ABD’den tartışmalı tehdit: İran’ın enerji ve su tesisleri hedefte
ABD ile İran arasında haftalardır süren gerilim, küresel piyasaları sarsmaya devam ederken Washington yönetimi tansiyonu daha da yükseltecek yeni mesajlar verdi. Beyaz Saray, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmaması halinde kritik sivil altyapıların da hedef alınabileceğini açık şekilde dile getirdi.
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada Tahran’a sert bir uyarıda bulunarak, “Eğer Hürmüz yeniden açılmazsa, İran’daki bazı kritik tesisleri tamamen yok edebiliriz” ifadelerini kullandı. Açıklamada özellikle elektrik santralleri, petrol tesisleri ve hatta su arıtma altyapılarının hedef olabileceği vurgulandı.
HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ KÜRESEL EKONOMİYİ SARSIYOR
Dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda yaşanan tıkanma, petrol ve doğal gaz arzını ciddi biçimde tehdit ediyor. Küresel ticaretin önemli bir kısmının geçtiği bu hattaki belirsizlik, enerji fiyatlarını hızla yukarı çekti.
Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2’den fazla artarak 108 dolar seviyesine yaklaşırken, yıl başından bu yana toplam yükselişin yüzde 90’a ulaşması dikkat çekti. Artan enerji maliyetleri, küresel ölçekte enflasyon baskısını artırırken büyüme beklentilerini de aşağı çekiyor.
“ABD, HER GÜN DAHA GÜÇLÜ SALDIRIYOR”
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD’nin İran’a yönelik operasyonlarının planlandığı şekilde ilerlediğini belirtti. Açıklamasında, saldırıların her geçen gün daha yoğun ve hedef odaklı hale geldiğini ifade etti.
“ABD, her geçen gün daha yoğun ve yıkıcı askeri operasyonlar yürütüyor” diyen Leavitt, aynı zamanda diplomatik temasların da sürdüğünü savundu. Ancak Washington yönetimi, İran tarafıyla temasların kimler üzerinden yürütüldüğüne dair detay paylaşmadı.
İran cephesi ise bu iddiaları reddederek müzakerelerde ilerleme olmadığını ve çatışmayı uzun süre sürdürebilecek kapasiteye sahip olduklarını açıkladı.
SAVAŞ GENİŞLİYOR: BÖLGESEL GERİLİM TIRMANIYOR
İsrail ile İran arasında karşılıklı füze saldırıları devam ederken, çatışmalar Lübnan ve Körfez ülkelerine de sıçramış durumda. Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Kuveyt hava savunma sistemlerinin çok sayıda füze ve İHA’yı etkisiz hale getirdiğini duyurdu.
ABD ordusu ise bölgedeki askeri varlığını artırarak yaklaşık 3.500 asker ve deniz piyadesini taşıyan USS Tripoli amfibi hücum gemisini Orta Doğu’ya sevk etti. Gemi filosunda savaş uçaklarının da yer aldığı bildirildi.
HÜRMÜZ’Ü KONTROL PLANI MASADA
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçişi sağlamak için uluslararası eskort sistemi kurulabileceğini açıkladı. Bu planın, enerji sevkiyatını güvence altına almak için devreye alınabileceği ifade edildi.
“Hürmüz Boğazı’nın kontrolünü yeniden sağlamak için askeri ve çok uluslu eskort seçenekleri masada” açıklaması, Washington’un bölgedeki stratejik kararlılığını ortaya koydu.
DİPLOMASİ TRAFİĞİ HIZLANDI AMA SONUÇ YOK
ABD yönetimi bir yandan askeri baskıyı artırırken diğer yandan diplomatik çözüm arayışını sürdürüyor. Trump, İran’ın ABD’nin sunduğu şartların büyük bölümünü kabul ettiğini öne sürse de Tahran yönetimi bu iddiayı kesin bir dille reddetti.
İran Dışişleri Sözcüsü, ABD’nin taleplerini “aşırı ve mantık dışı” olarak nitelendirirken, kendi şartlarını içeren beş maddelik bir plan sunduklarını açıkladı. Bu planın içinde savaş tazminatı gibi Washington ve Tel Aviv’in kabul etmesi zor maddeler de yer alıyor.
SU ALTYAPISINA YÖNELİK TEHDİT SAVAŞ SUÇU TARTIŞMASI YARATTI
Uzmanlar, su arıtma tesislerinin hedef alınmasının uluslararası hukuka göre savaş suçu kapsamında değerlendirilebileceğine dikkat çekiyor. Bu durum, çatışmanın sadece askeri değil hukuki boyutta da yeni bir krize dönüşebileceğini gösteriyor.
“Sivil su ve enerji altyapısının hedef alınması uluslararası hukuk açısından ağır sonuçlar doğurabilir” değerlendirmesi, gerilimin yeni bir aşamaya geçtiğini ortaya koyuyor.
KÜRESEL RİSKLER DERİNLEŞİYOR
Savaşın uzamasıyla birlikte enerji, gübre ve metal piyasalarında ciddi arz şokları yaşanıyor. İran’ın alüminyum tesislerine yönelik saldırıların, küresel metal fiyatlarında rekor artış riskini gündeme getirdiği belirtiliyor.
Şu ana kadar çatışmalarda 4.750’den fazla kişinin hayatını kaybettiği, milyonlarca kişinin ise yerinden edildiği bildiriliyor. Bölgedeki insani kriz derinleşirken, ekonomik etkilerin küresel ölçekte daha da hissedileceği öngörülüyor.
