Avrupa'da aşırı sıcaklar klima talebini rekor seviyeye çıkardı
Avrupa'da etkisini artıran sıcak hava dalgaları, klima kullanımını hızla yaygınlaştırıyor. İklim değişikliğinin etkisiyle birçok ülkede 40 dereceye yaklaşan sıcaklıklar görülürken, uzmanlar artan klima kullanımının elektrik talebini ve enerji altyapısı üzerindeki baskıyı da yükselteceğine dikkat çekiyor.
Avrupa'da bugün hanelerin yaklaşık yüzde 20'sinde klima bulunurken, bu oranın 2030 yılında yaklaşık 70 milyon haneye ulaşması bekleniyor.
Avrupa'da klima kullanımı hızla artıyor
Haziran ayının son günlerinden itibaren Avrupa genelini etkisi altına alan sıcak hava dalgaları, İspanya, Portekiz, İtalya, Yunanistan, Fransa, Almanya, Belçika, Hollanda, Polonya ve İngiltere başta olmak üzere birçok ülkede yaşamı olumsuz etkiledi. Bazı şehirlerde haziran ayı sıcaklık rekorları kırılırken, açık hava etkinlikleri iptal edildi ve bazı okullar geçici olarak eğitime ara verdi.
Sağlık otoriteleri özellikle yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalıkları bulunan vatandaşlar için uyarılar yayımlarken, sıcak çarpması ve sıvı kaybına bağlı hastane başvurularında da artış yaşandı.
Klima pazarı büyümeye devam ediyor
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre Avrupa'da hanelerin yaklaşık yüzde 20'sinde klima bulunuyor. Aynı oran ABD ve Japonya'da ise yaklaşık yüzde 90 seviyesinde bulunuyor.
Avrupa Birliği verilerine göre, 1990 yılında 7 milyonun altında olan oda tipi klima cihazı sayısı, 2020 yılında 57 milyona ulaştı. Mevcut büyüme hızının sürmesi halinde 2030 yılına kadar 100 milyonun üzerinde klima cihazının kullanımda olacağı ve yaklaşık 70 milyon hanede en az bir klima bulunacağı öngörülüyor.
Güney Avrupa ülkeleri klima kullanımında öne çıkıyor. Yunanistan'da evlerin yaklaşık yarısında klima bulunurken, bu oran İtalya'da yüzde 53,5, İspanya'da ise yüzde 41 seviyesinde bulunuyor. Almanya, Belçika ve Hollanda gibi ülkelerde ise klima sahipliği daha düşük olmasına rağmen son yıllarda satışlar hızla yükseliyor.
Elektrik tüketimi yaz aylarında yükseliyor
AB'de klimaların elektrik tüketimindeki payı 2020'de yüzde 1,8 iken, 2023 yılında ortalama yüzde 2,4'e yükseldi ve yaz aylarında enerji talebinin önemli belirleyicilerinden biri haline geldi.
ODYSSEE-MURE verilerine göre klima kaynaklı yıllık elektrik tüketimi hane başına 2000 yılında 21 kilovatsaat seviyesindeyken, 2023 yılında 87 kilovatsaate çıktı.
Eurostat verileri de serinleme amaçlı enerji kullanımındaki hızlı artışı ortaya koyuyor. Avrupa Birliği'nde hanelerin soğutma amacıyla tükettiği enerji 2015 yılında yaklaşık 38 bin terajul düzeyindeyken, 2024 yılında 80 bin terajulun üzerine yükseldi.
İtalya'da 2024 yılında soğutma amaçlı enerji tüketimi 26 bin terajul, İspanya'da 14 bin terajul, Fransa'da 9 bin 500 terajul, Yunanistan'da ise yaklaşık 12 bin terajul olarak kaydedildi.
Uzmanlar, klima kullanımındaki artışın yaz dönemlerinde elektrik şebekeleri üzerindeki yükü artıracağını belirtirken, iletim ve dağıtım altyapısının güçlendirilmesi, enerji depolama yatırımlarının hızlandırılması ve özellikle güneş enerjisi kapasitesinin artırılmasının önümüzdeki dönemin öncelikli başlıkları arasında yer aldığını ifade ediyor.
