ABE’NİN İSTİFASI SONRASI ‘ABENOMICS’IN İFLASI MI?
Japonya Başbakanı Şinzo Abe, uzun süredir devam eden sağlık sorunları nedeniyle istifa ettiğini duyurdu.
Abe'nin sağlık sorununu bahane ettiği, istifanın asıl gerekçesinin koronavirüs salgını nedeniyle zor bir dönemden geçen ve resesyondan bir türlü çıkamayan ülkede ekonomi politikalarının başarısızlığı olduğu yorumları yapılıyor. Japonya’nın en uzun süre görev yapan Başbakanı olarak tarihe geçen Abe’nin istifası, liderin liberal ekonomi politikalarını tanımlamak üzere dünya iktisat literatürüne geçen 'Abenomics' kavramının da sonuna işaret ediyor. İlk olarak 2006 yılında göreve gelen Abe’nin Japon ekonomisini on yıllardır süren ekonomik durgunluktan çıkarma çabaları ülke ekonomistleri tarafından takdir edilse de bir süredir işe yaramamakla eleştiriliyordu. Son olarak koronavirüs krizi nedeniyle resesyona doğru giden ülkede 'Abenomics' döneminin tamamen iflas ettiği değerlendirmeleri yapılıyordu. Ülkede gözler şimdi Abe’nin ardından gelecek liderin ekonomi politikalarına çevrildi. 'Abenomics' nedir? Düşük faiz, bol para ve yapısal reformları işaret eden ‘üç oklu ekonomi hamlesi’ şeklinde tanımlanan 'Abenomics', Şinzo Abe’nin ilk döneminin ardından 2012’de yeniden Başbakan seçildikten sonra uygulamaya koyduğu ekonomi politikalarını ifade ediyor. Yıllarca düşük büyüme, düşük faiz, yüksek kamu açıkları ve düşen fiyatların ardından dünyanın üçüncü büyük ekonomisini yeniden canlandırmak üzere büyük ölçekli parasal genişleme, mali harcamalar ve yapısal reformları ekonomi politikasının temeline koyan Abe’nin öncelikli hedefleri arasında özel sektör ve kamu yatırımlarını artırmakve enflasyonu yıllık yüzde 2 seviyesine çekmek yer aldı. Koronavirüs darbesi Abe’nin istifasının ardından gözler yeni dönemde ekonomi politikalarının nasıl şekilleneceğine çevrilirken, bazı Japon ekonomistler Abenomics'in başlangıçta ülke ekonomisine önemli kazanımlar sağladığı ancak uzun vadede başarısızlıkla sonuçlandığını savunuyor. Özellikle salgın nedeniyle zor zamanlar geçiren Japonya ekonomisinin Abe sonrası Abenomics’i rafa kaldırarak radikal değişiklikler yapması gerektiği ifade ediliyor. Abenomics’in en büyük başarısızlıkları arasında düşük üretkenlik, hızla yaşlanan nüfus ve etkin işlemeyen bir işgücü piyasası gösteriliyor. Bunun yanı sıra Abenomics’in Japonya'yı dış talebe daha fazla bağımlı kıldığı, yüksek büyümeyi tetikleyecek yerel koşulları sağlamakta ve gerekli yapısal reformları yapmakta da başarısız olduğu değerlendirmesi de yapılıyor. COVID-19 salgınının turizm patlaması, artan büyüme ve istihdam başta olmak üzere Abenomics'in getirdiği kısa vadeli faydaları ortadan kaldırdığı ve ekonominin salgın sonrası dönemde ciddi bir bedel ödemek zorunda kalacağı da yapılan yorumlar arasında. Japonya Merkez Bankası’nın tahminlerine göre, 1980'lerde yüzde 4'ü aşan potansiyel büyüme oranı, geçen yıl Abenomics’in başlamasından önce bulunduğu yüzde 1 seviyelerinden neredeyse sıfıra geriledi. Japonya'da ekonomik daralma üç çeyrek üst üste sürerken nisan-haziran arasındaki daralma yüzde 27.8 ise beklentilerin üzerine çıkarak tarihi rekor kırmıştı.
