik endişeleri artırıyor.
Tarım sektöründeki zorlukları derinleştiren unsurlar arasında Çin, Kanada ve Meksika ile yaşanan ticaret gerilimleri, enerji ve gübre maliyetlerini artıran jeopolitik gelişmeler ile iş gücü piyasasındaki sıkılaşma öne çıkıyor.
Yüksek maliyetler nedeniyle çiftçiler üretimlerini sürdürmek için daha fazla kredi kullanmak zorunda kalırken, yüksek faiz oranları borç yükünü ağırlaştırıyor.
Kriz kırsal ekonomiye yayılıyor
Uzmanlara göre sorun yalnızca çiftliklerle sınırlı değil. Tarım bölgelerinde faaliyet gösteren yerel bankalar, tarım makinesi bayileri, yem ve gübre tedarikçileri ile küçük işletmeler doğrudan çiftçilerin harcama gücüne bağlı çalışıyor.
Çiftçilerin yatırımlarını ertelemesi ve harcamalarını kısmaya başlaması, kırsal ekonomide zincirleme bir etki yaratıyor. Minnesota başta olmak üzere bazı bölgelerde tarım ekipmanı satıcılarının kapanmaya başlaması dikkat çekiyor. Çiftçiler yeni makine almak yerine mevcut ekipmanlarını tamir ederek kullanmayı tercih ediyor.
Bu durum, küresel tarım ekipmanı üreticilerini de etkiliyor. Son iki yılda büyük tarım makinesi üreticilerinin binlerce çalışanını işten çıkarması, sektördeki talep daralmasının yansıması olarak değerlendiriliyor.
1980’lerin tarım krizi endişesi
Kırsal Amerika’da yaşanan gelişmeler, 1980’lerdeki büyük tarım krizini yeniden gündeme getiriyor. O dönemde yüksek faizler ve düşük ürün fiyatları yüz binlerce çiftliğin iflas etmesine neden olmuş, birçok kasaba ekonomik açıdan ağır darbe almıştı.
Uzmanlar mevcut durumun henüz o boyutta olmadığını belirtirken, benzer risk işaretlerinin ortaya çıktığına dikkat çekiyor. Arazi değerlerinin yüksek seyretmesi ve devlet destekleri şimdilik sektöre destek sağlasa da mevcut sorunların kalıcı çözümü konusunda belirsizlik sürüyor.
Gözler yeni Tarım Yasası’nda
Sektör temsilcileri, 2023 yılında süresi dolan ve halen yenilenmeyen Tarım Yasası’nın (Farm Bill) çıkarılmasını talep ediyor. Çiftçiler, gelecek yıllarda uygulanacak destek mekanizmalarına ilişkin daha fazla öngörülebilirlik istiyor.
ABD’nin dünyanın en büyük tarımsal üretici ve ihracatçılarından biri olması nedeniyle ülkedeki tarım sektöründe yaşanan sıkıntıların küresel gıda piyasaları üzerinde de etkili olabileceği değerlendiriliyor. Uzmanlar, bugün çiftçilerin bilançolarında görülen sorunların gelecekte gıda arzı ve fiyatları üzerinde belirleyici olabileceği uyarısında bulunuyor.
