AB’de jet yakıtı krizi kapıda: Tedarik zinciri alarm veriyor
Avrupa Birliği’nde (AB) havacılık sektörünü yakından ilgilendiren jet yakıtı tedarikine yönelik endişeler giderek artıyor. Avrupa Komisyonu Sözcüsü Anna-Kaisa Itkonen, Brüksel’de düzenlenen basın toplantısında yaptığı açıklamalarda, mevcut durumda somut bir kriz yaşanmadığını ancak yakın vadede özellikle jet yakıtı arzında ciddi sıkıntılar ortaya çıkabileceğini ifade etti.
TEDARİKTE KRİTİK UYARI: “YAKIN GELECEKTE SORUN YAŞANABİLİR”
“Şu an için Avrupa genelinde doğrudan bir jet yakıtı sıkıntısı gözlemlenmiyor ancak kısa vadede arz tarafında aksaklıklar yaşanması ihtimali oldukça yüksek.” diyen Itkonen, üye ülkelerin sektör temsilcileriyle yoğun bir koordinasyon içinde olduğunu vurguladı. Yetkililer, gelişmeleri anlık olarak izleyerek olası bir krize karşı hazırlıklı olmaya çalışıyor.
Geçtiğimiz hafta gerçekleştirilen teknik toplantılarda, AB rafinerilerinde ham petrol tedarikinin istikrarlı olduğu ve acil stok kullanımına ihtiyaç duyulmadığı teyit edildi. Buna rağmen jet yakıtının özel durumu nedeniyle riskin sürdüğü belirtiliyor.
RAFİNERİLER YETERSİZ KALIYOR, İTHALAT BAĞIMLILIĞI DEVAM EDİYOR
AB genelinde rafinerilerin jet yakıtı ihtiyacının yalnızca yaklaşık yüzde 70’ini karşılayabildiği, geri kalan kısmın ise ithalat yoluyla sağlandığı biliniyor. Bu durum, özellikle küresel ticaret yollarında yaşanan aksaklıklara karşı Avrupa’yı kırılgan hale getiriyor.
Yetkililer, alternatif tedarik kanalları ve rafineri kapasitesinin artırılması gibi konuları gündemde tutarken, haftalık petrol ve doğal gaz koordinasyon toplantılarıyla veri akışını güçlendirmeye çalışıyor. Ayrıca, tedarik zincirindeki olası kopmaların erken tespiti için sektörle yakın temas sürdürülüyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI RİSKİ VE FİYATLARDA TARİHİ ARTIŞ
Hürmüz Boğazı’ndaki ticaret akışının tam anlamıyla normale dönmemesi halinde Avrupa’da üç hafta içinde jet yakıtı arzında daralma yaşanabileceği belirtiliyor. Avrupa Uluslararası Havalimanları Konseyi (ACI Europe) tarafından yapılan bu uyarı, sektör genelinde alarm seviyesini yükseltti.
Arz tarafındaki daralma beklentileri fiyatlara da sert şekilde yansıdı. Avrupa’da jet yakıtı fiyatları savaş öncesine göre yaklaşık yüzde 100 artarak tarihi zirvelere ulaştı. Enerji ve lojistik maliyetlerindeki yükseliş, havacılık sektöründe operasyonel baskıyı artırıyor.
HAVACILIK SEKTÖRÜNDE YAZ SEZONU RİSK ALTINDA
Özellikle Basra Körfezi’nden gelen tedarike yüksek oranda bağımlı olan Avrupa ülkeleri, yaşanabilecek kesintiler karşısında en hassas bölgeler arasında yer alıyor. İtalya’daki bazı havalimanlarında şimdiden yakıt kullanımına sınırlamalar getirilirken, hava yolu şirketleri yaz sezonu uçuş planlarının tehlikeye girebileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.
Uzmanlar, mevcut jeopolitik gerilimlerin devam etmesi halinde Avrupa genelinde uçuş iptalleri, sefer azaltmaları ve bilet fiyatlarında yeni artışların gündeme gelebileceğine dikkat çekiyor.
