ABD’de hükümet krizi büyüyor: Geçici bütçe yine reddedildi

ABD’de federal hükümetin kapanmasının 20. gününde, Kongre’de yapılan son oylamadan da sonuç çıkmadı. Cumhuriyetçilerin sunduğu ve hükümete 21 Kasım’a kadar finansman sağlamayı öngören geçici bütçe tasarısı, Senato’dan onay alamadı. 50 “Evet” ve 43 “Hayır” oyuyla reddedilen tasarının geçebilmesi için 60 senatörün onayı gerekiyordu.

Üç haftayı aşan bütçe krizinde, iki parti arasındaki uzlaşmazlık Washington’da gerginliği tırmandırdı. Demokratlar sağlık harcamaları konusunda düzenleme talep ederken, Cumhuriyetçiler mevcut bütçe seviyesini korumakta ısrar ediyor.

SİYASİ GERGİNLİK TIRMANIYOR

Senato Azınlık Lideri Chuck Schumer, geçici bütçenin 11. kez reddedilmesi öncesinde yaptığı konuşmada Cumhuriyetçileri müzakere sürecini tıkamakla suçladı. Schumer, “Trump yönetimi altında hükümetin kapanmasının bir haftasını daha geride bıraktık. Cumhuriyetçiler, milyonlarca Amerikalının sağlık sigortası primlerinin artmasına seyirci kalıyor.” ifadelerini kullandı.

Senato Çoğunluk Lideri John Thune ise Demokratların sağlık politikalarına ilişkin taleplerini “rehin alma taktiği” olarak niteledi. “Demokratlar hükümeti yeniden açana kadar hiçbir konuda müzakere etmeyeceğiz.” diyerek Cumhuriyetçilerin geri adım atmayacağını vurguladı.

Taraflar arasındaki karşılıklı suçlamalar, hükümetin ne zaman yeniden açılacağına dair belirsizliği daha da artırıyor.

2019’DAN BU YANA İLK KAPANMA

ABD’de 2025 mali yılı, 30 Eylül gecesi sona ererken yeni bütçe tasarısı onaylanmadığı için federal hükümet 1 Ekim itibarıyla faaliyetlerini durdurdu. Bu, 2019’dan bu yana yaşanan ilk “government shutdown” oldu.

Demokratlar, Medicaid kesintilerinin geri alınmasını ve sağlık sigortası sübvansiyonlarının uzatılmasını talep ediyor. Cumhuriyetçiler ise mevcut harcama düzeylerinde değişiklik yapılmadan geçici bir bütçe çıkarılması konusunda ısrarcı.

HÜKÜMET KAPANMASI NE ANLAMA GELİYOR?

ABD yasalarına göre Kongre, 1 Ekim’de başlayan yeni mali yıl için bütçeyi onaylayamazsa geçici bütçelerle finansmanı sürdürmek zorunda. Ancak geçici bütçenin de kabul edilmemesi halinde federal hükümetin “harcama yetkisi” sona eriyor.

Bu durumda, “temel” hizmetler dışındaki kamu faaliyetleri askıya alınıyor. Orduda, istihbarat kurumlarında, hastanelerde ve havaalanlarında görev yapan kritik personel çalışmaya devam ediyor. Ancak bu çalışanlar, maaşlarını ancak Kongre yeni bir bütçe geçirdikten sonra alabiliyor.

KRİZİN ETKİLERİ ARTIYOR

Hükümetin kapanması, ABD genelinde binlerce kamu çalışanının ücretsiz izne çıkarılmasına neden olurken, federal hizmetlerde aksamalara yol açıyor. Uzmanlar, kapanmanın uzun sürmesi halinde ekonomik büyüme üzerinde de baskı oluşturabileceğini belirtiyor.

Washington’daki siyasi çıkmaz, yalnızca iç siyaseti değil, küresel piyasaları da etkiliyor. Analistler, hükümetin açılmaması durumunda ABD’nin kredi notu ve yatırımcı güveni açısından risk altında olduğuna dikkat çekiyor.