Avrupa Parlamentosu’ndan, ABD’ye rest: Ticaret anlaşması askıya alındı
Avrupa Parlamentosu (AP), Avrupa Birliği ile Amerika Birleşik Devletleri arasında yürütülen ticaret anlaşmasına ilişkin süreci geçici olarak durdurdu. Kararın arkasında ise ABD’de gümrük tarifelerine dair hukuki zeminin tartışmalı hale gelmesi bulunuyor. Özellikle ABD Yüksek Mahkemesi’nin son kararı, Brüksel’de sürecin yeniden değerlendirilmesine yol açtı.
ABD’DEKİ MAHKEME KARARI SÜRECİ DEĞİŞTİRDİ
AP Uluslararası Ticaret Komitesi Başkanı Bernd Lange tarafından yapılan yazılı açıklamada, Washington’daki hukuki gelişmelerin ticaret müzakereleri açısından yeni bir belirsizlik ortamı yarattığı vurgulandı. ABD Yüksek Mahkemesi, 20 Şubat 2026 tarihinde aldığı kararla, Başkan’ın Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) kapsamında doğrudan gümrük tarifesi uygulama yetkisi bulunmadığına hükmetti.
“Mahkemenin kararı açık ve bağlayıcıdır; mevcut şartlar altında süreci aynı şekilde sürdürmek mümkün değildir.” ifadeleriyle sürecin askıya alınma gerekçesi net biçimde ortaya kondu.
Kararın ardından ABD yönetimi, bu kez 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 122. maddesine dayanarak yeni bir tarife düzenlemesine gitti. Başkan Donald Trump, önce tüm ülkelere yüzde 10 oranında küresel gümrük vergisi uygulanacağını açıkladı; bir gün sonra ise bu oranı yüzde 15’e yükseltti.
TURNBERRY ANLAŞMASI YENİDEN TARTIŞMAYA AÇILDI
Temmuz 2025’te İskoçya’daki Turnberry golf tesisinde tamamlanan ve kamuoyunda “Turnberry Anlaşması” olarak anılan ticari mutabakat, taraflar arasında karşılıklı tavizler içeriyordu. AB ülkeleri ABD ürünlerine gümrük vergisi uygulamama taahhüdünde bulunurken, ABD tarafı AB menşeli ürünler için yüzde 15’lik tarife belirlemişti.
Ancak ABD’deki hukuki değişim, anlaşmanın temel dayanaklarından birinin ortadan kalkmasına neden oldu.
Lange, ABD tarafının müzakerelerde kullandığı önemli bir hukuki aracın artık geçerliliğini yitirdiğini belirterek, durumun öngörülebilirlik ilkesine zarar verdiğini dile getirdi.
Yeni düzenlemenin en çok kayırılan ülke oranının üzerine eklenecek şekilde tüm ülkelere ayrım gözetmeksizin uygulanması, AB açısından ek maliyet anlamına geliyor. Bu durumda ABD’nin AB’den yaptığı ithalatın fiilen yüzde 15’in üzerine çıkabileceği belirtiliyor.
“Yeni tarife düzenlemesi, Turnberry mutabakatının ruhuna ve maddelerine açık bir sapma teşkil ediyor.” değerlendirmesi, Brüksel cephesindeki rahatsızlığı ortaya koydu.
AVRUPA PARLAMENTOSU OYLAMAYI DURDURDU
AP Uluslararası Ticaret Komitesi’nde yapılması planlanan 24 Şubat tarihli oylama, alınan karar doğrultusunda iptal edildi. Parlamento’daki siyasi grup temsilcileri, AB-ABD ticari ilişkilerinde hukuki netlik ve istikrar sağlanmadan yasama sürecinin ilerletilmemesi yönünde görüş birliğine vardı.
Sürecin gelecek hafta yeniden ele alınacağı belirtilirken, Brüksel kulislerinde belirsizliğin devam etmesi halinde askıya alma kararının uzayabileceği konuşuluyor.
DAHA ÖNCE DE GERİLİM YAŞANMIŞTI
Avrupa Parlamentosu, Ocak 2026’da da ABD Başkanı Trump’ın Grönland konusundaki açıklamaları ve bazı Avrupa ülkelerine tarife uygulanabileceği yönündeki beyanları sonrası benzer bir fren mekanizmasını devreye sokmuştu.
Son gelişmeler, AB ile ABD arasındaki ticari ilişkilerin siyasi ve hukuki dalgalanmalardan doğrudan etkilendiğini bir kez daha ortaya koydu. Küresel ticaret dengelerinin hassas bir dönemden geçtiği süreçte, iki taraf arasındaki anlaşmanın geleceği şimdilik belirsizliğini koruyor.
