Avrupa kışa düşük gaz stokuyla giriyor: Enerji arzında çift risk

Avrupa doğal gaz stokları, kış sezonu öncesinde yılın bu dönemi için tarihi düşük seviyelere geriledi. İran savaşı sonrası küresel enerji akışında yaşanan kesintiler, Avrupa’nın hem doğal gaz hem de dizel tedarikinde karşı karşıya olduğu arz risklerini artırdı.

Gas Infrastructure Europe verilerine göre AB doğal gaz depolarının doluluk oranı yüzde 58’in biraz üzerinde kalırken, bu seviye 2011’e kadar uzanan kayıtlarda aynı dönem için en düşük oran olarak kaydedildi.

Geçen yılın yaklaşık 12 puan altında bulunan stok seviyesi, 2009-2025 dönem ortalamasının da yaklaşık 18 puan gerisinde seyrediyor.

Avrupa gaz fiyatlarında kış riski öne çıktı

Avrupa’nın gösterge doğal gaz kontratı TTF, hafta içinde yaklaşık yüzde 7 gerileyerek megavatsaat başına 54 euro civarına indi. Goldman Sachs Küresel Emtia Eş Başkanı Samantha Dart ise üçüncü çeyreğin kalan bölümü için 60 euro/MWh tahminini korudu.

Kuzeybatı Avrupa’ya LNG girişlerinin temmuzda öngörülen seviyenin altında kalması da stokların yenilenmesini sınırladı. Bölgedeki depolama oranının temmuz sonunda yaklaşık yüzde 43 düzeyinde bulunduğu belirtildi.

Hürmüz Boğazı LNG tedarikinin merkezinde

Avrupa’nın stoklarını artırmasının önündeki temel belirsizliklerden biri Hürmüz Boğazı’ndaki enerji trafiği olmaya devam ediyor. Savaşın şubat sonunda başlamasının ardından boğazdaki kesinti, küresel LNG arzının yaklaşık yüzde 20’sini karşılayan Katar’ın sevkiyatlarını etkiledi.

Avrupa’da doğal gaz fiyatları savaş öncesindeki yaklaşık 31 euro/MWh seviyesinden temmuz sonunda 60 euro/MWh sınırına kadar yükseldi. ABD ile İran arasında anlaşma sağlanabileceğine ilişkin beklentilerin güçlenmesiyle fiyatlar daha sonra 53-54 euro/MWh bandına çekildi.

Kışın gaz fiyatı 110 euroyu aşabilir

Energy Aspects’in senaryolarına göre Hürmüz’deki gemi trafiğinin normale dönüş zamanı, kış aylarındaki fiyatların yönünde belirleyici olacak. Mevcut koşullarda fiyatların 60-80 euro/MWh aralığında hareket edebileceği tahmin ediliyor.

Katar LNG’sinin piyasaya dönemediği ve Avrupa’da normalden soğuk bir kış yaşandığı senaryoda ise kasım-mart döneminde günlük ortalama fiyatın 110 euro/MWh’ye ulaşabileceği hesaplanıyor. Böyle bir durumda depoların mart sonunda yüzde 10 seviyesine kadar gerilemesi öngörülüyor.

Stoklarda yüzde 16’lık daha güçlü bir güvenlik tamponunun korunması halinde ise gerekli talep azaltımını sağlayacak ortalama fiyatın 210 euro/MWh seviyesine kadar çıkabileceği tahmin ediliyor.

Goldman Sachs aralık için 100 euro riskine işaret etti

Goldman Sachs’a göre Orta Doğu’dan enerji ihracatının yavaş toparlanması durumunda TTF doğal gaz fiyatları aralık ayında 100 euro/MWh’nin üzerine çıkabilir. Bu rakam, bankanın 50 euro/MWh seviyesindeki baz senaryosunun yaklaşık yüzde 110 üzerinde bulunuyor.

Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi hareketlerinin normale dönmesi halinde ise Avrupa gaz fiyatlarının yaklaşık 40 euro/MWh seviyesine gerileyebileceği belirtiliyor.

AB’nin hedefi depoları yüzde 80’e çıkarmak

Avrupa Birliği’nin toplam doğal gaz depolama kapasitesi 102 milyar metreküpün üzerinde bulunuyor. Depolardan yapılan çekiş, normal koşullardaki bir kış döneminde tüketimin yüzde 30’una kadarını karşılayabiliyor.

AB Komisyonu, kış öncesinde yüzde 80 doluluk seviyesini arz güvenliği açısından yeterli ve teknik olarak ulaşılabilir görüyor. Analistlerin mevcut projeksiyonları ise sezon başlamadan önce depoların ancak yüzde 67-76 aralığına çıkarılabileceğine işaret ediyor.

Gaz depolamada fiyat yapısı engel oluşturuyor

Avrupa’nın karşı karşıya olduğu diğer sorun, mevcut piyasa fiyatlarının depolamayı yeterince teşvik etmemesi. Aurora Energy Research’ten Jacob Mandel, kısa vadeli doğal gazın kış kontratlarından daha pahalı olduğu “backwardation” yapısının stok oluşturmanın ekonomik cazibesini azalttığını belirtti.

Bu fiyat yapısında şirketlerin bugün yüksek fiyattan doğal gaz satın alarak daha düşük fiyatlı kış dönemi için depolaması ticari açıdan dezavantajlı hale geliyor.

Avrupa’nın kış öncesindeki enerji riskinde doğal gazın yanı sıra dizel arzı da öne çıkarken, gaz depolarının yaklaşık yüzde 58 seviyesinde kalması stokların önümüzdeki aylarda ne ölçüde artırılabileceğini kritik hale getiriyor.