ABD’den Hürmüz Boğazı’nı devre dışı bırakacak plan
Hürmüz Boğazı, Körfez ülkelerinin alternatif enerji yollarını hızlandırmasıyla yeniden gündeme geldi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, boğazın iki yıl içinde önemini kaybedebileceğini savundu.
Hürmüz Boğazı için iki yıllık tahmin
Bessent, Kuzey Carolina’daki G20 maliye toplantısında enerji güzergâhlarını değerlendirdi. Buna göre Körfez ülkeleri yeni boru hattı projelerini hızlandırdı.
Ayrıca petrolün karadan alternatif limanlara taşınması planlanıyor. Böylece Hürmüz Boğazı’ndaki kesintilerin enerji ticaretine etkisi azaltılacak.
Bessent, projelerin iki yıl içinde önemli bir kapasite oluşturacağını söyledi. Ardından boğazın enerji ticaretinde “değersiz bir su yolu” haline gelebileceğini savundu.
Bessent, alternatif boru hatlarının Hürmüz Boğazı’nın önemini iki yıl içinde azaltacağını öne sürdü.
Küresel enerjinin yüzde 20’si boğazdan geçiyordu
İran savaşından önce küresel enerji arzının yaklaşık yüzde 20’si boğazdan taşınıyordu. Bu nedenle bölgedeki her gelişme petrol fiyatlarını doğrudan etkiliyor.
Çatışmalar sırasında Brent petrol bir dönem 120 dolara yaklaştı. Ancak diplomatik girişimler sonrasında fiyatlarda gerileme görüldü.
Buna karşılık yeni saldırılar enerji piyasasındaki endişeleri yeniden artırdı. Bunun sonucunda Brent petrol salı gününü yaklaşık 94 dolardan tamamladı.
Bessent daha önce enerjinin yüzde 70’inin boru hatlarına yönlendirilebileceğini belirtmişti. Böylece boğaza olan bağımlılığın önemli ölçüde azaltılabileceğini savunmuştu.
BAE petrol ihracatını Füceyre’ye yönlendirecek
Birleşik Arap Emirlikleri yeni petrol hattının çalışmalarını hızlandırdı. Projenin 2027 yılında faaliyete geçmesi planlanıyor.
Buna göre ham petrol, Hürmüz Boğazı kullanılmadan Füceyre’ye taşınacak. Ayrıca ülkenin Füceyre üzerinden ihracat kapasitesi iki katına çıkacak.
Öte yandan Suudi Arabistan da alternatif güzergâhlara yatırım yapıyor. Kızıldeniz kıyısına uzanan mevcut petrol hattının kapasitesi artırılıyor.
Bunun yanında Irak, Suriye ve Türkiye bağlantılı projeler de değerlendiriliyor. Böylece Körfez petrolü farklı limanlar üzerinden dünya pazarlarına ulaştırılabilecek.
Boğazdan 17 milyon varil petrol geçti
ABD Enerji Bakanı Chris Wright, pazartesi günkü petrol geçişlerini açıkladı. Buna göre Hürmüz Boğazı’ndan bir günde 17 milyon varil petrol taşındı.
Bu miktar, savaş nedeniyle sevkiyatların azalmasından sonraki en yüksek düzeye işaret etti. Ayrıca veri, boğazdaki petrol trafiğinin yeniden hızlandığını gösterdi.
Hürmüz Boğazı’ndan pazartesi günü 17 milyon varil petrol geçerek savaş döneminin zirvesine ulaştı.
ABD İran bağlantılı bankalara yaptırım hazırlıyor
Bessent, İran’a yönelik ekonomik baskının artırılacağını açıkladı. Buna göre Washington bu hafta İran bağlantılı bir bankaya yaptırım uygulayabilir.
Ayrıca sonraki hafta başka bir bankanın hedef alınması bekleniyor. Bunun yanında yeni yaptırımların haftalık şekilde sürdürülmesi planlanıyor.
ABD Hazine Bakanlığı özellikle İran Devrim Muhafızları ile çalışan kuruluşlara odaklanıyor. Ayrıca havacılık kiralama şirketleri de olası hedefler arasında bulunuyor.
Bununla birlikte yaptırım kapsamına giren kurumlar dolar temelli sistemden çıkarılabilir. Böylece İran’ın uluslararası finansmana erişiminin daha fazla sınırlandırılması amaçlanıyor.
Bessent müttefiklerden destek bekliyor
Bessent, yaptırım planı için uluslararası destek aradıklarını söyledi. Bu kapsamda Avrupa Birliği ve İngiltere ile görüşmeler yürütülüyor.
Ayrıca Avrupa Merkez Bankası ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden destek bekleniyor. Washington, İran ile ticareti sürdüren taraflara ikincil yaptırım uygulayabileceğini belirtiyor.
Bessent, ekonomik baskının İran’ı yeniden müzakereye yöneltmesini hedeflediklerini söyledi. Ayrıca mevcut görüşme çerçevesinin sonuç vermediğini savundu.
ABD yönetimi, İran’ın nükleer faaliyetlerinin sınırlandırılmasını istiyor. Bunun yanında vekil güçler ve Körfez güvenliği de talepler arasında bulunuyor.
