ABD’den kritik karar: Rus ve İran petrolüne denizde yaptırım uygulanmayacak
Küresel enerji piyasalarında dengeleri etkileyebilecek önemli bir adım ABD’den geldi. Washington yönetimi, açık denizlerde halihazırda taşınan Rusya ve İran menşeli ham petrol sevkiyatlarına yönelik yaptırımların uygulanmayacağını duyurdu. Kararın, özellikle arz sıkıntısının derinleştiği bir dönemde piyasaya nefes aldırmayı hedeflediği değerlendiriliyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, söz konusu kararın iki ülkeye ek finansal kazanç sağlamayacağını savunarak, mevcut petrol yüklerinin zaten ticaret zincirinde olduğunu vurguladı. “Bu sevkiyatlar üzerinden Rusya ya da İran’a ilave bir gelir yaratılmıyor” ifadeleriyle eleştirilere yanıt verdi.
HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN İYİMSER MESAJ
Enerji güvenliği açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı ile ilgili de dikkat çeken açıklamalar yapıldı. Bessent, boğazdaki geçişlerin yeniden güvenli hale getirilmesi konusunda olumlu bir tablo çizdi.
“Zaman içinde boğazlardaki kontrol yeniden tesis edilecek ve seyrüsefer özgürlüğü garanti altına alınacak” diyen Bessent, gerek ABD donanması gerekse çok uluslu güçlerle deniz güvenliğinin sağlanacağını ifade etti.
KÜRESEL PETROL ARZINDA BÜYÜK AÇIK
Küresel enerji piyasasına ilişkin veriler de açıklamada öne çıktı. Bessent’e göre dünya petrol piyasasında ciddi bir arz açığı bulunuyor.
“Günlük bazda 10 ila 12 milyon varil arasında bir arz açığı söz konusu ve bu açığı kapatmak için yoğun çaba harcıyoruz” diyerek mevcut krizin boyutuna dikkat çekti.
Bu süreçte Uluslararası Enerji Ajansı tarafından stratejik rezervlerden yapılan koordineli petrol salımının da önemli bir tampon görevi gördüğü belirtildi. Bu hamlenin günlük yaklaşık 4 milyon varillik katkı sağladığı ifade edildi.
YAPTIRIM KARARININ PERDE ARKASI
ABD yönetiminin Rusya ve İran petrolüne yönelik yaptırımları gevşetme kararı, mevcut sevkiyatların zaten denizde olması gerekçesine dayandırıldı. Washington, bu petrolün piyasaya ulaşmasının engellenmesinin arz krizini daha da derinleştirebileceği görüşünde.
Kararın, özellikle fiyat baskısını azaltma ve enerji piyasasında dalgalanmayı sınırlama amacı taşıdığı değerlendiriliyor.
KIZILDENİZ VE HUSİ GERİLİMİ YAKINDAN İZLENİYOR
Öte yandan bölgedeki güvenlik riskleri de gündemdeki yerini koruyor. Yemen’de İran destekli Husiler tarafından gerçekleştirilen saldırıların Kızıldeniz ticaret hattını yeniden tehdit edebileceği yönündeki sorulara da yanıt verildi.
Bessent, son dönemde bölgede nispeten sakin bir tablo olduğunu belirterek, Husilerin faaliyetlerinin şu aşamada küresel sevkiyat akışını ciddi biçimde kesintiye uğratmadığını söyledi. Ancak uzmanlar, bölgedeki kırılganlığın devam ettiğine dikkat çekiyor.
