Avrupa’da yeni dönem: Bir ülkede daha çocuklara sosyal medya yasağı yolda
Avrupa’da sosyal medya kullanım yaşına yönelik tartışmalar sürerken Litvanya’dan dikkat çeken bir düzenleme hazırlığı geldi. Litvanyalı milletvekili Daiva Ulbinaite, 16 yaşın altındaki bireylerin sosyal medya platformlarına tek başına erişimini sınırlayacak yeni bir yasa teklifini parlamentoya sunmaya hazırlanıyor. Amaç; çocukların dijital ortamda maruz kaldığı psikolojik, davranışsal ve güvenlik risklerini azaltmak.
GENÇLERİN İNTERNETLE BAĞI ALARM VERİYOR
Litvanya Ulusal Radyo ve Televizyonu’nun aktardığı verilere göre ülkede çocukların neredeyse tamamı her gün internet kullanıyor. Özellikle 13–17 yaş arası gençlerin önemli bir kısmı gün boyunca telefonlarını defalarca kontrol ediyor.
Araştırmalar okul çağındaki çocukların yaklaşık yarısında problemli sosyal medya kullanımına işaret eden belirtiler bulunduğunu ortaya koyuyor.
Yetkililer bu tablonun sadece zaman kaybı değil; uyku düzensizliği, dikkat bozukluğu ve sosyal izolasyon gibi sonuçlar doğurduğunu belirtiyor.
DİJİTAL BAĞIMLILIK VE RİSKLİ İÇERİK ENDİŞESİ
Ulbinaite, özellikle kısa video platformlarında yayılan çevrim içi meydan okumaların çocuklar üzerinde tehlikeli etkiler oluşturduğunu ifade etti. Bazı vakalarda bunun kendine zarar verme davranışına kadar ilerlediği bildirildi.
Yetkililere göre bazı çevrim içi akımların ölümcül sonuçlara yol açtığı vakalar Litvanya’da da kaydedildi.
Dijital Etik Merkezi Başkanı Rasa Jauniskiene ise okullarda telefonların geçici olarak toplandığı uygulamalarda çarpıcı gözlemler yapıldığını söyledi. Telefonlarından uzak kalan bazı öğrencilerde yoksunluk tepkileri görüldü; uzmanlara göre bu durum bağımlılığın boyutunu açıkça ortaya koydu.
“DİJİTAL YETİŞKİNLİK YAŞI” 16 OLABİLİR
Hazırlanan taslağa göre 16 yaş altındaki çocuklar sosyal medyaya ancak ebeveyn veya yasal vasi onayıyla erişebilecek. 16 yaş ve üzerindekiler ise hesaplarını bağımsız yönetebilecek.
Teklif, sosyal medya şirketlerine gelişmiş ve doğrulanabilir yaş tespit teknolojileri kullanma zorunluluğu getirmeyi hedefliyor.
Platformların yalnızca kullanıcı beyanına dayalı yaş kontrolü yapması yeterli sayılmayacak. Kuralları ihlal eden şirketlere para cezaları uygulanabilecek ve düzenli denetim gerçekleştirilecek.
AVRUPA’DA GENİŞLEYEBİLECEK TARTIŞMA
Ulbinaite, düzenlemenin yalnızca bir yasak olmadığını, toplumda dijital güvenlik konusunda bilinç oluşturmayı amaçladığını vurguladı. Teklifin kabul edilmesi halinde Litvanya, çocukların sosyal medya erişimine yaş sınırı getiren Avrupa ülkeleri arasına katılacak.
