ABD’de işten çıkarmalar hızlandı: Otomasyon ve yapay zeka etkisi belirginleşiyor

10 Şubat 2026, 12:00

ABD’de şirketlerin otomasyona yönelmesi, yapay zeka yatırımlarını hızlandırması ve verimlilik artışı hedefleri, işten çıkarma duyurularında belirgin bir artışa yol açtı. Danışmanlık şirketi Challenger, Gray & Christmas’ın ocak ayı raporuna göre, ABD merkezli işverenlerin duyurduğu işten çıkarmaların sayısı yıllık bazda %118 artarak 108 bin 435’e yükseldi. Bu rakam, 2009’dan bu yana ocak ayları için kaydedilen en yüksek seviye oldu.

Rapora göre işten çıkarmaların en yoğun görüldüğü sektörler ulaştırma, teknoloji, sağlık hizmetleri, kimya ve medya olarak sıralandı. Gerekçeler arasında sözleşme kayıpları, ekonomik koşullar, yeniden yapılanma, mağaza ve departman kapanmaları öne çıkarken; yapay zekaya geçiş ve tarifeler de nedenler arasında yer aldı.

Beyaz yaka istihdamı daralıyor

Şirketler, yapay zekanın sağladığı verimlilik sıçramasını kurumsal yapılarını sadeleştirmek için kullanıyor. Tüketici harcamalarındaki durgunluk, maliyet baskıları ve ekonomik yavaşlama beklentileri de beyaz yaka istihdamında daralmayı hızlandırıyor. Teknoloji, perakende ve iletişim sektörlerinde peş peşe gelen küçülme kararları bu eğilimi güçlendiriyor.

Öne çıkan şirket kararları

  • Amazon: 28 Ocak’ta dünya genelinde yaklaşık 16 bin çalışan için yeni bir işten çıkarma duyurdu. Şirket, yönetim katmanlarını azaltmayı ve bürokrasiyi sadeleştirmeyi hedefliyor.

  • Dow Inc: Maliyetleri düşürmek ve verimliliği artırmak amacıyla yaklaşık 4 bin 500 kişiyi işten çıkarmayı planlıyor; otomasyon ve yapay zekaya ağırlık verilecek.

  • Meta: Reality Labs biriminde çalışanların yaklaşık %10’u ile yolların ayrılması planlanıyor; kaynaklar yapay zeka destekli ürünlere kaydırılıyor.

  • Pinterest: Yeniden yapılanma kapsamında iş gücünün %15’inden daha azını etkileyecek kesintilere gidiyor; yapay zekaya odaklanıyor.

  • United Parcel Service (UPS): 2026’da çalışan sayısını 30 bine kadar azaltmayı planlıyor; otomasyon ve tesis kapatmaları gündemde.

  • HP: Küresel çapta 4–6 bin kişilik istihdam azaltımı planlıyor; yapay zeka ile verimlilik hedefleniyor.

  • Verizon: Operasyonları basitleştirmek amacıyla 13 binden fazla çalışan için işten çıkarma açıkladı.

  • Nike: Otomasyonu hızlandırmak için 775 çalışanın işine son verecek; ağırlık dağıtım merkezlerinde.

  • Tyson Foods: Nebraska’daki sığır eti fabrikasını kapatıyor (3 bin 200 kişi); Texas’taki tesiste tek vardiya düzenine geçiyor.

  • American Airlines: Genel merkezdeki yönetim ve destek ekiplerinde yüzlerce kişiyi etkileyecek kesintiler planlanıyor.

  • Citigroup: Ocakta yaklaşık 1000 kişiyi işten çıkardı; 2026’da da azaltımlar sürecek.

  • T-Mobile: Nisan ayında 393 çalışanın işine son verilecek.

  • Walmart: New Jersey’de 100 pozisyon etkilenecek yeni bir yapılanma açıkladı.

  • Target: Dağıtım merkezleri ve bölge ofislerinde yaklaşık 500 pozisyonu kaldırıyor.

Genel görünüm

Uzmanlar, yapay zeka ve otomasyonun önümüzdeki dönemde iş gücü piyasasını dönüştürmeye devam edeceğini; özellikle beyaz yakalı rollerin yeniden tanımlanacağını belirtiyor. Şirketlerin verimlilik odaklı stratejileri kısa vadede işten çıkarmaları artırırken, orta vadede yeni beceri setlerine sahip istihdam talebinin öne çıkması bekleniyor.