Avrupa’da ev sahibi olma hayali zayıfladı: Türkiye ise hala umutlu

Avrupa genelinde konut piyasasına dair beklentiler hızla değişiyor. Son araştırmalar, özellikle genç kuşakların ev sahibi olma ihtimalini giderek daha düşük gördüğünü ortaya koyarken, bazı ülkelerde satın alma isteğinin de gerilediğini gösteriyor. Buna karşın Türkiye’de mülk edinme hedefi güçlü kalmaya devam ediyor.

Verilere göre ev satın almakla ilgilenmeyenlerin oranı Türkiye’de yüzde 5 ile oldukça düşük seviyede bulunuyor. İspanya ve Bulgaristan’da bu oran yüzde 7, Macaristan’da ise yüzde 9 seviyesinde. Bu tablo, bazı ülkelerde kiracılığın tercih edilmesine rağmen Türkiye’de sahiplik kültürünün hâlâ baskın olduğunu ortaya koyuyor.

AVRUPA’DA HER İKİ KİŞİDEN BİRİ UMUTSUZ

Ev sahibi olmayan bireylerin “asla alamam” ve “almak istemiyorum” yanıtları bir araya getirildiğinde Avrupa genelinde oran yüzde 44’e ulaşıyor. Başka bir ifadeyle Avrupa’da neredeyse her iki kişiden biri bir gün ev alabileceğine inanmıyor.

Bu oran Almanya’da yüzde 59 ile zirveye çıkarken Avusturya ve Çekya’da yüzde 54, Hollanda’da yüzde 53 ve İsviçre’de yüzde 52 seviyesinde ölçüldü. Malta ve İtalya yüzde 49 ile sınırda kalırken Finlandiya ve Slovenya yüzde 48 seviyesinde yer aldı. Polonya ve Birleşik Krallık ise yüzde 44 ile Avrupa ortalamasına denk bir tablo çizdi.

TÜRKİYE EN DÜŞÜK ORANLA DİKKAT ÇEKİYOR

Konut sahibi olamayacağını düşünenlerin en az olduğu ülke Türkiye oldu. Türkiye’yi yüzde 28 ile Litvanya takip etti ve aradaki fark belirgin biçimde açıldı. Türkiye’de konut sahibi olma ihtimaline inananların oranı Avrupa’nın büyük bölümünden çok daha yüksek.

Büyük ekonomiler arasında ise İspanya yüzde 32 ile en olumlu beklentiye sahip ülke olurken Fransa yüzde 40’ta kaldı. Almanya yüzde 59 ile en karamsar tabloyu sergiledi. İtalya yüzde 49’da kalırken İngiltere Avrupa ortalamasıyla aynı seviyede yer aldı.

Uzmanlara göre İspanya’da ev sahipliği, aile güvenliği ve uzun vadeli finansal istikrarla yakından ilişkilendiriliyor. Bu nedenle ekonomik belirsizliklere rağmen satın alma isteği güçlü kalıyor.

EV ALMAK İSTEMEYENLERİN NEDENLERİ

Ev sahibi olmak istemeyenlerin oranı toplam grubun yalnızca yüzde 15’ini oluşturuyor. Bu kesimin yüzde 53’ü mevcut yaşam koşullarından memnun olduğunu ve satın alma ihtiyacı duymadığını ifade ediyor.

Yüzde 21’lik kesim bakım, vergi ve sorumluluk yükünden kaçınmak isterken, yüzde 19’luk grup konut fiyatlarını yüksek ve getiriyi düşük buluyor. Taşınma esnekliği de önemli faktörler arasında yer alıyor. Katılımcıların yüzde 16’sı farklı şehirlerde yaşama özgürlüğünü tercih ederken yüzde 13’ü satın alamayacağı bölgelerde kirada kalmanın avantajlı olduğunu belirtiyor. Sadece yüzde 5’lik kesim fiyatların düşmesinden çekindiği için alım yapmıyor.

SAHİPLİK ANLAYIŞI DEĞİŞİYOR

Uzmanlara göre konut artık yalnızca sosyal bir statü göstergesi değil, finansal bir strateji olarak görülüyor. Önceki kuşaklar için hayatın önemli bir eşiği sayılan ev sahipliği, günümüzde yatırım planlamasının parçası haline gelmiş durumda.

Eurostat verileri de bu dönüşümü doğruluyor. Avrupa Birliği’nde nüfusun yaklaşık yüzde 70’i ev sahibi, yüzde 30’u ise kiracı konumunda bulunuyor. Ancak özellikle büyük şehirlerde artan fiyatlar ve kredi koşulları, sahiplik oranlarının gelecekte değişebileceğine işaret ediyor.

GENEL AVRUPA TABLOSU

Avrupa’da ev sahibi olamayacağını düşünenler + almak istemeyenler: %44
Yani Avrupa’da yaklaşık her 2 kişiden 1’i ev alma umuduna sahip değil
AB’de ev sahipliği oranı: %70
AB’de kiracı oranı: %30

TÜRKİYE’NİN AYRIŞTIĞI NOKTALAR

Türkiye’de ev almak istemeyenlerin oranı: %5
Türkiye’de ev alamayacağını düşünenlerin oranı: en düşük ülke
Türkiye’den sonra en düşük oran: Litvanya %28
Türkiye’de sahiplik beklentisi Avrupa ortalamasından belirgin şekilde daha yüksek

ÜLKELERE GÖRE “ASLA ALAMAM / İSTEMİYORUM” ORANLARI

Almanya: %59
Avusturya: %54
Çekya: %54
Hollanda: %53
İsviçre: %52
İtalya: %49
Malta: %49
Finlandiya: %48
Slovenya: %48
Polonya: %44
Birleşik Krallık: %44
İspanya: %32
Fransa: %40

EV ALMAKLA İLGİLENMEYENLER (SEÇİLİ ÜLKELER)

Türkiye: %5
İspanya: %7
Bulgaristan: %7
Macaristan: %9

EV ALMAK İSTEMEYENLERİN NEDENLERİ

Mevcut durumdan memnun: %53
Sorumluluk almak istemiyor: %21
Fiyat pahalı / değmez: %19
Taşınma esnekliği istiyor: %16
Satın alamayacağı yerde kirada oturabiliyor: %13
Fiyat düşüşünden korkuyor: %5

Avrupa’da konut artık sosyal hedef olmaktan çıkıp finansal stratejiye dönüşüyor
Türkiye’de ise konut hâlâ güçlü bir sahiplik hedefi olarak görülüyor